Mentionsy
Misja specjalna
Misja specjalna
03.05.2026 19:10

Operacja Ajax. Jak CIA i MI6 obalały demokratyczny rząd w Iranie

19 sierpnia 1953 roku. W Teheranie panuje chaos. Kilka dni wcześniej doszło do nieudanej próby przejęcia władzy przez gen. Zahediego wspieranego przez szacha Mohammada Rezę Pahlawiego. Nie udało się jednak aresztować premiera Mosaddegha. Jednak spiskowcy podejmują kolejną próbę i tym razem kończy się ona sukcesem. Zamach stanu nie udałby się, gdyby nie ogromne wsparcie ze strony Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Dlaczego zachodnie mocarstwa tak bardzo chciały obalenia demokratycznie wybranego premiera? I dlaczego Mohammad Reza Pahlavi popierał przewrót przeciwko swojemu własnemu rządowi? W tym odcinku Misji specjalnej opowiadamy o zamachu stanu z 1953 roku, który na zawsze zmienił Iran.

Mossadeja CIA Mosadeja Iran Ajax Reza Pahlavi Zahedi Reza Shah Pahlavi Zahadiego Tude Mossadei Mohamed Reza Pahlavi MI6 Harry Truman Fedajni Islamu

Rozdziały (17)

1. Introdukcja

Podróżnicy rozmawiają o swoim samochodzie

2. Podsumowanie

Podsumowanie tematu odcinka

3. Historia operacji Ajax

Opis zdarzeń prowadzących do operacji Ajax

4. Konsekwencje operacji

Reakcja społeczeństwa i pierwsze konsekwencje

5. Mówienie szacha

Cytat z szacha o swoich obawach

6. Zamach stanu

Opis zamachu stanu

7. Rola Amerykanców

Opis roli CIA w planowaniu zamachu

8. Negocjacje z Brytyjczykami

Negocjacje między Brytyjczykami a Iranem

9. Operacja Ajax

Opis planu operacji Ajax

10. Wykonanie operacji

Opis wykonania operacji

11. Koniec Mosadeja

Koniec rządów Mosadeja i jego rezygnacja

12. Operacja Ajax

Opis kolejnej próby operacji Ajax

13. Reakcje społeczne

Reakcje społeczne i działania CIA

14. Koniec Mosadeja

Koniec rządów Mosadeja i jego proces

15. Konsekwencje

Opis konsekwencji operacji Ajax

16. Koniec epoki

Podsumowanie i konsekwencje dla Iranu

17. Podsumowanie

Podsumowanie odcinka

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Mosadeja"

Uczestnikom puczu nie udało się jednak aresztować premiera Mosadeja, a Reza Pahlavi uciekł z kraju.

Jednak Brytyjczycy odrzucają możliwość kompromisu i zaczynają szukać sposobu, by doprowadzić do upadku rządu Mosadeja.

Jest zwolennikiem obalenia Mosadeja i postanawia wykorzystać rosnące obawy Amerykanów przed komunizmem.

Szach jednak się waha, kiedy Amerykanin mówi... Obalenie Mosadeja jest nieuniknione.

15 sierpnia 1953 roku szach Mohamed Reza Pahlavi zgodnie z planem CIA odwołuje Mosadeja i powołuje na nowego premiera generała Zedadiego.

Decyzja wywołuje jednak ogromne oburzenie, a ulicami Teheranu przechodzą wiece poparcia dla Mosadeja.

Zamieszki w mieście mają stać się nowym pretekstem, aby irańskie wojska wkroczyły do Teheranu i aresztowały Mosadeja.

Generał Zahedi cofa rozporządzenie Mosadeja i Wielka Brytania odzyskuje kontrolę nad wydobyciem ropy, choć teraz musi dzielić się zyskami ze Stanami Zjednoczonymi.

Ostatnie odcinki