Mentionsy

Big Book Podcast. O książkach
Big Book Podcast. O książkach
27.05.2026 08:00

STANY ZAPALNE: Pierwsza poprawka i jej paradoksy. Przedstawia Radosław Korzycki. Literatura na żywo!

Big Book Cafe zaprasza na pierwsze spotkanie nowego cyklu!

STANY ZAPALNE. PIERWSZA POPRAWKA I JEJ PARADOKSY Przedstawia RADOSŁAW KORZYCKI

Pierwsza poprawka to nie pojęcie z podręcznika, lecz żywy organizm, który oddycha razem z amerykańskim społeczeństwem. Dopuszcza palenie flagi, bluźniercze performance czy szydzenie z symboli religijnych. Czy tak rozumiana wolność wzmacnia demokrację, bo zmusza ją do znoszenia nawet tego, co bolesne, czy przeciwnie – rozsadza ją od środka?

Otwieramy nową, pasjonującą serię spotkań o USA. Raz w miesiącu o zawiłościach prawa i życia za oceanem opowiada politolog i amerykanista Radosław Korzycki.

Pyta Paulina Wilk.

Radosław Korzycki o STANACH ZAPALNYCH:

To cykl spotkań o kraju, który wydaje się nam bliski, a w istocie pozostaje głęboko obcy. Przez ostatnie dwadzieścia pięć lat, podróżując po Stanach i pracując jako dziennikarz, obserwowałem, że amerykańskie życie społeczne nie opiera się na wspólnocie, lecz na kontrakcie. I to kontrakt wyznacza granice wolności, odpowiedzialności i konfliktu. W tym świecie centralnym punktem nie jest parlament ani ulica, lecz sala sądowa, a język prawa przenika niemal każdy wymiar rzeczywistości.

Spotkania będą próbą opowiedzenia Ameryki poza stereotypami: bez europejskich kategorii, które często bardziej zaciemniają niż wyjaśniają. Przyjrzymy się jej fundamentom - konstytucji, poprawkom, religii, kapitalizmowi i kulturze - ale też temu, jak działają one w praktyce i jak wyglądają w codziennym doświadczeniu ludzi. To opowieść o kraju, który wierzy bardziej w wolność niż równość, w indywidualną odpowiedzialność niż solidarność i w siłę dokumentu niż tradycji. Jednocześnie to kraj w trakcie głębokiej zmiany, w którym stare idee nie znikają, lecz przyjmują nowe formy. Ten cykl ma pomóc zrozumieć nie tylko Amerykę, ale i naszą własną skłonność do jej nieustannego upraszczania.

RADOSŁAW KORZYCKI
Dziennikarz i obserwator Ameryki, były korespondent polskich mediów w USA. Publikuje w OKO.press i „Gazecie Wyborczej”, wcześniej pisał m.in. dla „Polityki”, „Tygodnika Powszechnego” i „Dwutygodnika”.
Regularnie komentuje amerykańską politykę w TOK FM, TVN24 i RDC. Z wykształcenia i temperamentu politolog i historyk idei, z praktyki – reporter, który najlepiej czuje się w rozmowie i w drodze. Równolegle zajmuje się kulturą: animuje wydarzenia i produkuje teatr w warszawskim Śródmieściu. Czyta i podróżuje kiedy może i zbiera rzeczy z historią, od masek ludowych po terakotowe figurki i alebrijes z Oaxaca, raczej ślady niż przedmioty.

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i motywacja

Paulina Wilk przedstawia Radosława Korzyckiego i opisuje temat cyklu spotkań o stany zapalne, skupiających się na kontraku jako kulturze Ameryki.

2. Kontrakt jako kultura Ameryki

Radosław Korzycki wyjaśnia, jak kontrakt jako koncepcja kształtuje społeczeństwo i prawo w Stanach Zjednoczonych, podkreślając logikę i nierówność w tej koncepcji.

3. Interakcja z audytorią

Paulina Wilk prosi audytorię o zadać pytania i podnieść rękę, aby uczestniczyć w konwersacji.

4. Kontrakt jako kultura Ameryki - kontynuacja

Radosław Korzycki kontynuuje rozmowę na temat kontraktu jako koncepcji, podkreślając konsekwencje i paradoksy tego podejścia.

5. Historia Sądu Najwyższego

Radosław Korzycki omawia historię Sądu Najwyższego, jego upolitycznienie i wpływ na kształtowanie prawa w Stanach Zjednoczonych.

6. Pierwsza poprawka do konstytucji

Korzycki przedstawia pierwszą poprawkę do konstytucji, jej znaczenie i kontekst historyczny.

7. Paradoksy pierwszej poprawki

Radosław Korzycki omawia paradoksy pierwszej poprawki, skupiając się na jej interpretacji i konsekwencjach po 235 latach.

8. Wpływ religii na politykę w Stanach Zjednoczonych

Radosław Korzycki omawia rolę religii w Ameryce, zaryzykowując, dlaczego Ameryka jest dominowana przez protestantów, a także analizując pierwszą poprawkę do konstytucji i jej wpływ na wolność wypowiedzi i wolność religijną.

9. Konsekwencje pierwszej poprawki w współczesności

Radosław Korzycki omawia rolę Sądu Najwyższego w interpretacji pierwszej poprawki i zmiany w jej interpretacji w ostatnich 40 lat.

10. Przykłady zastosowania pierwszej poprawki

Korzycki podaje przykłady zastosowania pierwszej poprawki, w tym maraton czytania Biblii przez Donald Trumpa i druk banknotów z wizerunkiem żyjącego prezydenta.

11. Reklama Big Book Cafe

Big Book Cafe to centrum innowacji literackich założone przez Fundację Kultura Nieboli. Tworzymy 200 wydarzeń w roku. Prowadzimy wege kawiarnię i księgarnię pełną dobrych książek. Big Book Cafe. Ży...

12. Zakończenie rozmowy i zaproszenie do kolejnych odcinków

Korzycki zakońчив rozmowę, zaprasza słuchaczy do kolejnych odcinków i podaje informacje o centrum innowacji literackim Big Book Cafe.

Sponsorzy odcinka (1)

Big Book Cafe post-roll

"Big Book Cafe to centrum innowacji literackich założone przez Fundację Kultura Nieboli. Tworzymy 200 wydarzeń w roku. Prowadzimy wege kawiarnię i księgarnię pełną dobrych książek. Big Book Cafe. Ży..."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Donald Trump"

Kolejną super wiadomość z Truth Social prosto od Donalda Trumpa.

Nick Fuentes jest dzieckiem imigrantów, który jest teraz w zasadzie rzecznikiem białej siły i jednym z liderów amerykańskiego alt-rightu, na prawo od zmarłego Charlie'ego Kirka i człowiekiem, który zaczyna budować swoje zaplecze polityczne, krytykując Donalda Trumpa z prawej strony.

Z którego może w przyszłości powstać jakaś siła polityczna, która może chcieć przejąć od środka partię republikańską, tak jak to 10 lat temu zaczął robić Donald Trump.

Ja bardzo chętnie się tego dowiem oraz tego, co to znaczy być jeszcze bardziej na prawo od Donalda Trumpa.

I dlaczego Donalda Trumpa mimo transgresji też raczej nie spotyka infamia?

Ja w 2015 roku w wakacje, czyli 11 lat temu, napisałem tekst o tym, że Donald Trump jest takim hologramem sezonu ogórkowego.

Donald Trump jest pierwszym rocznikiem boom generation, czyli jest pierwszym boomerem.

I rzeczywiście to widać po na przykład wypowiedziach Donalda Trumpa na temat nieprzychylnych mu sędziów,

Jest we mnie pokusa, żeby naruszyć pierwszą poprawkę i zabrać smartfon Donaldowi Trumpowi.

Pytam to w konkretnym kontekście Donalda Trumpa, który zapowiada na przykład anihilację cywilizacji, jak rozumiem, perskiej albo na przykład zniszczenie wszystkich mostów w Iranie, czyli zapowiada atak na infrastrukturę cywilną, co się kwalifikuje jako, zdaje się, zbrodnia w prawie międzynarodowym, ale tu są prawnicy, to wiedzą lepiej.

No to jest oczywiście poszerzenie tego pytania, ale czy Donald Trump nie narusza tych granic szeroko zarysowanych przez pierwszą poprawkę, pisząc i mówiąc publicznie takie rzeczy?

Nie wiem, czy Państwo wiedzą, ale dzisiaj na przykład Donald Trump brał udział w takim maratonie czytania Biblii na głos.

Czytałam, że Donald Trump spowodował, że po raz pierwszy w historii Ameryki będą drukowane banknoty dolarowe z wizerunkiem żyjącego prezydenta.