Mentionsy

Wraz ze swoim mężem Władysławem Zamojskim była orędowniczką sprawy polskiej w Wielkiej Brytanii czy w Imperium Osmańskim.

W Wielkopolskim Kórniku otworzyła wyjątkową szkołę dla dziewcząt ze wszystkich klas społecznych, a w niej wprowadziła iście rewolucyjny program zapewniający wszechstronne wykształcenie.

O tym wszystkim opowiemy w dzisiejszym podcaście Muzeum Historii Polski.

To jest podcast Muzeum Historii Polski.

Gdy jest w Paryżu już po ślubie ze swoim wujem Władysławem Zamojskim, gdy przebywa w Paryżu w tym otoczeniu emigracji polskiej w towarzystwie między innymi czartoryskich z hotelu Lambert, czyli z takiego dużego ośrodka polskiej myśli emigracyjnej, ona przyznaje się wprost do tego, że ona nie wiedziała, jak prowadzić takie gospodarstwo domowe.

I wyprawia kolację dla swojego wujostwa, która odbija się szerokim echem wśród polskiej emigracji, a Jadwiga dzięki temu zyskuje taką wizytówkę dobrej organizatorki takiego życia towarzyskiego, życia wieczornego wśród polskiej emigracji w Paryżu.

Taki działacz, wielkopolski działacz społeczny, wielkopolski działacz polityczny.

I chociaż zwykle utożsamiamy ją z Wielkopolską, staramy się szukać jej tych korzeni wielkopolskich, to na pierwsze lata spędza poza Wielkopolską.

Za udział w powstaniu listopadowym on nie może także przebywać na terenie Królestwa Polskiego.

Ponieważ Celestyna w momencie, w którym wraca do Wielkopolski razem ze swoimi córkami, w latach czterdziestych działalności odzyskują swoje majątki, mogą wrócić już na teren Wielkopolski, kursują między Poznaniem a Kornikiem, Celestyna zakłada pierwsze takie nowoczesne towarzystwa dobroczynne w Poznaniu.

Jadwiga ją cały czas obserwuje, widzi w jaki sposób działalność jej matki wpływa na w ogóle polskie społeczeństwo i jakim uznaniem ta matka się w ogóle cieszy.

Jadzia, jako dorosła kobieta, Jadwiga, już żona, pisze na przykład do matki w sprawie tego, jak ma pomóc w prowadzeniu Instytutu Polskiego założonego przez Annę Sapierzynę przy hotelu Lambert.

Mówimy dużo o tym, że ona jest mocno nietypowa, że jest taką postacią właśnie trochę osobną, wyjątkową dla polskiego XIX wieku.

Jak to się dzieje, że Jadwiga Zamoyska pojawia nam się jako dyplomatka polska par excellence, bo dyplomatka polskiej emigracji politycznej?

Hotel Lambert ma nadzieję na sformowanie jakichś oddziałów polskich u boku tureckiego.

Jadwiga staje się z jednej strony orędowniczką sprawy polskiej, to znaczy prowadzi bardzo często towarzysze swojemu mężowi jako tłumaczka, bardzo często pełni też funkcję jego sekretarki.

A co jest również niespotykane, Jadwiga, jak na kobietę w połowie XIX wieku, miała ogromną świadomość tego, jak rzeczywiście kształtuje się sytuacja Polski na arenie międzynarodowej.

Niemniej jednak nie uważa, że to jest ten moment w historii, w którym Polska ma rzeczywiście szansę odzyskać niepodległość.

Ona współpracuje z brytyjskimi politykami, współpracuje, tworzy materiały chociażby na debaty polskie, które odbywają się w parlamencie brytyjskim.

Przygotowuje takie bardzo skrótowe ulotki dla polityków, żeby w ogóle ich ze sprawą polską, z sytuacją Królestwa Polskiego zapoznać.

Nie ma za bardzo takiego poparcia dla tej sprawy polskiej.

To znaczy zarówno w program nauki wchodziła nauka kaligrafii, religia, która była bardzo istotna w życiu Jadwigi, historia Polski, ale też na przykład te dziewczyny pracowały w oborze, pracowały w szwalni, uczyły się takich umiejętności praktycznych.

Właściwie jak spojrzeć na cały ten zakres rzeczy, które były tam uczone, jeszcze historia Polski to rozumiem.

czy sposoby prowadzenia zajęć przenoszone są właśnie na ten grunt kurnicki przez pierwsze lata, ponieważ potem szkoła domowej pracy kobiet w wyniku polityki pruskiej po prostu zostaje zamknięta na terenie Wielkopolski.

Mnie absolutnie fascynuje to, jak ona działała na emigracji, z jaką odwagą potrafiła się wypowiadać o sprawie polskiej na arenie międzynarodowej.

W związku z tym Zamojscy decydują się przekazać cały swój majątek narodowi polskiemu, który w tym momencie już funkcjonuje na mapie Europy.

Tak, to znaczy ona po II wojnie światowej ze względu na politykę komunistów oczywiście zniknęła z mapy fundacyjnej Polski.

Podcastów Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcast, w audiotece, a także na innych platformach podcastowych.

Subskrybuj kanał Muzeum Historii Polski.