Mentionsy

Dwie lewe ręce
11.11.2025 18:00

[DLR W KINIE] “Śmierć prezydenta”, czyli niepodległość, nacjonalizm i Narutowicz

Dołącz do społeczności ponad TYSIĄCA (!) Patronów podcastu Dwie Lewe Ręce, który prowadzą Marcin Giełzak i Jakub Dymek. Wspieraj treści, które lubisz i miej wpływ na ich kształt: 👉 https://patronite.pl/dlrPamiętajcie też o tym, aby subskrybować nasze treści, tak aby nie ominął Was żaden nowy odcinek! 🔔 Zasubskrybuj: @dwielewereceZapoznaj się też z ofertą sklepu, gdzie autorskie kreacje w stylu DLR: 🛒 https://patronite-sklep.pl/kolekcja/dwie-lewe-rece/━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━Kontynuujemy nasz cykl projekcji i dyskusji zainicjowany przez Klub Warszawski DLR. Tym razem razem z prof. Krzysztofem Klocem rozmawiamy o filmie Jerzego Kawalerowicza “Śmierć prezydenta”, który w niemal dokumentalny sposób przedstawia wydarzenia związane z zamachem na życie Gabriela Narutowicza.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━☚ Facebook: https://www.facebook.com/dwielewe☚ Twitter: https://twitter.com/2lewerece☚ Instagram: https://www.instagram.com/dwielewerece_podcast/ Wszystkie teksty Jakuba: ✍ dymek.substack.comJesteśmy też na platformach:🟢 Spotify: https://podcasters.spotify.com/pod/show/dwielewerece🍎 Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/dwie-lewe-r%C4%99ce/id1635522094Nowa książka Marcina "Wieczna lewica": 📚 https://patronite-sklep.pl/produkt/wieczna-lewica-marcin-gielzak/

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 32 wyników dla "Narutowicza"

Teraz był prezydentem, w sensie teraz w kontekście filmu, po śmierci Narutowicza i 3,5 roku później, kiedy Piłsudski zrobił zamach.

Wystarczy rzut okiem na prasę endecką z tego okresu, która kreuje Gabriela Narutowicza, używając odniesień współczesnych, trochę na Stanisława Tymińskiego,

Wiedział, że Piłsudski będzie przychylnym okiem patrzył na Narutowicza, który jest z nim spokrewniony przez matkę billewiczownę.

No i tu jeszcze po linii loży też to miało wpływ, że ten kandydat w postaci Narutowicza wypłynął.

Widzimy scenę spotkania Narutowicza z księdzem kardynałem Kakowskim.

Ale ta tragedia pomyłek Gabriela Narutowicza ma jeszcze jeden wymiar.

Pozostając w temacie historycznym i biografii samego Narutowicza i tego, jak został prezydentem, mam tu właśnie pytanie...

Ale jeżeli wziąć pod uwagę całość dwudziestolecia międzywojennego od 1918 roku do 1939, a skutki zamachu na Narutowicza i tego, co wydarzyło się w listopadzie i w grudniu 1922 roku niewątpliwie sięgają roku też 1939,

No i wtedy pojawia się Tugut, który jest takim demiurgiem, szarą eminencją polskiej polityki mniej więcej do roku 25, od samego początku, od listopada 18 roku i wykoncypował sobie Narutowicza właśnie pod łuk tych kryteriów.

Oczywiście znamy późniejszą taką hagiograficzną historię, dzięki między innymi Piłsudskiemu, który był mistrzem PR-u, więc natychmiast po śmierci Narutowicza pisze broszurę pod tytułem Wspomnienie o Gabrielu Narutowiczu, gdzie przedstawia go swojego przyjaciela, co jest kompletną zdurą, Piłsudski nie miał przyjaciół.

nagonki na demokrację jako taką ze strony Piłsudskiego po śmierci Narutowicza i ten Narutowicz był mu do tego potrzebny.

Wielkim nieobecnym tego filmu jest Maurycy Hrabia Zamoyski, który jest zasadniczym rywalem Narutowicza.

I drugie to jest rola i te rozmowy Narutowicza z majorem Marianem Zendramem Kościółkowskim, który jak rozumiem jest w intencji Kawalerowicza jakąś taką emanacją Piłsudskiego trochę i jego wpływania na rzeczywistość polityczną.

który rzeczywiście tutaj reprezentuje jakiś wpływ wojska i Piłsudskiego bezpośrednio, jakby pilnujący Narutowicza.

krzywdzące dla Piłsudskiego i dla armii polskiej w ogóle, które funkcjonuje do dzisiaj, modlił się od cud Wisły, to on był inspiratorem tych wszystkich haseł, które w prasie padały pod adresem Narutowicza, czyli zawali droga, usunąć tę zaporę, potem ciszej nad tą trumną już po zamordowaniu.

A Stroński do samego końca pozostał Strońskim i on mówił Pragierowi, że to był największy błąd polityczny w jego życiu, bo zabójstwo Narutowicza wykorzystał Piłsudski i kilka lat później doszedł do władzy.

Tak, pojedyncze wypowiedzi o politykę historyczną i właśnie o wpływie postaci Narutowicza, ale też tej postaci Narutowicza wykreowanej przez ten film na naszą świadomość, na naszą politykę historyczną.

Jakimś takim też tropem dla mnie jest to, dlaczego na przykład po zmianie władzy nowa władza przenamianowała Instytut Romana Dumowskiego właśnie na Instytut Gabriela Narutowicza.

No mówienie też o Instytucie Myśli Gabriela Narutowicza, ono jest o tyle ironiczne, że Gabriel Narutowicz nie pozostawił w gruncie rzeczy po sobie żadnej myśli politycznej.

Narutowicza, więc po prostu odcinamy się od czasów ośmiu lat PiS-owskich i otwieramy nowy etap i dajemy tutaj wiadomy sygnał, że idziemy w zupełnie przeciwnym kierunku.

Ewentualnie kiedyś może znowu języczkiem u władzy będzie PSL i wtedy będzie Instytut Dmowskiego i Narutowicza.

Gabriela Narutowicza, wówczas złośliwi jendecy, oczywiście z kasy państwowej, wówczas złośliwi jendecy, a właściwie jeden z nich, prof. Władysław Konopczyński z Krakowa, powiedział, że dobrze, to jest dobry pomysł, ale opłaćmy to z naszych apanarzy poselskich.

to może ktoś nas ogląda, czy będzie oglądał z Instytutu Myśli Politycznej Narutowicza i można, nie wiem, modne są zespoły grantowe powołać, prawda, żeby opracować porządną biografię Gabriela Narutowicza.

Brzmi jak zadanie dla Instytutu Narutowicza, to prawda, żeby ukazała się biografia patrona.

On nazywał Narutowicza konserwatystą w stylu zachodnioeuropejskim.

Jak jest scena, kiedy jest to ślubowanie Narutowicza, po prawej stronie sali jest tylko jeden poseł.

Głównym takim planem Narutowicza, który przedstawiany jest w tym filmie po wyborze na prezydenta jest to, żeby Zamoyskiego uczynić szefem MSZ-u.

Tak, ja chciałem spytać o reakcję socjalistów na zabójstwo Narutowicza.

wietrzyli szansę w tym, co się wydarzyło i chcieli już wówczas przejąć władzę dla Piłsudskiego, wykorzystując fakt zamordowania Narutowicza i Nastroły, jakie miały miejsce w Warszawie.

wyrachowany kult Narutowicza.

Mamy takie świadectwa o tym, że w rocznicę jego śmierci organizowano pochody, nie tylko z czerwonymi sztandarami, ale także z portretami prezydenta Narutowicza, że wygłaszano przemówienia podkreślające, jak wybitną był osobą i podkreślające skalę podłości endeków.

czy na przykład porzucano pracę na 5 minut, zatrzymywano nawet tramwaje, wyłączano prąd w taki sposób, żeby faktycznie miasto stanęło zupełnie w rocznicę śmierci prezydenta Narutowicza i zdejmowano nakrycia głowy, a tym, którzy ich zdjąć nie chcieli, również zdejmowano nakrycia głowy.