Mentionsy
Historia BEZ KITU
28.01.2026 09:00

Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był szef „Muszkieterów”? Dr Adrian Sandak

Po klęsce kampanii polskiej 1939 r. – jak grzyby po deszczu, zarówno pod okupacją niemiecką, jak i sowiecką – zaczęły wyrastać organizacje konspiracyjne. Jedną z nich w październiku 1939 r. w Warszawie założył inżynier Stefan Witkowski – postać niezwykle barwna i zarazem tajemnicza. „Muszkieterzy”, bo taką nazwę przyjęła organizacja, zajmowali się głównie działalnością wywiadowczą i funkcjonowali niezależnie od ZWZ, a później AK. Witkowski zbudował siatkę organizacyjną liczącą kilkaset osób, w oparciu o swoje szerokie kontakty towarzyskie, w tym ludzi z kręgów arystokratycznych, wojskowych czy technicznych. Jeszcze sprzed wojny znał wiele osobistości ze świata polityki II RP. Cześć osób z „Muszkieterów” z czasem zasiliła szeregi ZWZ-AK. Sam Witkowski podejmował kontrowersyjne decyzję (gra operacyjna z Abwehrą) i nie miał najlepszej opinii w środowisku konspiracyjnym. Zarówno przed wojną, jak i w czasie okupacji niektórzy uważali go za hochsztaplera. W 1942 r. podziemny Wojskowy Sąd Specjalny skazał go na karę śmierci. Zarzucano mu sprzedawanie meldunków wywiadowczych obcym służbom w celach zarobkowych, kontakty z Abwehrą, a także akcje likwidacyjne wymierzone w ludzi z własnej siatki. Stefana Witkowskiego zastrzeliła komórka egzekucyjna AK w listopadzie 1942 r. Do dziś „Muszkieterzy” i postać jej założyciela i dowódcy pozostają najbardziej zagadkowym elementem polskiej konspiracji w czasie II wojny światowej. Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Adrianem Sandakiem, autorem książki „Muszkieterowie 1939–1942. Historia tajnej organizacji wywiadowczej”.#muszkieterowie #wywiad #graoperacyjna #stefanwitkowski #edwardrydzśmigły #związekwalkizbrojnej #armiakrajowa #konspiracja #podziemie #buzułuk #władysławanders #tadeuszleski #krystynaskarbek #abwehra#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Witkowski Stefan Witkowski Paderewskiego Sikorskiego Armia Krajowa ZWZ Klementyna Mańkowska Kazimierz Leski Muszkieterowie Witkowskiemu Abwera Teresa Łubieńska Śmigły Czesława Szatkowskiego Kanaris

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Witkowskiemu"

Gruszka wybuchła i oczywiście, tak jak wszystkie inne wynalazki, skończyło się to klapą i Pałac Prezydencki podziękował Witkowskiemu, któremu wcześniej płacił na te jego badania, podziękował za kolejne i na tym się skończyło.

z rozpoznania z terenu, że docierały do niego informacje, że oddział Witkowskiego gdzieś działał, zwalczał bolszewików, zwalczał Niemców i nawet, należy dodać, pułkownik wystąpił o nadanie Witkowskiemu medalu Virtuti Militari.

Na tym zależało Witkowskiemu, bo on bardzo chciał, żeby to tak wyglądało.

Dlatego Stefanowi Witkowskiemu się zarzuca, że on zaczął dryfować w kierunku zbyt niebezpiecznej gry i wysyłał bojowców dla własnych celów konspiracyjnych, bo trzeba dodać, że Witkowski nie miał zarzutu zdrady jakiejś, nie miał zarzutu kolaboracji, natomiast jego nieodpowiedzialne zachowanie, o czym już mówiłem, czyli warcholstwo, niechęć do podporządkowania się żołnierzom,

Spotkał się najpierw w 1940 roku, później po roku w 1941 na jesień również i wtedy już groził Witkowskiemu łącznie z rewolwerem.

Tego mu nie udowodniono, bo tak jak dodałem, zarzut zdrady głównej Witkowskiemu nie został przedstawiony.

Nie chciał się podporządkować i dwóch oficerów właśnie Armii Krajowej, też z Wierchuszki, powiedzmy z samej góry, mianowicie wspomniany już Bernard Zakrzewski i Walter Jankę, oni obaj stwierdzili po wojnie jednomyślnie, jeżeli tak można powiedzieć, że Witkowskiemu nie został przypisany zarzut główny zdrady, ale jego nieodpowiedzialne właśnie zachowanie mogło doprowadzić do katastrofy w całej konspiracji.

Ostatnie odcinki