Mentionsy
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobieski na tronie. Odc. 3/4
Czy Jan III Sobieski naprawdę mógł przyłączyć Prusy Książęce do Rzeczpospolitej i odzyskać prawobrzeżną Ukrainę? Gdyby te ambitne plany się powiodły, historia Polski potoczyłaby się zupełnie inaczej.
W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski przyglądamy się pierwszej dekadzie rządów Jana III Sobieskiego. Poznamy też kulisy polityki, które często bywały równie dramatyczne jak wojny – spiski, zdrady magnatów i ogromne łapówki od obcych dworów.
Dlaczego Lew Lechistanu zawarł niekorzystny rozejm z Turkami i czemu odwrócił się od Francji? Co sprawiło, że oskarżano go o despotyzm? Jak pierwsze lata panowania wpłynęły na późniejsze wybory Jana III Sobieskiego, które ostatecznie poprowadziły go pod Wiedeń?
O tym wszystkim w podcaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Tak wyglądały pierwsze lata panowania Jana III Sobieskiego.
Dziś w podcaście Muzeum Historii Polski z serii 1000 lat prześwietlenie przyjrzę się pierwszym dziesięciu latom rządów Jana III Sobieskiego.
Jan III Sobieski.
Król Jan III Sobieski.
Sobieski był bowiem trzecim władcą Polski noszącym imię Jan.
Po Janie Olbrachcie z dynastii Agiellonów i Janie Kazimierzu z dynastii Wazów.
Powiemy wreszcie, dlaczego Sobiescy przestali kochać Francję i co spowodowało, że Jan III wybrał drogę na Wiedeń.
11 listopada hetman Jan Sobieski gromi Turków pod Chocimiem, odnosząc jedno z największych zwycięstw w całej historii Polski.
Tego dnia Stanisław Jan Jabłonowski, wojewoda ruski, bliski współpracownik i przyjaciel Sobieskiego, zgłosił oficjalnie kandydaturę Hetmana.
Jego mość ksiądz biskup krakowski Andrzej Trzebicki z jego mością panem kasztelanem krakowskim Warszyckim, z domu wyszedłszy w pośród koła, pytał po trzykroć, obracając się coraz w inną stronę, jeżeli zgoda na jego mość pana Jana Sobieskiego, marszałka i hetmana wielkiego koronnego.
Kiedy wtedy zgoda była wszystkich, nominował go za króla polskiego i zaczął Tedeum Laudamus, które wszyscy prześpiewawszy ruszyli się, prowadząc króla jego mości obranego do świętego Jana Kościoła.
Był człowiek posłany przez Boga imieniem Jan.
W pierwszym roku Jan III odbija kilka twierdz, w drugim pokonuje Tatarów pod Lwowem, ale armii tureckiej nie udaje mu się dopaść.
jest dawnym lennem Polski, którego niezależność wasal ów wymusił na zmarłym królu Janie Kazimierzu, gdy władca ten znajdował się w wojnie ze Szwecją i Moskwą.
Na liście wypłat są biskup krakowski Andrzej Trzebicki, hetman wiśniowiecki, kanclerz wielki koronny Jan Leszczyński, a przede wszystkim hetman wielki litewski i wieloletni wróg sobieskiego Michał Kazimierz Pac.
W Krakowie pochowano zmarłego na emigracji Jana Kazimierza, a także Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
2 lutego 1676 roku Jan Sobieski i Maria Kazimiera zostali koronowani.
Dyplomaci francuscy nie potrafią się naprosić Jana Sobieskiego, żeby po zakończeniu wojny z Turcją rzeczywiście te działania rozpoczął.
Janowi III pozwolił zakończyć wojnę z Turcją i doprowadzić do koronacji swojej i Marii Kazimiery.
Mówi się oczywiście w historiografii, że to fochy Marii Kazimiery, która obraziła się, że Ludwik XIV nie dał jej ojcu tytułu Dziuka i Para, odwróciła przymierze, zerwała z Francją, czy doprowadziła do tego, że Jan Sobieski...
Po drugie, nigdy nie stroiła fochów, a Jan Sobieski uznał i bardzo słusznie, że Turcja szykuje się do nowej wojny i istnieje pytanie, w kogo uderza i że największym niebezpieczeństwem zawsze jest osamotnienie.
Nie dostrzegam też żadnych działań, które byłyby skierowane przeciwko Janowi III, przeciwko jego pomysłom.
Szeroką paletę przeciwników uzupełniła frakcja profrancuska z tak ważnymi postaciami sceny politycznej jak wojewoda poznański Krzysztof Grzymłutowski, hetman Stanisław Jan Jabłonowski czy magnat i poeta pod skarbi Jan Andrzej Morsztyn.
Wcześniej w Austrii polskie poselstwo też zostaje przyjęte chłodno, a Wenecjanie, kolejny potencjalny członek Antytureckiej Ligi, nie chcą przez pełen czas przepuścić polskiej delegacji.
Śmierć Michała Paca, który przez lata najmocniej psuł Sobieskiemu plany, pozwoliła na przekazanie głównego dowództwa nad litewskim wojskiem w ręce Kazimierza Jana Sapiechy.
Jan III i jego szpiedzy wzięli poetę pod lupę.
Historyk Jan Wimer pisał.
Teraz zostało nam tylko podsumowanie pierwszych dziewięciu lat rządów króla Jana.
Ten pierwszy czas rządów Jana Sobieskiego to jest czas dobry, być może najbardziej udany.
Natomiast zaczyna się rozglądać Jan Sobieski za sojusznikiem na przyszłość.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00