Mentionsy
Posłuchaj, co naprawdę wydarzyło się 11 listopada. I co z tym wspólnego ma pieczone jabłko? PB BRIEF
Niepodległość pachnie gęsiną. Ale kosztowała 4,6 biliona dolarów (prawie tyle, co Nvidia).
W specjalnym, dłuższym wydaniu PB Brief cofamy się do dnia, w którym Polska wróciła na mapę świata. Zaczynamy od słynnej depeszy Piłsudskiego z 16 listopada 1918 roku, a potem zaglądamy do ówczesnych gazet, liczymy koszt Wielkiej Wojny, analizujemy dług publiczny, reparacje i historyczne PKB.
Przypominamy też ostrzeżenia Johna Maynarda Keynesa przed traktatem wersalskim i pokazujemy, jak ekonomiczne upokorzenie Niemiec zrodziło grunt pod kolejną katastrofę.
Na koniec, wspólnie z szefem kuchni Adrianem Bębnem, współwłaścicielem restauracji WANDAL zapraszamy do świętowania odzyskanej niepodległości w niecodzienny sposób – przez smak. W Kolacji Niepodległości łączą się gęsina, jabłko, fasola, wino, miód i pamięć.
To opowieść o tym, jak historia miesza się z ekonomią, kulturą i kuchnią.
Szukaj w treści odcinka
Tymi słowami depeszy nadanej z poniemieckiej radiostacji znalezionej w działobitni Cytateli Warszawskiej Józef Piłsudski 16 listopada informował o odzyskaniu przez Polskę niepodległości.
Wydanie poranne Kuriera Warszawskiego zamieściło na pierwszej stronie reklamy pożyczki państwowej, która wsparła organizowany skarb narodowy.
opis przybycia do Warszawy Józefa Piłsudskiego i pierwszych spotkań komendanta w stolicy.
Przy okazji autor nie omieszkał nadmienić, że jednym z odwiedzających był redaktor naczelny pisma, czyli kuriera warszawskiego.
Rada Regencyjna powołana przez okupanta niemieckiego i austriackiego jako zalążek przyszłej władzy polskiej wysłała do Krakowa, Poznania, gdzie tworzyły się regionalne ośrodki rządowe oraz do Paryża, gdzie działał Komitet Narodowy Polski, depeszę o przybyciu Piłsudskiego i wzywała delegatów do przyjazdu do Warszawy w celu powołania rządu.
Zamieszki wywoływane były często przez działaczy socjalistyczno-rewolucyjnych, którzy chcieli wywołać w Warszawie bunt podobny do tych, jakie miały miejsce w Berlinie, a rok wcześniej w Rosji.
W gazecie nie brakowało informacji o tym, jak należy się zachować w dniach przełomu, gdzie się zgłosić przy chęci wstąpienia do armii, a z drugiej strony przełożenie szkół średnich warszawskich zaapelowali do swoich uczniów o powstrzymywanie się od zaciągu.
Poważną przypadłość ówczesnych mieszkańców Warszawy.
Największą pracą poświęconą zagadnieniu finansowania I wojny światowej i jej konsekwencji gospodarczych była wydana w 1921 roku książka Ernesta Ladloa Bogarta War Costs and Their Financing A Study of the Financing of the War and the After War Problems of Debt and Taxation.
W sumie, według Bogarta, wydatki bezpośrednie na wojnę wyniosły 186 miliardów dolarów, a pośrednie 152 miliardy, co daje łączną sumę 338 miliardów dolarów w cenach z początku XX wieku.
około 4 bilionów 647 miliardów dolarów, czyli równowartości rocznego PKB Niemiec lub ponad pięciokrotności rocznego PKB Polski.
A już za chwilę w PB Brief opowieść, dlaczego po pierwszej wojnie światowej przyszła ta druga, jeszcze straszniejsza, o proroctwie Johna Maynarda Keynesa, reparacjach wartych dziś setki miliardów dolarów i o tym, jak ekonomiczne upokorzenie Niemiec stworzyło grunt pod kolejną katastrofę XX wieku.
Na mocy traktatu Niemcy utraciły 10% terytorium, wszystkie kolonie, floty handlową i przemysłu za granicą.
W 1921 roku mieszkało na terenach kontrolowanych przez ówczesny rząd Polski około 27 milionów ludzi, z czego zaledwie jedna czwarta w miastach.
Wtedy istniało około 50 tysięcy kilometrów dróg utwardzonych.
Eksport, który w okresie międzywojennym stanowił zaledwie około 10% PKB, obecnie przekracza 50%, co czyni Polskę jednym z najbardziej otwartych gospodarczo krajów Europy.
Wiele innych się nie da, bo 100 lat temu nie liczono bezrobocia według wspólnych standardów, budżet dopiero się kształtował, a statystyki zdrowia i edukacji obejmowały tylko fragmenty kraju podzielonego wcześniej między trzy imperia.
I warto ją też obudować innymi potrawami.
O tym, jak zaplanować taką kolację, co na niej powinno się znaleźć, porozmawiam z szefem kuchni i współwłaścicielem restauracji Vandal.
Fajna byłaby na przykład zupa krem z warzyw korzennych.
występuje, a to co gotujemy i to co jest na talerzu jest też uwarunkowane przez środowisko, w którym żyjemy, więc na pewno te wszystkie produkty pochodzące z fermentacji i te wszystkie właśnie zupy czy kiedyś jakieś właśnie polewki są mocną cechą szczególną tutaj naszej kultury.
i to powoduje, że te enzymy, które w trakcie tego procesu się w mięsie wytwarzają, rozbijają nam tkankę łączną i znamy ten proces choćby z wołowiny, jak zamawiamy te dobre steki, które są sezonowane na sucho, to mówimy tutaj dokładnie o tym samym procesie.
Powiedzmy nawet była z polowania, czyli taka dzika gęś bardzo wybiegana, o twardym mięsie, była na parę, jak nie paręnaście dni wieszana na ganku.
To jest zbite, później wychodzi naprawdę twarde, więc raczej bym się skłaniał w kierunku powolnego rozgotowywania mięsa do pełnej miękkości.
Myślę, że konfitowanie w takich domowych warunkach jest jak najbardziej osiągalne i może dać bardzo fajny efekt.
jest więcej zmiennych i tutaj właśnie i gatunek tego ptaka będzie miał znaczenie i wiek tego ptaka i też warunki w jakich żyło, a tego do końca nie wiemy.
Więc tak organoleptycznie warto jest po dwóch godzinkach spróbować nakłuć się w paru miejscach, gdzieś przy tym czerwonym mieście, czyli przy łódku, gdzieś przy piersi i tak spróbować ocenić, czy to już jest ten moment.
To pan już jest uprzedzony, to co jest fasola niepodległości, proszę państwa, ale jestem pewien, że wielu naszych słuchaczy tego warzywa strączkowego nie zna.
To jest szczupak po polsku i myślę, że też o nim nie pamiętamy, a warto by było w taki dzień właśnie przypomnieć o szczupaku podanym z sosem szafranowym.
Jedyny problem polega na tym, że opiera się jednak o zbieractwo, bo dodatku zwyczajnego w warzywniaku za rogiem niestety nie kupimy.
Moim gościem był Adrian Bemben, szef kuchni i współwłaściciel restauracji Wandel.
I towarzyszył jej duchowo, gdy upadała w 1939 roku.
Ostatnie odcinki
-
RPP przed dylematem, zakaz sprzedaży alkoholu i...
04.02.2026 05:55
-
Problemy KSeF, stopy procentowe i nowa umowa US...
03.02.2026 06:02
-
Mróz ściska Europę, gaz drożeje, a Polska „goni...
02.02.2026 05:55
-
Rozejm na prąd, marzenia o UE i krach softwaru....
30.01.2026 06:33
-
Złoto – dlaczego drożeje? Fed studzi rynek, Col...
29.01.2026 05:55
-
Gotówka pod Tatrami, złoto na ATH. PB BRIEF
28.01.2026 05:55
-
Zima jak podatek. Fed pod presją Trumpa, złoto ...
27.01.2026 05:55
-
NATO się przesuwa, gaz drożeje, Fed milczy. PB ...
26.01.2026 05:55
-
Dwa przemówienia z Davos, które mówiły najwięce...
23.01.2026 05:55
-
Rynki odetchnęły po przemówieniu Trumpa. PB BRIEF
22.01.2026 06:27