Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
12.06.2024 13:00

Henryk Sienkiewicz - historyczny pisarz wszech czasów?

Gdyby tworzył dziś, jego opowieści zapewne stałyby się kasowymi hitami niczym najpopularniejsze współczesne seriale. Wizja historii Sienkiewicza służyła nie tylko pokrzepieniu serc rodaków pod zaborami, ale stała się kuźnią pokoleń patriotów zaczytanych w jego dzieła. Jak wielki wpływ na twórczość pisarza miała rewolucja techniczna, czego szukał na Dzikim Zachodzie i dlaczego stał się obiektem ataku innych polskich pisarzy? Dziś przybliżamy postać mistrza powieści historycznej - Henryka Sienkiewicza.

Polacy kojarzą wiek XIX przede wszystkim z zaborami, ale warto pamiętać, że był to okres wielkich przemian społecznych. Dynamiczny rozwój technologiczny przyniósł m.in. maszynę drukarską, prąd elektryczny, a także stworzył nowe miejsca, w których wypadało czytać. To wszystko stanowiło doskonałe warunki do rozwoju czytelnictwa. Jak te zmiany wpłynęły na popularność dzieł Henryka Sienkiewicza?

Czy rzeczywiście był pierwszorzędnym pisarzem drugorzędnym, jak go nazwał Gombrowicz? Dlaczego inni pisarze bywali wobec niego tak krytyczni? Jego powieściami żyły pokolenia Polaków, także tych, którzy walczyli o niepodległość naszego kraju. Jak ocenić dorobek autora "Potopu"?

O tym wszystkim w podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Michał Kopczyński z Muzeum Historii Polski, współtwórca i jeden z kuratorów zorganizowanej w Muzeum Historii Polski wystawy czasowej pt. "Potęga opowieści". Wystawę można zwiedzać od 15 czerwca 2024 roku. Wystawę czasową pt. "Potęga opowieści. Od kroniki do nowoczesnego muzeum" będzie można zwiedzać od 15 czerwca w Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej.

Więcej informacji tutaj: https://muzhp.pl/wystawy/potega-opowiesci-od-dawnej-kroniki-do-nowoczesnego-muzeum

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Sienkiewicz"

Świat Henryka Sienkiewicza był nie tylko światem ku pokrzepieniu serc dla rodaków pod zaborami, ale prawdziwą kuźnią pokoleń patriotów zaczytanych w jego dzieła.

Oni nie muszą, oni już i tak są na piedestale, wyniesieni przez Tytusa Chałubińskiego, Henryka Sienkiewicza, nie muszą się o to upominać.

Nikt nie słyszał wtedy jeszcze nawet o elektryczności, ale tym samym Henryk Sienkiewicz akurat trafił w taki moment, w którym stał się dzieckiem epoki rozwoju tej technologii.

No bo rzeczywiście, kiedy Henryk Sienkiewicz się rodził w 1846 roku, no to światło to była lampa olejowa.

No a kończy się w momencie, kiedy już jest światło elektryczne, znaczy kończy się, umiera się Sienkiewicz w 1916 roku, w czasach absolutnie światła elektrycznego i to jeszcze, prawda, już właściwie przekazywanego prądem zmiennym z elektrowni, które są oddalone o setki kilometrów od miejsca, gdzie się świeci żarówka.

A Henry Sienkiewicz rozstaje się ze świata w epoce już Henry Forda, czyli człowieka, który kopnął konia.

Ale idąc bliżej oczywiście, bo tych wynalazków jest masa, natomiast idąc bliżej tym, czym się Sienkiewicz zajmował, to powiedzmy sobie, my wszyscy wiemy o tym, że Gutenberg, rewolucja druku, tam jesteśmy w XV wieku, inkuna buły i potem już ten druk znika.

I w to wszystko wpasowuje się młody i chyba na szczęście dla Polski i dla Polaków taki niespecjalnie zdolny, jeśli chodzi o edukację szkolną i taki palący się do nauki Henryk Sienkiewicz.

Skąd wywodził się Henryk Sienkiewicz?

Henryk Sienkiewicz, jak już wspomniałem, urodził się w 1846 roku w rodzinie, no właściwie takiej drobno szlacheckiej, to znaczy ojciec zajmował się zarządzaniem majątkami.

Z tradycjami pochodzenia gdzieś tam z Litwy, ze Żmudzi, dlatego Sienkiewicz używa, w początku swojej kariery używa pseudonimu Litwos, wskazujący na jego związki z Litwą.

Drugie kryterium kultury masowej to jest, szybko się taką dochodzi ta informacja, to jest tak, że powieści Sienkiewicza, że to są wielkie na ogniem i mieczem, no to się drukuje przez rok, nawet niecały rok w gazecie i on jak zaczął, to jeszcze nie miał jej skończonej, jak zaczął drukować.

I to jest to otoczenie, w którym Sienkiewicz działa i świetnie się sprawdza.

Niedarmo mówią, że naród zdaje rachunek przed Sienkiewiczem z uczuć polskich.

Fenomenalna popularność powieści Sienkiewicza to jest jedno, ale drugie to w jaki sposób właśnie forma przekazu wpływa na treść.

Zdaję sobie sprawę, że większość z naszych słuchaczy, podobnie jak ja, od dzieł Sienkiewicza nie mogło się oderwać.

Ale teraz dopiero jak Pan opowiadał o tej formie, o tej prasie, to zrozumiałem dlaczego to tak właśnie wyglądało, że to jest skonstruowane, te powieści Sienkiewicza są skonstruowane niczym odcinki popularnych seriali telewizyjnych, czyli kończy się jeden

Znaczy są jakieś tam naukowe, czy coś takiego, ale dla takiego zwykłego odbiorcy, na którym Sienkiewiczowi zależało, no to po prostu nie ma.

Dlatego, że dzieła Sienkiewicza były skracane.

Sienkiewicz to zaakceptował.

Sienkiewicz tego nie akceptował, ale też nie zwalczał w jakiś sposób.

Następnie przekazuje te blachy, na których ten tekst jest złożony, przekazuje Sienkiewiczowi i Sienkiewicz przekazuje innym wydawcom z Galicji, z Poznańskiego i oni to drukują już wtedy, płacąc mu jakieś drobne pieniądze.

Tak wygląda to popularyzowanie Sienkiewicza.

Zaraz jeszcze wrócimy do tego, jaką funkcję Sienkiewicz pełnił nie tylko jako pisarz, tylko jako piewca patriotyzmu.

Wiemy, że podróżował do Stanów Zjednoczonych Ameryki Sienkiewicz.