Mentionsy
Henryk Sienkiewicz - historyczny pisarz wszech czasów?
Gdyby tworzył dziś, jego opowieści zapewne stałyby się kasowymi hitami niczym najpopularniejsze współczesne seriale. Wizja historii Sienkiewicza służyła nie tylko pokrzepieniu serc rodaków pod zaborami, ale stała się kuźnią pokoleń patriotów zaczytanych w jego dzieła. Jak wielki wpływ na twórczość pisarza miała rewolucja techniczna, czego szukał na Dzikim Zachodzie i dlaczego stał się obiektem ataku innych polskich pisarzy? Dziś przybliżamy postać mistrza powieści historycznej - Henryka Sienkiewicza.
Polacy kojarzą wiek XIX przede wszystkim z zaborami, ale warto pamiętać, że był to okres wielkich przemian społecznych. Dynamiczny rozwój technologiczny przyniósł m.in. maszynę drukarską, prąd elektryczny, a także stworzył nowe miejsca, w których wypadało czytać. To wszystko stanowiło doskonałe warunki do rozwoju czytelnictwa. Jak te zmiany wpłynęły na popularność dzieł Henryka Sienkiewicza?
Czy rzeczywiście był pierwszorzędnym pisarzem drugorzędnym, jak go nazwał Gombrowicz? Dlaczego inni pisarze bywali wobec niego tak krytyczni? Jego powieściami żyły pokolenia Polaków, także tych, którzy walczyli o niepodległość naszego kraju. Jak ocenić dorobek autora "Potopu"?
O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Michał Kopczyński z Muzeum Historii Polski, współtwórca i jeden z kuratorów zorganizowanej w Muzeum Historii Polski wystawy czasowej pt. "Potęga opowieści". Wystawę można zwiedzać od 15 czerwca 2024 roku. Wystawę czasową pt. "Potęga opowieści. Od kroniki do nowoczesnego muzeum" będzie można zwiedzać od 15 czerwca w Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej.
Więcej informacji tutaj: https://muzhp.pl/wystawy/potega-opowiesci-od-dawnej-kroniki-do-nowoczesnego-muzeum
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Świat Henryka Sienkiewicza był nie tylko światem ku pokrzepieniu serc dla rodaków pod zaborami, ale prawdziwą kuźnią pokoleń patriotów zaczytanych w jego dzieła.
Powiedzmy może, jakie jest założenie wystawy Potęga Opowieści, a za chwilę przejdziemy do tematu naszego dzisiejszego odcinka, czyli postaci Henryka Sierkiewicza.
Oni nie muszą, oni już i tak są na piedestale, wyniesieni przez Tytusa Chałubińskiego, Henryka Sienkiewicza, nie muszą się o to upominać.
Drugie kryterium kultury masowej to jest, szybko się taką dochodzi ta informacja, to jest tak, że powieści Sienkiewicza, że to są wielkie na ogniem i mieczem, no to się drukuje przez rok, nawet niecały rok w gazecie i on jak zaczął, to jeszcze nie miał jej skończonej, jak zaczął drukować.
Fenomenalna popularność powieści Sienkiewicza to jest jedno, ale drugie to w jaki sposób właśnie forma przekazu wpływa na treść.
Zdaję sobie sprawę, że większość z naszych słuchaczy, podobnie jak ja, od dzieł Sienkiewicza nie mogło się oderwać.
Ale teraz dopiero jak Pan opowiadał o tej formie, o tej prasie, to zrozumiałem dlaczego to tak właśnie wyglądało, że to jest skonstruowane, te powieści Sienkiewicza są skonstruowane niczym odcinki popularnych seriali telewizyjnych, czyli kończy się jeden
Dlatego, że dzieła Sienkiewicza były skracane.
Tak wygląda to popularyzowanie Sienkiewicza.
No więc to jest trochę taka strategia pisania powieści historycznie Sienkiewicza, że nie można tutaj pójść za daleko z wyobraźnią.
Wspaniałe słowa Henryka Sienkiewicza do rodaków.
Był taki zbiór najważniejszych cytatów Sienkiewicza wydany w roku 1926 i to jest naprawdę zadziwiające, jak wiele niesamowitych cytatów gdzieś tam powplatanych jest w kwestię bohaterów, ale także jakiś diagnoz, diagnozy historii polskiej dokonywanej przez Henryka Sienkiewicza.
A potem dał mu Sienkiewicza i ten chłopak czytał i miał takie, jak to jest, że Polski już nie ma, że w szkole nas uczyni, że to Aleksander II jest dobry, co dał ziemię chłopom, a tu przecież Polska miała takich wspaniałych oficerów i ten autor ich znał i to wszystko opisywał.
Jest taka zresztą historia, którą przytacza jeden z biografów Julen Krzyżanowski, biografu Sienkiewicza, rok 1968, kiedy on jeszcze nie został
Żona Sienkiewicza przecież była, zmarła na gruźlicę.
I na to się odezwali młodzi, Stanisław Brzozowski jako pierwszy, geograf Wacław Naukowski i zaatakowali po raz kolejny Sienkiewicza.
Notabene Brzozowski dostał drugą nagrodę w konkursie ufundowanym przez Sienkiewicza, takim konkursie literackim.
który Sienkiewicza, no też w jakimś sensie jest przeciwnikiem, ale mówi tak, najlepszy jednak docenia, najlepszy polski pisarz drugorzędny.
A jako historyk, jak ocenia Pan dobór wydarzeń XVII wieku, dobór pewnych procesów, dobór postaci dokonany przez Sienkiewicza?
Generalnie rzecz biorąc, wielu moich kolegów, może trochę starszych, to dotarło w ogóle do XVII wiecznej historii, do XVII wiecznej historii wojennej, dotarło przez Sienkiewicza.
No więc Litwini o to mieli do Sienkiewicza pretensje.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00