Mentionsy

Dzisiejszy odcinek poświęciłem książce Claudio Magrisa, mit habsburski w literaturze austriackiej moderny.

Oczywiście bardzo to ułatwia, bo o ile nie jest się specjalistą czy specjalistką z historii literatury austriackiej, odczytanie tej książki, tak jak jest napisana, rzeczywiście pomaga, zwłaszcza, że często później są odwołania do tego, co było wcześniej.

No i kiedy zajrzałem sobie do spisu treści, to rzeczywiście miałem takie wrażenie, że to jest chyba dobry moment, bo systematycznie od trzech lat staram się te rzeczy austriackie czytać.

I pamiętam, że miałem taką refleksję, że chciałbym do tej książki usiąść, kiedy cokolwiek na temat literatury austriackiej będę wiedział i będę miał jakiekolwiek z nią doświadczenia.

i wątków cekanijnych, powiedzmy, bo nie czysto austriackich, tylko właśnie cesarsko-królewskich oraz dołożył mi jeszcze kontekst nowej kultury, której do tej pory zupełnie nie znałem.

Co znajdą Państwo w książce Mithabsburski w literaturze austriackiej Moderny?

Jest to rodzaj monografii, zbioru esejów poświęconych historii literatury austriackiej, historii literatury austriackiej XIX wieku.

Dzięki Maglisowi udało mi się poczuć ten moment, kiedy ta Austria, która przecież do jakiegoś momentu była siłą wiodącą albo siłą istotną w Europie, była krajem sprawczym,

Zresztą Magristow wyraźnie pokazuje, Austria Józefińska, Austria jeszcze myśląca kategorią nowości, jeszcze myśląca kategorią reform, Austria oświeceniowa, jak ona zamiera, jak ona się transformuje i staje się Austrią zamrożoną, taką Austrią wręcz reakcyjną.

Bardzo ciekawy wątek przez Magrisa podnoszony także to specyfika austriackiego liberalizmu.

On pokazuje to na tle konfliktu austriacko-pruskiego.

To, jak wtedy ta Austria niby coś usiłowała zrobić, a jednak się nie udało.

I chyba najlepiej całość tego, co wydarza się pod koniec XIX wieku, ilustruje część piąta, część zatytułowana Finis Austria.

Operetka stanowi wesołą i frywolną odpowiedź na wszystkie chmury zakrywające austriackie niebo.

Ale może krytycznie to złe słowo, bo Magris opisuje Doderera, przedstawia Doderera i jego twórczość, twórczość, którą ja przedstawiam Państwu na przykładzie powieści Demony, przedstawia jako wyjątkowej jakości fresk, jako coś barokowego, jako pedantyczne wręcz przywiązanie do szczegółów, ale jednocześnie coś, co nie ma pełnej głębi, coś, co jest do bólu właśnie austriackie w takim wymiarze, że...

Pojawia się von Rezzori jako reprezentant tej austriackości z obrzeży, austriackości najgłębiej rozumianej.

Zresztą w ogóle to jest książka o austriackości.

Austriackości, którą na przykład według Magrisa bardzo mocno przez długi czas reprezentowali Czesi, będący siłą napędową tej monarchii.

Austriackości z przeciwstawionej niemieckości.

Inaczej teraz patrzę nawet na te piosenki, że myśmy tam Polacy, Austriacy.

Bycie Austriakiem to była deklaracja, deklaracja bycia częścią federacji, bycia częścią takiego no dosyć unikalnego projektu, projektu politycznego, projektu społecznego.

Jeżeli interesuje Państwa w jakimkolwiek stopniu literatura austriacka, ta nieco bardziej klasyczna, to bardzo Państwu tę książkę polecam.

Ale jeżeli w ogóle interesuje Państwa literatura austriacka, to także.

ale jak bardzo odbiegało od austriackiego myślenia o literaturze i o roli literata, roli literata w petryfikacji stanu obecnego, jak bardzo odbiegał od tych wszystkich standardów Thomas Bernhardt.

To są pisarze, którzy są skrajnym zaprzeczeniem, skrajnym zaprzeczeniem wszystkiego, co społeczeństwo czy czytelnicy austriaccy uważali, że pisarz powinien robić.

I zachęcam Państwa do tego, żeby spróbować i dać sobie szansę zobaczyć, czym był mit habsburski w literaturze austriackiej moderny.