Mentionsy

MOC HISTORII
11.01.2026 11:10

Winnica w gminie Połaniec

Miejscowość położona jest na malowniczych terenach nadwiślańskich. Znajdziemy tu ślady kultur sięgających czterech tysięcy lat przed naszą erą. Jednak pierwsze wzmianki pisane pochodzą z końca wieku XIV. To tu podczas Insurekcji Kościuszkowskiej ogłoszono słynny uniwersał połaniecki. Wcześniej stacjonował tu także hetman Stefan Czarniecki. Do Winnicy w gminie Połaniec zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz. 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Tadeusz Kościuszko"

I dlatego też te widły Czarnej i Wisły powodowały, że w różnych okresach, bo i na początku XVII wieku, później też w samym XVII wieku w połowie podczas Potopu Szwedzkiego i następnie w XVIII wieku podczas insurekcji kościuszkowskiej,

Na polach tych między Czarną, Wisłą, Śmierdziakwą i Przyrwą był warowny obóz wojsk Tadeusza Kościuszki w 1794 roku.

No bo mamy tu wydany jeden z najważniejszych dokumentów insurekcji kościuszkowskiej, czyli Uniwersał Połaniecki, bo tak go nazywamy.

Mówiąc o Uniwersale Połanieckim, oczywiście mamy na myśli już wiek XVIII, insurekcję kościuszkowską, no i rok dokładnie 1794.

Kiedy to 24 marca na rynku w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, że zostając tym naczelnikiem Najwyższej Siły Zbrojnej użyje tej siły tylko do obrony naszego kraju, do obrony granic, do odzyskania niepodległości, no bo wiemy, że wtedy byliśmy po tych dwóch

Ta armia miała na celu zdławienie insurekcji, ale jednocześnie było wiadomo, że do wojsk, wcale nie tak licznych jeszcze wtedy Tadeusza Kościuszki, bo wcale to nie była armia masowa, że do tych wojsk chce dołączyć duży korpus generała Jana Grochowskiego.

Dlatego też Kościuszko, kiedy po bitwie pod Racławicami postanowił szkolić wojsko, a jednocześnie czekać na ten moment, gdy przybędzie korpus Krochowskiego, wybrał to doskonałe miejsce do takiego przeczekania, do założenia obozu warownego, czyli naszą Winnicę, podobnie jak jego poprzednicy.

Czyli te wydarzenia militarne nakładały się na to wszystko, jak insurekcja wyglądała, co się działo, jeśli mówimy o przebiegu tej insurekcji, ale bardzo ważny motyw już nie tylko o charakterze militarnym wiąże się z tym uniwersałem Tadeusza Kościuszki.

Więc to był akt prawny wydany na mocy Konstytucji 3 maja, który tutaj właśnie przygotował Tadeusz Kościuszko.

Od razu powiedzmy, że to nie było tak daleko idące, żeby znieść całkowicie pańszczyznę, ale jednak Kościuszko i wszyscy, którzy popierali naczelnika, wychodzili z założenia, że potrzebne są te ulgi, jeśli chodzi o sytuację warstwy chłopskiej.

I dlatego też w tym uniwersale Kościuszko pisał o tym, żeby ograniczyć poddaństwo chłopów, żeby nadać im wolność osobistą,

Zresztą to były takie też bardzo górnolotne sformułowania, które tutaj napisał Tadeusz Kościuszko, który zakończył ten uniwersał takim sformułowaniem Dan w obozie pod Połańcem dnia 7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko.

Kościuszko pisał tak, a wszystko to formułował właśnie w naszej Winnicy.

Ostatnie odcinki