Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
27.09.2023 13:00

Postać wymykająca się stereotypom. Jadwiga Zamoyska

Jadwiga z Działyńskich Zamoyska nieprzypadkowo jest patronką roku 2023. To nietypowa, wymykająca się stereotypom postać – patriotka, dyplomatka, społecznie zaangażowana prekursorka, która pozostawiła po sobie bardzo cenny dorobek. Jadwiga Zamoyska nie miała ochoty wpisać się w tradycyjną rolę kobiety właściwą jej epoce. Ze względu na swoje zainteresowania, wyjątkową zdolność do nauki języków obcych, angażowała się w misje dyplomatyczne. Wraz ze swoim mężem Władysławem była wytrwałą orędowniczką sprawy polskiej w Wielkiej Brytanii i w Imperium Osmańskim. Angażowała się również w sprawy społeczne. W wielkopolskim Kórniku otworzyła wyjątkową szkołę dla dziewcząt ze wszystkich klas społecznych. Wprowadziła w niej rewolucyjny program, który zapewniał solidne, wszechstronne wykształcenie. Kim była Jadwiga Zamoyska? Dlaczego jej przykład również i dziś może stanowić inspirację? Co zdecydowało, że została patronką roku 2023 w naszym kraju? Rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, Agata Łysakowska-Trzoss z Fundacji Zakłady Kórnickie, doktorantka Wydziału Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 26 wyników dla "Szkoły Domowej Pracy Kobiet"

Kobieta nieustraszona i nietypowa ziemianka.

Nie miała ochoty wpisać się w tradycyjną dla swej epoki rolę kobiety.

A okazuje się, że to była kobieta, Polka, patriotka, kobieta, która niczego się nie bała, prawda?

Czyli właściwie par excellence, taka kobieta nowoczesna, która umie korzystać ze zdobyczy, no właśnie, XIX-wiecznej nowoczesności, mam na myśli ten catering.

Jadzia, jako dorosła kobieta, Jadwiga, już żona, pisze na przykład do matki w sprawie tego, jak ma pomóc w prowadzeniu Instytutu Polskiego założonego przez Annę Sapierzynę przy hotelu Lambert.

Jadwiga za każde dobrze wykonane polecenie, za odrobienie pracy domowej dostaje znaczki, które następnie może wymienić na, pod koniec tygodnia może wymienić na pieniądze.

Te zdolności lingwistyczne robią na nim tak ogromne wrażenie, że Jadwiga jest pierwszą kobietą, która zostaje przyjęta w szeregi towarzystwa paryskiego, towarzystwa azjatyckiego właśnie w uznaniu za jej zasługi, za jej niesamowitą umiejętność przyswojenia języka perskiego.

Kobiety w misjach dyplomatycznych w XIX wieku, pomimo wszystko, to też nie jest coś oczywistego.

A co jest również niespotykane, Jadwiga, jak na kobietę w połowie XIX wieku, miała ogromną świadomość tego, jak rzeczywiście kształtuje się sytuacja Polski na arenie międzynarodowej.

Decyduje się na stworzenie szkoły domowej pracy kobiet.

Bo szkoły gospodarskie jakby funkcjonowały już w tym czasie, jakby to nie był nowy koncept.

Ta szkoła domowej pracy kobiet powstaje w takiej myśli Jadwigi, że ona kształci też te dziewczyny trochę w takim duchu katolickim.

A samo godło szkoły widziała jako takie godło trójelementowe, czyli kądziel, książka i krzyż.

Szkoła Domowej Pracy Kobiet wydaje podręcznik na przykład dotyczący mleczarstwa oraz podręcznik dotyczący piekarstwa.

To, co jest ciekawe i co można między innymi w tym podręczniku zaobserwować, to to, że pomimo tego, że jeżeli spojrzymy na zdjęcie Edwigi, ona wydaje nam się taką surową tradycjonalistką, to w swoim rozwijaniu tej szkoły domowej pracy kobiet była w pewien sposób bardzo nowoczesna.

które można do tej szkoły domowej pracy kobiet sprowadzić.

Na bieżąco starała się też patrzeć, w jaki sposób takie szkoły gospodarcze rozwijają się na Zachodzie.

czy sposoby prowadzenia zajęć przenoszone są właśnie na ten grunt kurnicki przez pierwsze lata, ponieważ potem szkoła domowej pracy kobiet w wyniku polityki pruskiej po prostu zostaje zamknięta na terenie Wielkopolski.

No bo z jednej strony mamy taką kobietę nowoczesną, niezwykłą jak na warunki, a nie tylko XIX wieku.

Nie, właśnie to jest dla mnie niesamowite w tej biografii, że właściwie, mówiąc tak nieco kolokwialnie, wydaje mi się, że każda współczesna kobieta w tej biografii znajdzie coś dla siebie.

Wiem, że jest ogromny, bardzo duży nurt tak zwanych tradi wives, czyli kobiet zrzeszonych wokół tej katolickiej wizji rodziny, katolickiego wychowania dzieci.

Jej działalność takiej przedsiębiorczyni, osoby, która potrafi ogarnąć te szkoły domowej pracy kobiet, która potrafi to wszystko zorganizować, rozpisać, stworzyć różne oddziały, podejść do tego z takim bardzo analitycznym umysłem, to jest z kolei coś, co jakby wiem, że imponuje współczesnym feministkom.

choć niekoniecznie muszą się zgadzać z jej poglądami chociażby religijnymi, to nie da się ukryć, że w jakiś sposób ta działalność może imponować to, w jaki sposób ona stworzyła możliwości dla kobiet w tym czasie.

Jadwiga Zamojska zmarła w roku 1923, doczekała niepodległej II Rzeczpospolitej, ale też właśnie w tym wszystkim, co mówiłaś, na pewno wybrzmiewa to, że była kobietą na wskroś nowoczesną i też w jej działalności politycznej, w jej działalności społecznej to jedno, że to widzimy, ale też w jej życiu osobistym.

Żyje jej syn Władysław Zamoński, żyje jej córka Maria Zamońska, o której powiedzieliśmy przy okazji Szkoły Domowej Pracy Kobiet, bo pomagała ją organizować swojej matce.

Między innymi właśnie w statucie tej fundacji jednym z punktów była opieka nad Szkołą Domowej Pracy Kobiet, która już po śmierci Jadwigi wróciła, znaczy powstał jej kolejny oddział, oddział w Kurniku.