Mentionsy

Zwłaszcza, że na progu tej śmierci znajduje się dużo więcej osób, bo przecież tak naprawdę większość ludzi, a zwłaszcza ludności cywilnej, cierpiała choroby, o czym będzie jeszcze za chwilę, jak powiem o tym, w jakim stanie wielu uchodźców, trzeba ich tak nazwać, dojechało do Iranu.

1941 roku i wówczas w trakcie tych rozmów podnoszono kwestię bardzo ciężkiego położenia polskich jednostek i polskich cywili i wtedy generał Sikorski właśnie stwierdził, że istniałaby przecież szansa, żeby polskie oddziały zostały przerzucone do Iranu.

42 roku, 11 marca Winston Churchill zaproponował generałowi Sikorskiemu, aby oddziały polskiej siły zbrojnej w Związku Sowieckim zostały przyewakuowane do Iranu.

Czas i także zorganizowanie tego po stronie Iranu.

Też wyjaśniając kontekst, Iran był w tym momencie państwem...

Po prostu okupowany, północna część Iranu była okupowana przez Sowietów, a południowa była okupowana przez Brytyjczyków.

To chodziło o to, żeby Iran

Tam prowadziły bardzo ważne szlaki zaopatrzeniowe, więc ponieważ Iran pod naciskiem dyplomatycznym nie zgodził się, żeby zgłosić swój akcyzm do aliantów, po prostu znalazł się pod kontrolą aliantów i te wojska wyszły dopiero w 1946 roku.

Jeżeli by nawet w Iranie miała wymrzeć część ludzi, tutaj na pewno wymrą wszyscy.

W Persji, przepraszam, w Iranie, bo od końcówki lat 30 Persja zmieniła swój nazwę na Iran.

Natomiast z punktu widzenia polskich cywilów, że polskich żołnierzy, nawet ta ciężka sytuacja w Iranie, bo nie było lepsza niż w Związku Sowieckim.

Chorzy często albo prawie na skraju śmierci głodowej, więc docierali do Iranu i tam niestety nie wszyscy z nich byli w stanie dojść do pełnej sprawności.

Więc to także odbywałoby się ze stratą dla jakości polskiego wojska ewakuowanego do Iranu.

A my teraz, za chwilę, udamy się do Iranu, do tego miejsca, gdzie polscy uchodźcy się przemieścili, czy zostali przemieszczeni.

Przystanek Iran.

W krótkim czasie w Iranie znalazło się ponad 100 tysięcy uchodźców, tak chyba ich trzeba nazwać, pamiętając o niuansach i o tym, że dużą część stanowili tu żołnierze, to nawet oni są w pewnym sensie uchodźcami.

Jak czytamy fragmenty wspomnień, to choć może w Iranie nie było idealnych warunków, bo straszny tłok, bo gorąco, problemy z aprowizacją, to jednak wiele osób odbiera może tę ziemię irańską może nie jako ziemię obiecaną, ale jako ziemię ogromnej ulgi.

To jest też kwestia taka, że w momencie, kiedy fale polskich uchodźców i polskich żołnierzy znalazły się na terenie Iranu, oni jeszcze nie znaleźli się na terenie wolnym od żołnierzy Armii Czerwonej, bo północna część przecież Iranu była, jak tutaj wspomniałem, okupowana.

Stan tych naszych rodaków ewakuowanych do Iranu zdrowotny był koszmarny.

to też jeszcze bardziej obciążał ich organizm, więc mamy sytuację taką, że ten szlak uchodźczy już na tej powiedzmy w tym wolnym świecie, bo Iran możemy w ten sposób już oczywiście z pewnym cudzysłowiem nazwać

wypadków albo ciężkich warunków w samym Iranie, tylko po prostu już nie były w stanie, pomimo tej pomocy, która by została im zaoferowana, dojść do siebie, lecz także pamiętając, że z punktu widzenia warunków w Związku Sowieckim, warunki w Iranie, jakie zorganizowali Persowie oraz Brytyjczycy, także dzięki pomocy amerykańskiej,

Natomiast postawa Iranu i ludności irańskiej była pozytywna.

Więc tutaj władze Iranu, też możemy uznać, że Iran mógł traktować tych uchodźców jako zło konieczne.

Dość powiedzieć, że przecież mamy sytuację jeszcze sprzed roku niespełna, z punktu widzenia oczywiście Iranu.

Natomiast pomimo tego tutaj nawet szach Iranu, Mahmet Rıza Pahlavi, który też zastąpił brata, który znajdował się przecież w areszcie domowym,

I też ze świadomością, że Iran w zamierzeniu był raczej przystankiem dla sporej części polskich uchodźców, miał być przystankiem, natomiast dla części z nich stał się domem.

przykładem jakichś takich osiedli, które powstały na terenie Iranu, to są dzieci Izfahanu, czyli polskie sieroty, które w Izfahanie, to jest takie miasto na południu Teheranu, ogromne znaczenie takim kulturotwórczym dla Persji, dla Iranu i tam w posiadłościach Szacha te dzieci znalazły schronienie i przez wiele lat

Czy w Iranie rozdzielają się drogi cywili i wojska?

Poza tym drugi korpus jest wydzielony z armii polskiej na wschodzie i w pewnym momencie przez chwilę nawet funkcjonuje trzeci korpus na terenie właśnie Iranu, bardziej już zaśrodkowany w kierunku Palestyny i Egiptu.

Kolejny, już szósty może pomysł czy temat na podcast, natomiast wrócimy do tego Iranu i tego, co się dzieje z ludnością cywilną.

A więc ludność cywilna, wiadomo jest, że ze względu na ogólną położenie też Iranu i ilość tych uchodźców, to nie jest sytuacja taka, że absorpcja Iranu jest nieskończona, jeżeli chodzi o możliwość przyjmowania ludności.

Więc troszeczkę z tego Iranu Polacy rozpieszli się, znaczy rozpieszli, to już złego użyłem tutaj zwrotu, znaleźli się w bardzo wielu egzotycznych miejscach, bo Iran jest egzotyczny, ale jak sobie wyobrazimy, że...

Tę rozmowę zakończyłbym takim właściwie dramatycznym pytaniem, właściwie stwierdzeniem na temat ludzi, którym nie udało się ewakuować do Iranu, bo tuż po tym, jak została zakończona druga ewakuacja, tak jak już mówiliśmy, władze sowieckie właściwie zamknęły możliwość, zamknęły granicę Polakom.