Mentionsy

Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
10.06.2026 08:00

Od ideologii do pragmatyki rządzenia. Historia SDRP i SLD. Dr Tom Junes

Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej powstała w 1990 roku na bazie środowisk wywodzących się z rozwiązanej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i mimo deklarowanego zwrotu ku socjaldemokracji nigdy całkowicie nie odcięła się od politycznej i personalnej spuścizny PRL. Wokół SDRP ukształtował się następnie Sojusz Lewicy Demokratycznej, który w latach 90. stał się główną siłą polskiej lewicy. Paradoksalnie ugrupowanie wywodzące się z dawnego obozu komunistycznego kontynuowało po 1993 roku reformy gospodarki rynkowej, wspierało prywatyzację oraz integrację Polski z instytucjami Zachodu. Szczególnie istotną rolę SLD odegrał w procesie wejścia Polski do Unia Europejska — to właśnie rząd Leszek Miller doprowadził do zakończenia negocjacji akcesyjnych i przystąpienia Polski do UE w 2004 roku.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Tomem Junesem, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Rozdziały (7)

1. Wprowadzenie i historia powstania SDRP

Dr Tom Junes omawia powstanie Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej (SDRP) jako spadkobierczyni PZPR-u, podkreślając rolę środowiska studenckiego i akademickiego w jej założeniu.

2. Osoby i struktury założenia SDRP

Rozmowa skupia się na liderach SDRP, takich jak Aleksander Kwaśniewski i Leszek Miller, oraz na ich kontakty z zachodnią lewicą, szczególnie z SPD Niemiec.

3. Kontekst ideologiczny i polityczny

Dr Junes analizuje ideologię i program SDRP, podkreślając ich pragmatyczny podejście i starania o tożsamość lewicową w kontekście nowych warunków po 1989.

4. Strategia i działanie SDRP w latach 90.

Rozmowa skupia się na działaniu SDRP w latach 90., ich strategii ekonomicznej i politycznej, a także na przekształceniu się w siłę pro-państwową po wyborach 1993.

5. Konflikty i ewolucja polityczna 1995-2001

Rozkłady i konflikty wewnątrz SLD po 1993 roku, ewolucja polityczna i integracja europejska, a także wpływ decyzji politycznych na elektورate.

6. Kompromisy i konflikty w latach 2001-2004

Rozmowa skupia się na kompromisach i konfliktach w latach 2001-2004, szczególnie w kontekście akcesji do Unii Europejskiej i polityki gospodarczej. Wyjaśnione są powody utraty poparcia lewicowego i rozwój ideologii SLD.

7. Reklama Patronite.pl/historiabezkitu.pl

zapraszamy do subskrybowania naszego kanału YouTube

Sponsorzy odcinka (1)

Patronite.pl/historiabezkitu.pl post-roll

"zapraszamy do subskrybowania naszego kanału YouTube"

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "SDRP"

I tą partią jest oczywiście Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej, SDRP, a potem oczywiście przeszła ona w tą partię, którą jeszcze do niedawna kojarzyliśmy, a mianowicie Sojusz Lewicy Demokratycznej.

Tak, to jest takie pytanie, które wymaga jakąś złożoną odpowiedź, bo oczywiście formalnie SDRP powstała na zjeździe zaraz po samorozwiązaniu się PZPR-u i to oczywiście był też moment, kiedy ta milionowo-masowa organizacja, która była PZPR przekształciła się w kilku tysiącoma

Czyli trzeba było się zapisać niejako do tej partii i automatycznie z PZPR-u nie przechodziło się do SDRP.

Ale jednak, żeby rozmawiać o ludzi, to trzeba już sięgać z jednej strony do okresu pomarcowego, początku lat 70., ery gierkowskiej, otwarcie na zachód i też wziąć pod uwagę mniej więcej trzy takie nurty, środowiska, które stworzyły tą partię SDRP.

Później ZSMP, Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, które było takim drugim nurtem, skąd ludzie się wyłonili, którzy tworzyli SDRP.

I to oni w końcu mieli duży wpływ na ten zjazd, na którym powstał SDRP.

A co tak naprawdę spowodowało, że kiedy w styczniu 1990 roku dochodzi do zjazdu, ostatniego zjazdu PZPR, Mieczysław Rakowski wypowiada słynne słowa, sztandar wyprowadzić, to co spowodowało, że ta grupa wokół Fischbacha nie zdecydowała się wstąpić do SDRP?

Bo ja tu powiem z punktu widzenia ludzi, którzy tworzyli SDRP, że oni stwierdzili, że taka formacja zostanie przejęta albo zostanie przebudówką Solidarności.

To jest ciekawy nurt, bo tam sporo ludzi wyjdzie też, które będą związani właśnie z tą historią SDRP i SLD.

Tak, to znaczy tam gdzie SLD czy SDRP, bo SLD była koalicją wyborczą wtedy, SDRP było tą przewodniczą siłę, jeżeli można powiedzieć, używając to słownictwo, ale jednak

Po wyborach 1993 roku zauważymy taki naprawdę zwrot w tożsamości i przekształcenie się SDRP, SLD z potencjalnego ruchu antysystemowego, bo wygrali wybory na zasadzie, no przecież tak dalej nie mogło być.

Oni byli liderami razem, SDRP, od początku.

Grało ważną rolę właśnie w rządach SLD i SDRP.

Więc to była też taka druga zmiana w tym środowisku z punktu widzenia partyjnego, kiedy SDRP przekształcono w partię, znaczy nie przekształcono, bo SLD

Stworzona, a potem rozwiązana SDRP.

Właśnie to, co jest też bardzo istotne, jeżeli chodzi o SDRP i SLD, to jest właśnie ta ewolucja.

Zachodnie lewice, w tym socjaldemokracja i fundacje niemieckie, liczyły na to, że powstanie jakaś nowa formacja lewicowa, która nie miałaby korzeni w PZPR-u i przez parę lat trzymała się z daleka od ludzi z obozu SDRP.

Ale z drugiej strony jednak po latach, jak już stwierdzono, że SDRP, szczególnie, że

No tak, a tyle, że oni nie byli skuteczni, bo jeżeli już porównujemy, to to była ekipa też, która tworzyła, to było środowisko, które tworzyło SDRP, tak jedno pokolenie, które wyłoniło się właśnie z tych latach 70.