Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
29.11.2023 14:00

Partia rosyjska w Rzeczpospolitej

W ciągu ostatnich 300 lat tylko przez 50 lat wojska rosyjskie nie stacjonowały nad Wisłą. Czy to wszystko zaczęło się od tajemniczego spotkania Augusta II Mocnego z carem Piotrem I pod koniec XVII wieku? Dlaczego polski król zdecydował się na przystąpienie do wojny ze Szwecją, która ostatecznie wyraźnie osłabiła Rzeczpospolitą? W 1705 na terytorium Rzeczpospolitej wkraczają sojusznicze wojska rosyjskie. Czy to zapoczątkowuje nową epokę w naszych dziejach? Jakie są źródła tych wydarzeń? Z jakich powodów Rzeczpospolita stała się zależna od swojego wschodniego sąsiada? Jak budowano system rosyjski w Polsce i jakie instrukcje wydawali rosyjscy stratedzy, by osłabiać Rzeczpospolitą? Rosyjscy ambasadorowie, łapówki, gwarancje, łaski - to tylko niektóre z metod, z których korzystano. Pomówimy również o Prusach i ich rosnącej potędze. Jak doszło do tego, że mniejsze państwo bez tak bogatych tradycji militarnych jak Rzeczpospolita stało się jednym z sygnatariuszy nieratyfikowanego ostatecznie traktatu zwanego przymierzem trzech czarnych orłów? W jaki sposób Prusy uzależniały od siebie Rzeczpospolitą? W Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski pomówimy o wydarzeniach, które doprowadziły do rozbiorów Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Urszula Kosińska z Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/urszula-kosinska/). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 22 wyników dla "Stanisława Augusta"

Dzisiaj punktem wyjścia naszego spotkania będzie moim zdaniem osoba Stanisława Augusta Poniatowskiego, ponieważ chociaż nie będziemy rozmawiali o Stanisławie Augustie Poniatowskim, ale o tym, co doprowadziło do okresu jego panowania w szkole.

Problem z Rosją, czy też z państwem moskiewskim zaczyna się pewnie od XV wieku, ale w tym sensie, o którym będziemy dzisiaj mówić, to oczywiście on się zaczyna wraz z wybuchem Wielkiej Wojny Północnej, acz geneza tego wszystkiego też tkwi jeszcze w końcówce wieku XVII, czyli w pierwszych latach panowania Augusta II.

Panowanie Augusta II zmienia tutaj bardzo stan rzeczy, ponieważ Rzeczpospolita wchodzi w skutek decyzji podjętych przez polskiego króla, wchodzi w bardzo dziwny, nieakceptowany przez większość Polaków sojusz z Rosją,

Wydaje mi się, że należy sięgnąć do roku 1698, kiedy to w sierpniu w Rawie Ruskiej doszło do bardzo znanego w historii, ale nie znanego, jeśli chodzi o szczegóły przebiegu spotkania Augusta II z carem Piotrem I, powracającym właśnie z jego wielkiej podróży na zachód.

Ta wojna toczy się w początkach panowania Augusta II, a potem ma znaczące przełożenie też na to, co się dzieje w Polsce w momencie, kiedy wybucha wojna ze Szwecją.

I nawet po restauracji Augusta II po Bitwie Połtawskiej, restauracji z łaski rosyjskiej, to wojsko rosyjskie z bardzo niewielką przerwą stacjonowało do początków roku 1719, mogąc kontrolować kraj.

Ostatecznie po Połtawie, kiedy już może decydować o wszystkim, kiedy pokonał Karola XII, decyduje się na przywrócenie skompromitowanego, przecież w oczach wielu Polaków i w związku z tym słabego politycznie, Augusta II.

Moim zdaniem początek panowania Augusta do roku 1704, czyli do traktatu narywskiego, to jest okres, kiedy już tworzą się podstawy tego nieszczęsnego sojuszu,

Pod koniec panowania Augusta II Stanisław Konarski w swoim takim dialogu, rozmowa szlachcica z ziemianinem o teraźniejszych okolicznościach, a potem w kolejnym tekście Epistole Familiares Subtempus Interregi, czyli Listy Połówne Czasu bez Kurulewia,

Ale w późniejszych dziejach Rzeczypospolitej ta gwarancja, problem gwarancji rosyjskiej odgrywa bardzo istotną rolę już w czasach Stanisława Augusta.

dowodzą, że geneza tego orderu sięga najprawdopodobniej wspomnianego już dzisiaj spotkania Augusta II z Piotrem w Rawia Ruskiej.

odznaczających się w Konfederacji Sandomierskiej, czyli tej konfederacji, która w czasie Wielkiej Wojny Północnej i tego wielkiego rozbicia wewnętrznego od Sasa do Lasa miała wspierać Augusta II.

Z czasem okazało się, że skoro można wpłynąć na wybór władcy, Rosja stworzyła nawet pewien mit, wykorzystując tu niestety pewne działania wcześniejsze Augusta II, mit królotwórcy.

To znaczy ten mit polegał na tym, że zaczęła głosić, iż już w roku 1397 przyczyniła się do osadzenia Augusta II na polskim tronie, co jest bzdurą.

Ale potem w roku 1709 przywróciła go, czyli uczyniła go królem jakoby po raz drugi i znowu w roku 1717, czyli po Konfederacji Tarnogrodzkiej, kiedy jednak nad królewskością, nad tronem Augusta w jakiś sposób wisiał po raz kolejny miecz Damoklesa.

No i wreszcie rok 1732, końcówka panowania Augusta II, gdy już wiadomo było, że zbliża się kolejne bezkrólewie, trójstronny układ, tak zwany traktat trzech czarnych orłów pomiędzy Rosją, Prusami, Austrią, dotyczący osadzenia, wspólnego osadzenia na polskim tronie.

Chyba znacznie większe kwoty zapłacono już w czasach Stanisława Augusta tym ludziom, którzy pomagali Rosji w przeprowadzeniu na Sejmie Rozbiorowym sprawy uznania rozbioru.

Też mamy kilka bardzo negatywnych opinii na temat Rzeczypospolitej, pełnych pogardy wobec jej słabości, także pełnych pogardy wobec Augusta II jako króla, który...

Ale to jest też efekt pozycji, jaką już w czasach Augusta III, Wettyna, zajmowała Rosja na terenie Rzeczypospolitej.

Za wszelką cenę chcą uniemożliwić mianowanie Hetmanem Stanisława Poniatowskiego, to jest ojciec przyszłego króla Stanisława Augusta, człowieka w wielkim doświadczeniu i dyplomatycznym, i wojskowym, i organizacyjnym.

I stąd w czasach Augusta III jeden z naczelnych tematów, to jest właśnie sprawa aukcji wojska.

Metody zrywania sejmów, metody usiedlania polskiej magnaterii już w czasach Augusta III były bardzo dobrze opracowane i sprawdzone.