Mentionsy
CYTADELA WARSZAWSKA – nie tylko czarna legenda
Czas na kolejny odcinek podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie”. Tym razem prześwietlimy budowlę i jej czarną legendę. Na podstawie jej historii można praktycznie napisać więzienną historię Polski XIX i początków XX wieku. Odcisk carskiego buta dławił też wszelkie próby wyzwoleńcze, a na stokach twierdzy zawisło wielu polskich bohaterów. Ale czy rzeczywiście Cytadela to samo zło? Wraz z Łukaszem Sobechowiczem z Muzeum Historii Polski przejdziemy się po korytarzach warszawskiej Cytadeli. To będzie wyprawa w czasie i przestrzeni po zakamarkach twierdzy, ale też polsko-rosyjskiej historii. Będzie nie tylko o cierpieniu 40 tysięcy więźniów, ale też o sygnale dającym nadzieję – stąd właśnie wysłana została w świat przez Józefa Piłsudskiego depesza informująca o niepodległości Polski. Na podcast zaprasza Łukasz Starowieyski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Budynku, który odcisnął niezatarte piętno na historii Polski.
Wraz z Łukaszem Sobechowiczem z Muzeum Historii Polski zapraszam na wyprawę po zakamarkach rosyjskiej twierdzy i polsko-rosyjskiej historii.
No i trzeba przyznać, że Rosjanie byli konsekwentni.
To znaczy Mikołaj I...
wskazał jako inspirację Cytadelę w Antwerpii.
W Królestwie Kongresowym przed Powstaniem Listopadowym ten kompleks nazwano koszarami aleksandrowskimi na cześć cara wyzwoliciela Aleksandra I. I to była największa instalacja militarna na terenie miasta Warszawy.
Przy pracach ziemnych zatrudniano dziennie ponad 2000 ludzi.
To fakt, że 5 milionów złotych przeznaczono na materiały budowlane i opłacenie robotników, a kolejne 5 milionów złotych przeznaczono na rekompensaty za wywłaszczane nieruchomości.
W drugiej części porozmawiamy właśnie o tym carskim bucie, który jak powstał, no to gnębił Polskę i przede wszystkim Warszawę, aż do odzyskania niepodległości.
I to nie był możliwy do końca carskiej Rosji.
W roku 1833 Rosjanie przystąpili do organizacji więzienia wewnątrz Cytadeli.
To znaczy oczywiście trzeba pilnować miasta przed ewentualnymi rozruchami, żeby sytuacja taka się nie powtórzyła, ale uznawano, że udało się uciąć głowę temu polskiemu potworowi.
Tak, w roku 1933 na teren Królestwa Polskiego zaczęły przenikać oddziały partyzanckie formowane przez bohatera Powstania Listopadowego, pułkownika Józefa Zalickiego.
W tym właśnie celu zorganizowano więzienie śladcze wewnątrz murów Cytadeli.
I też na stokach tejże Cytadeli ci ludzie zostali straceni.
W latach 70. i 80. w Cytademii znajdują się pierwsi polscy socjaliści.
Tam trafiają przywódcy PPS-u, działacze narodowi.
Z takich najsłynniejszych więźniów to możemy wskazać Józefa Piłsudskiego.
W 1901 roku w X pawilonie więziony jest Toliks Wierzyński.
Rzeczywiście można by na podstawie losów tych ludzi i ich działań stworzyć podręcznik XIX-wiecznej historii oporu przeciwko carowi.
To może jeszcze dopowiem, chociaż to trochę ucieka z nami opowieści o więźniach, ale można wspomnieć, że gościem, bo już nie więźniem, ale gościem, nie typowym gościem Cytadeli był cesarz Austrii Franciszek Józef I. Cesarz Austrii przybył do Warszawy prosić cara o pomoc w stłumieniu rewolucji węgierskiej.
know-how, to byśmy powiedzieli.
Wróćmy znów do Warszawy i do Cytadeli.
Szacuje się, że na stokach Cytadeli stracono około 500 osób, ale znów brakuje dokładnych danych do weryfikacji.
Ta sama prawidłowość odnosi się do liczby aresztantów, osób uwięzionych w Cytadeli.
Wtedy to carskie wojsko pojmało łącznie 3 tysiące demonstrantów, którzy zostali przewięzieni na Cytadeli.
uciec, a o tyle nikt nie uciekł z terenu samej cytadeli.
Wszyscy zdawali sobie sprawę, że ucieczka stąd jest karkołomna o ile w ogóle możliwa, dlatego Józef Piłsudski, kiedy został pojmany w lutym 1900 roku,
Został acztowany w Łodzi.
Należy podkreślić fakt, że Cytadela Warszawska wbrew temu, co zwykliśmy o niej mówić, była instalacją wojskową, również zbudowaną w celu chronienia miasta przed drugimi wojskami.
Królestwo Polskie jest otoczone od północy i od południa wrogimi państwami.
No i szukają oszczędności.
Rada żołnierska chciała sobie zagwarantować możliwość bezpiecznej ewakuacji.
Tutaj musimy mieć świadomość tego, że armia sowiecka również dysponowała radiostacjami polowymi.
I to wybuch nie w byle jaki.
Inspiratorami była Polska Partia Komunistyczna, a wykonawcami byli członkowie tejże partii.
Stała nam jeszcze II wojna światowa, w czasie której wprowadzili się Niemcy do Cytadeli.
Powstańcy zaatakowali w czasie powstania warszawskiego Cytadelenę, ale zostali odparci.
To chyba jedyny szturm w historii Cytadeli.
Trudno było mówić o zniszczeniu grubych murów chociaż XIX-wiecznych i pokonaniu załogi Cytadeli.
Bardzo silnej załogi Cytadeli.
W dwudziestoleciu międzywojennym podkreśla się bardzo mocno tę spuściznę związaną z powstańcami styczniowymi.
Odwołuje się marszałek Józef Piłsudski, jak również podkreśla się bohaterów rewolucji 1905 roku.
Jest to miejsce, w którym znajdzie swoją siedzibę Muzeum Historii Polski, Muzeum Wojska Polskiego i już teraz funkcjonują tam dwie inne placówki.
Po meandrach Cytadeli oprowadzał nas Łukasz Sobechowicz z Muzeum Historii Polski.
Łukasz Starowiejski.
Podcast Muzeum Historii Polski o najważniejszych wydarzeniach w historii Polski.
Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00