Mentionsy

Big Book Podcast. O książkach
Big Book Podcast. O książkach
27.05.2026 08:00

STANY ZAPALNE: Pierwsza poprawka i jej paradoksy. Przedstawia Radosław Korzycki. Literatura na żywo!

Big Book Cafe zaprasza na pierwsze spotkanie nowego cyklu!

STANY ZAPALNE. PIERWSZA POPRAWKA I JEJ PARADOKSY Przedstawia RADOSŁAW KORZYCKI

Pierwsza poprawka to nie pojęcie z podręcznika, lecz żywy organizm, który oddycha razem z amerykańskim społeczeństwem. Dopuszcza palenie flagi, bluźniercze performance czy szydzenie z symboli religijnych. Czy tak rozumiana wolność wzmacnia demokrację, bo zmusza ją do znoszenia nawet tego, co bolesne, czy przeciwnie – rozsadza ją od środka?

Otwieramy nową, pasjonującą serię spotkań o USA. Raz w miesiącu o zawiłościach prawa i życia za oceanem opowiada politolog i amerykanista Radosław Korzycki.

Pyta Paulina Wilk.

Radosław Korzycki o STANACH ZAPALNYCH:

To cykl spotkań o kraju, który wydaje się nam bliski, a w istocie pozostaje głęboko obcy. Przez ostatnie dwadzieścia pięć lat, podróżując po Stanach i pracując jako dziennikarz, obserwowałem, że amerykańskie życie społeczne nie opiera się na wspólnocie, lecz na kontrakcie. I to kontrakt wyznacza granice wolności, odpowiedzialności i konfliktu. W tym świecie centralnym punktem nie jest parlament ani ulica, lecz sala sądowa, a język prawa przenika niemal każdy wymiar rzeczywistości.

Spotkania będą próbą opowiedzenia Ameryki poza stereotypami: bez europejskich kategorii, które często bardziej zaciemniają niż wyjaśniają. Przyjrzymy się jej fundamentom - konstytucji, poprawkom, religii, kapitalizmowi i kulturze - ale też temu, jak działają one w praktyce i jak wyglądają w codziennym doświadczeniu ludzi. To opowieść o kraju, który wierzy bardziej w wolność niż równość, w indywidualną odpowiedzialność niż solidarność i w siłę dokumentu niż tradycji. Jednocześnie to kraj w trakcie głębokiej zmiany, w którym stare idee nie znikają, lecz przyjmują nowe formy. Ten cykl ma pomóc zrozumieć nie tylko Amerykę, ale i naszą własną skłonność do jej nieustannego upraszczania.

RADOSŁAW KORZYCKI
Dziennikarz i obserwator Ameryki, były korespondent polskich mediów w USA. Publikuje w OKO.press i „Gazecie Wyborczej”, wcześniej pisał m.in. dla „Polityki”, „Tygodnika Powszechnego” i „Dwutygodnika”.
Regularnie komentuje amerykańską politykę w TOK FM, TVN24 i RDC. Z wykształcenia i temperamentu politolog i historyk idei, z praktyki – reporter, który najlepiej czuje się w rozmowie i w drodze. Równolegle zajmuje się kulturą: animuje wydarzenia i produkuje teatr w warszawskim Śródmieściu. Czyta i podróżuje kiedy może i zbiera rzeczy z historią, od masek ludowych po terakotowe figurki i alebrijes z Oaxaca, raczej ślady niż przedmioty.

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i motywacja

Paulina Wilk przedstawia Radosława Korzyckiego i opisuje temat cyklu spotkań o stany zapalne, skupiających się na kontraku jako kulturze Ameryki.

2. Kontrakt jako kultura Ameryki

Radosław Korzycki wyjaśnia, jak kontrakt jako koncepcja kształtuje społeczeństwo i prawo w Stanach Zjednoczonych, podkreślając logikę i nierówność w tej koncepcji.

3. Interakcja z audytorią

Paulina Wilk prosi audytorię o zadać pytania i podnieść rękę, aby uczestniczyć w konwersacji.

4. Kontrakt jako kultura Ameryki - kontynuacja

Radosław Korzycki kontynuuje rozmowę na temat kontraktu jako koncepcji, podkreślając konsekwencje i paradoksy tego podejścia.

5. Historia Sądu Najwyższego

Radosław Korzycki omawia historię Sądu Najwyższego, jego upolitycznienie i wpływ na kształtowanie prawa w Stanach Zjednoczonych.

6. Pierwsza poprawka do konstytucji

Korzycki przedstawia pierwszą poprawkę do konstytucji, jej znaczenie i kontekst historyczny.

7. Paradoksy pierwszej poprawki

Radosław Korzycki omawia paradoksy pierwszej poprawki, skupiając się na jej interpretacji i konsekwencjach po 235 latach.

8. Wpływ religii na politykę w Stanach Zjednoczonych

Radosław Korzycki omawia rolę religii w Ameryce, zaryzykowując, dlaczego Ameryka jest dominowana przez protestantów, a także analizując pierwszą poprawkę do konstytucji i jej wpływ na wolność wypowiedzi i wolność religijną.

9. Konsekwencje pierwszej poprawki w współczesności

Radosław Korzycki omawia rolę Sądu Najwyższego w interpretacji pierwszej poprawki i zmiany w jej interpretacji w ostatnich 40 lat.

10. Przykłady zastosowania pierwszej poprawki

Korzycki podaje przykłady zastosowania pierwszej poprawki, w tym maraton czytania Biblii przez Donald Trumpa i druk banknotów z wizerunkiem żyjącego prezydenta.

11. Reklama Big Book Cafe

Big Book Cafe to centrum innowacji literackich założone przez Fundację Kultura Nieboli. Tworzymy 200 wydarzeń w roku. Prowadzimy wege kawiarnię i księgarnię pełną dobrych książek. Big Book Cafe. Ży...

12. Zakończenie rozmowy i zaproszenie do kolejnych odcinków

Korzycki zakońчив rozmowę, zaprasza słuchaczy do kolejnych odcinków i podaje informacje o centrum innowacji literackim Big Book Cafe.

Sponsorzy odcinka (1)

Big Book Cafe post-roll

"Big Book Cafe to centrum innowacji literackich założone przez Fundację Kultura Nieboli. Tworzymy 200 wydarzeń w roku. Prowadzimy wege kawiarnię i księgarnię pełną dobrych książek. Big Book Cafe. Ży..."

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "Sądu Najwyższego"

Więc kandydata na sędziego Sądu Najwyższego wybiera prezydent i potem Senat musi sprawdzić, czy ten człowiek, ta osoba, czy się nadaje.

Wydaje mi się, że ośmioro z dziewięciorga obecnych sędziów Sądu Najwyższego to są uznani kompetentni prawnicy, chociaż każdy jest obciążony jakąś ideologią.

W ostatnich 40 latach do Sądu Najwyższego zaproszono kilku konserwatywnych sędziów.

Teraz paradoks polega na tym, że w Sądzie Najwyższym katolicy mają ogromną przewagę liczebną, a drugim był awansowany na prezesa Sądu Najwyższego William Rehnquist i oni otworzyli

Znajdą państwo wyroki Sądu Najwyższego dotyczące prawa do antykoncepcji, bo ktoś się wypowiada poprzez używanie antykoncepcji.

Pierwsze regulacje amerykańskiego sądownictwa i Sądu Najwyższego dotyczące reklamy, to jest początek lat 30., wtedy nie uznawano

Teraz w czasach sprzężenia Sądu Najwyższego z wielkim biznesem już jest to absolutnie wolność słowa i nie można różnych typów reklamy zakazywać.

Są dwa wyroki Sądu Najwyższego, to już w tych czasach konserwatywnej większości.

Bo jeżeli sprawa rzeczywiście będzie miała ciąg dalszy i wielkie korporacje nie będą chciały regulacji, która wyszła z władzy sądowniczej, będą apelować i trafi to do Sądu Najwyższego, to jest jednak duża szansa, że

Natomiast niech to dojdzie do Sądu Najwyższego najpierw.

Zgromadzenie i krzyczenie tam, czego się chce, czy protestowanie jest przejawem wolności słowa w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Właśnie mam takie pytanie, w jakim stopniu te sprawy, które trafiają do Sądu Najwyższego, trafiają tam w sposób, że tak powiem organiczny?

To znaczy ten amerykański Kowalski poczuł się dyskryminowany, poszedł do sądu i to okazało się tak złożoną sprawą, że aż trafiło do Sądu Najwyższego i przesądza o segregacji rasowej.

Które nie mają szansy wprowadzenia zmian w sposób legislacyjny, wiedzą, że nie ma szans to na powodzenie, a wyszukują konkretne sprawy, żeby poprzez właśnie jurysdykcję Sądu Najwyższego, tak to było w przypadku aborcji, prawda, że tam już od lat było oczekiwanie znalezienia konkretnej sprawy.

Proporcje się odwróciły przez ostatnich 40 lat, to znaczy teraz orzecznictwo Sądu Najwyższego stoi na straży praw wolności religijnej, która dla innych może nie być wolnością.