Mentionsy
Czerwona kartka dla komunistów. Wybory z 4 czerwca 1989 roku
Upadek muru berlińskiego uchodzi za symbol upadku komunizmu w Europie. Ale nie byłoby tego gdyby nie wydarzenia, które rozgrywały się w Polsce pod koniec lat 80. Powstanie ogromnego ruchu społecznego, jakim była "Solidarność" i trwanie jej mitu wyróżniało Polskę wśród tzw. demokracji ludowych. Co było tak niezwykłego w tej historii?
Jak to możliwe, że w komunistycznej Polsce doszło do wyborów 4 czerwca 1989 roku? Dlaczego komuniści zdecydowali się na ich organizację? Jaki był międzynarodowy kontekst tych wydarzeń? Parę lat wcześniej generał Jaruzelski wprowadził stan wojenny. Czy nie mógł ponownie użyć siły wobec opozycji pod koniec lat 80.?
Jak przebiegły wybory z czerwca 1989 roku? Dlaczego komuniści tak sromotnie je przegrali? Przypomnimy przebieg obrad Okrągłego Stołu, a także rolę spotkań opozycji i komunistów w Magdalence.
O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, dr Michał Przeperski z Muzeum Historii Polski, autor książki pt. „Dziki Wschód. Transformacja po polsku 1986 – 1993”.
Szukaj w treści odcinka
Taki pierwocin gazu łupkowego w Estonii, ponieważ Estonia, jak powiedziałem, kraj naprawdę nieduży, nieco większy od województwa mazowieckiego współczesnego.
To zdjęcie Tadeusza Mazowieckiego z sierpnia.
Rzeczywiście to były mega istotne sprawy, które spowodowały też pewien klimat polityczny, który z kolei umożliwił to, że pojawił się Tadeusz Mazowiecki.
Potem były polemiki, Tadeusz Mazowiecki ze swoim tekstem Spiesz się powoli.
No i paradoksem okazało się to, że Mazowiecki ostatecznie tym premierem w sierpniu 1989 roku został, bo Polacy po prostu nie byli już w stanie wytrzymać to, że Mieczysław Rakowski chciał być premierem.
Oczywiście Tadeusz Mazowiecki zostaje premierem, ale tutaj kompletne zaskoczenie też chyba dla świata, że były domoludowy satrapa, bo tak chyba mogę nazwać generała Wojciecha Jaruzelskiego, zostaje prezydentem RP.
Wszystkie te postaci były wtedy ze sobą bardzo blisko, bardzo skutecznie wraz z Bronisławem Geremkiem, Tadeuszem Mazowieckim.
Jackiem Kuroń w mniejszym stopniu Kuroń powrócił na arenę polityczną, pewnie bardziej już po powstaniu rządu mazowieckiego, wszedł zresztą do tego rządu.
I to było bardzo ważne, może w ogóle najważniejsze w całej tej układance, bo na tekst Michnika pojawiły się właśnie polemiki, wspomniałem o tym, że pojawiła się polemika Tadeusza Mozewickiego, który tak się potem złożyło, ostatecznie sam został tym premierem, były też polemiki, czy głosy na przykład Karola Mozeleskiego, też z lipca 1989 roku,
Wszystko bardzo interesujące, ale u zarania tego rządu mazowieckiego, który sam rząd powstał, został przyjęty 12 września 1989 roku, ale ówczesna konstytucja była skonstruowana w taki sposób, że najpierw wybierano premiera i premierem sam Mazowiecki został 24 sierpnia 1989 roku, co było znowu wielkim szokiem.
No i to był jeden z powodów, ewidentnie, które spowodowały, które przyczyniły się do tego, że Mazowiecki mógł zostać premierem, potem sformułować swój rząd.
który wybrał Tadeusza Mazowieckiego spośród różnych innych kandydatów.
Ale Tadeusz Mazowiecki wydawał się postacią, która będzie w jakimś sensie strawna dla komunistów.
Wałęsie wydawało się, że Tadeusz Mazowiecki będzie postacią w jakiś sposób podatną na jego, czyli Wałęsy wpływy, w jakimś sensie Wałęsa będzie mógł, no nie chcę powiedzieć może, że kontrolować Mazowieckiego z tylnego siedzenia, ale mieć duży wpływ na to jak będzie działał ten przyszły rząd.
Mazowiecki okazał się bardzo niezależnym premierem i panowie szybko się skonfliktowali.
Okazało się też, że ta solidarnościowo ZSL-owska i z udziałem SD koalicja została rozszerzona o PZPR, bo również ministrowie z PZPR-u weszli do rządu Mazowieckiego obejmując przede wszystkim resorty siłowe.
I w tym sensie ta wielka koalicja ostatecznie się zmaterializowała, ale już właśnie z Mazowieckim na czele.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00