Mentionsy
Stalinizm w Polsce. Jak niszczono ludzi?
Okres stalinowski PRL to czas terroru i bezprawia. Władze komunistyczne, nie patrząc na przepisy, brutalnie łamały tych, którzy im się sprzeciwiali lub tych, których w ogóle uznała za zdolnych do sprzeciwu. W drugiej połowie lat 40. powstały owiane złą sławą areszty śledcze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Jeden z nich zlokalizowany był w gmachu ministerstwa, na ulicy Koszykowej w Warszawie.
Przez pokoje przesłuchań, korytarze i cele aresztu na Koszykowej przewinęło się od 5000 do 6000 osób. Znaleźli się wśród nich działacze polityczni, przypadkowi, nie wiadomo o co podejrzani ludzie, przestępcy i ci, którzy dokonali drobnych wykroczeń. Niektórzy trafiali tam na kilka godzin, innych więziono latami. Trafił tam Jan Rodowicz "Anoda", Władysław Bartoszewski, Wiesław Chrzanowski i wielu, wielu innych.
Czym były areszty śledcze w najczarniejszym okresie PRL? Jaką pełniły funkcję? Czego doświadczali tam więzieni? Kim byli funkcjonariusze i na czym polegały ich obowiązki? Wreszcie, kto poniósł odpowiedzialność za bestialstwo i bezprawie stalinizmu?
O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. dr. hab. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Szkoły Głównej Handlowej oraz Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Oto centralny areszt Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy ulicy Koszykowej w Warszawie.
Panie profesorze, czy ten areszt Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego Stalinowskiej Polski na ulicy Koszykowej w Warszawie to było najgorsze miejsce, do jakiego więzień mógł trafić?
to słysząc słowo koszykowa nie myśli o bibliotece, która się tam znajduje, do dzisiaj jest jedną z najchętniej odwiedzanych przez mieszkańców Warszawy bibliotek, a myśli o Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego.
Koszykowa to w ogóle był budynek Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, czyli tego ministerstwa, które było odpowiedzialne za tortury, za wszystko to, co najgorsze z komunistyczną Polską przełomu lat 40. i 50.
I te budynki przetrwały i tutaj się wprowadziła bezpieka późną jesienią 1945 roku i zajmowała te budynki do 1956 roku, oczywiście pod zmienionymi nazwami, najpierw Ministerstwo Bezpieczeństwa, później Komitet ds.
Bezpieczeństwa Publicznego.
książka pod tytułem Koszykowa Róg Stalina, która traktuje o areszcie wewnętrznym Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i wszystkich tych, którzy chcieliby więcej szczegółów poznać do tej książki odsyłamy, ja ją gorąco polecam.
Ja nawet powiedziałbym, że podwójnego bezprawia, bo to, że to było bezprawie to jedno, ale co więcej teczki dokumentów bezpieki są pełne zarządzeń ministra, różnych innych ważnych ludzi z tego ministerstwa, którzy zakazują tortur, mówią, że nie może być tak, że ktoś siedzi bez sankcji prokuratorskich ponad 48 godzin.
Bo na Koszykową można było trafić z różnych powodów, tak jak Niemczyk za próbę przekroczenia granicy, ale też trafiali tam ludzie na przykład za handel walutą, bo to też było naruszenie bezpieczeństwa Polski.
Mianowicie na Koszykową trafiali funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
koszykowej spośród tych, którzy tak fatalnie tych więźniów traktowali, ale również w sensie nie tylko ci, którzy służyli tam na dole przy celach jako strażnicy, ale też ci, którzy byli odpowiedzialni za tę część aparatu bezpieczeństwa ponieśli odpowiedzialność.
Rozmawiałem z profesorem Andrzejem Zawistowskim nie tylko o areszcie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego na warszawskiej ulicy Koszykowej, ale szerzej o rozliczeniach ze stalinowskim aparatem represji i o jego ofiarach.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00