Mentionsy
Tajemnicza śmierć gen. Władysława Sikorskiego
4 lipca 1943 roku o godzinie 23.06 na półwyspie Gibraltar doszło do brzemiennej w skutki katastrofy lotniczej. W jej konsekwencji śmierć poniósł gen. Władysław Sikorski – premier Rzeczpospolitej, Wódz Naczelny, architekt polityki polskiej w pierwszych latach II wojny światowej.
Niejasności wokół tego wydarzenia było wiele. Jedyną osobą, która przeżyła katastrofę był pilot - Eduard Prchal. W tym samym czasie na Gibraltarze pozostawał ambasador ZSRR w Wielkiej Brytanii - Iwan Majski. To te fakty sprawiały, że nie wszyscy uwierzyli w ustalenia brytyjskiej komisji mającej wyjaśnić okoliczności tragicznej śmierci polskiego premiera.
Komu zależało na tworzeniu mitów wokół śmierci Sikorskiego? Jaki ma z tym związek odkrycie zbrodni katyńskiej? Wreszcie, jak na śmierć gen. Władysława Sikorskiego zareagowały władze polskie w Londynie?
O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Jacek Tebinka z Uniwersytetu Gdańskiego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Ale pytań otaczających śmierć Sikorskiego jest nadal bez liku.
Komu zależało na tworzeniu mitów wokół śmierci Sikorskiego?
W wypadku Sikorskiego, w wypadku śmierci premiera Rzeczypospolitej i naczelnego woza w Gibraltarze, autorem pierwszej teorii spiskowej, która w gruncie rzeczy jest powielana w pewnych zmienionych wersjach po dzień dzisiejszy, była propaganda gebelsowska.
I też jak można patrząc na zapisy rozmów z wizyt Sikorskiego w Stanach Zjednoczonych przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina Delano Roosevelta.
Mamy rozmowy Sikorskiego w grudniu 1941 roku na Kremlu.
Poruszyłem ten wątek, zanim przejdziemy do podróży Sikorskiego zakończonej tragicznie katastrofą gibraltarską, żeby odnieść się w jakiś sposób, czy spróbować narracji też do niej wrócimy, dotyczącej tego, czy ten Stalin rzeczywiście miałby jakieś plany, pomysły, żeby Sikorskiego usunąć.
Postrzegano politykę Sikorskiego wobec Związku Radzieckiego, dodajmy, że to i tak się zakończyło zerwaniem przez Moskwę po Katyniu, czyli w kwietniu 1943 roku stosunków polsko-radzieckich, jako politykę ustępliwą, co było w dużym stopniu nieprawdziwe.
Możliwości działania Sikorskiego były tutaj bardzo ograniczone.
Znaczy tak, no bo te rozmowy... Generał Anders był podwładnym Sikorskiego, ale nie ma ci niewątpliwości, że był on dowódcą przynajmniej w tym okresie, kiedy...
Niektóre z jego listów formalnych do Sikorskiego naczelny wódz traktował jako wręcz występowanie przeciwko dowódcy.
Takim symbolicznym gestem Sikorskiego było polecenie, żeby zagrać na pierwszą brygadę na jednym
Ten timetable, ten plan podróży Sikorskiego był oczywiście okryty ścisłą tajemnicą.
Stalin go wezwał do ZSRR nie po to, żeby on po drodze, czy jacyś tam towarzyszący mu, tu cudzysłów, siepacze mieli tego Sikorskiego mordować.
którego jestem redaktorem we współpracy z Piotrem Długołęskim i tam są dwa dosyć obszerne, moim zdaniem ciekawe raporty pokazujące właśnie te ostatnie, znaczy pierwszy pobyt jak leciał na Bliski Wschód i powrót zakończony tragicznie generała Sikorskiego.
W wypadku Sikorskiego pilotem był Czech Edward Pchal.
Teraz porozmawiajmy może o tym, jak wyglądało po pierwsze propagandowe wykorzystanie tej tragedii i po drugie, co działo się ze śmiercią Sikorskiego i z kontrowersjami dalej.
Wspomniał pan na koniec pierwszej części naszej rozmowy, że hitlerowskie Niemcy i propaganda gebelsowska zrobiła urzędek ze śmierci Sikorskiego.
I co z tym wszystkim ma wspólnego z Prawa Sikorskiego?
Propaganda niemiecka uznała, że śmierć Sikorskiego da możliwość wydłużenia tej, jak to nazywano, propagandy katyńskiej poprzez wymyślenie spiskowej teorii, iż to Sowieci za zgodą Churchill'a zabili w Gibraltarze Sikorskiego.
Natomiast wydaje się, że w wypadku Sikorskiego ta, powiedzmy tak brzydko popłuczyna tej propagandy katyńskiej, jeśli ma pan tutaj rację, raczej nie dawały większych efektów.
Brytyjskie służby specjalne i dyplomacja były zaniepokojone, że ta teoria spiskowa o tym, że rzekomo Sowiety za zgodą Brytyjczyków zabili Sikorskiego, że to na ulicy Kairskiej to jest przyjmowane jako prawda.
Daleko przeszliśmy od Sikorskiego do Egiptu, wróćmy do polskiego Londynu.
Co jest ważne w kontekście właśnie śmierci Sikorskiego, to to, że polski Londyn...
Śmierć Sikorskiego nastąpiła na skutek wypadku lotniczego, nie podważała.
to nikt nie wysuwał teorii spiskowych dotyczących śmierci Sikorskiego.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Jak powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów? Uni...
16.07.2026 14:00
-
Armia polska w ZSRR? Ludowe Wojsko Polskie
09.07.2026 14:00
-
Krach na Wall Street a gospodarka II RP. Wielki...
02.07.2026 14:00
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00