Mentionsy
Z nieludzkiej ziemi. Ewakuacja Armii Andersa ze Związku Sowieckiego
24 marca 1942 r. rozpoczął się pierwszy etap ewakuacji Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim. Od decyzji Józefa Stalina, do rozpoczęcia ewakuacji minęło zaledwie 6 dni. Generał Władysław Anders i jego podwładni sprostali zadaniu. Do listopada 1942 r. wysłano do Iranu ponad 115 tys. osób, z czego 37 tys. to cywile, w tym dzieci. W tym odcinku podcastu historycznego „1000 lat. Prześwietlenie” spróbujemy prześwietlić kulisy tych wydarzeń. Czy ewakuacja polskiej armii i cywili była jedynym wyjściem? Jak udało się przewieźć ponad 100 tys. osób do Iranu? Jak uchodźców przyjęła miejscowa ludność? Powiemy też o dalszej drodze cywili, którzy trafili m.in. do Indii, Nowej Zelandii, czy Afryki. Rozmówcą Łukasza Starowieyskiego w tej audycji był Grzegorz Rutkowski, historyk pracujący w Dziale Programowym Wystawy Stałej Muzeum Historii Polski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Cel istnienia polskich sił zbrojnych w Związku Sowieckim, a druga to było położenie cywili oraz także żołnierzy w tejże armii.
Polskie Siły Zbrojne w Związku Sowieckim miały tworzyć oddziały, które miały walczyć podporządkowane, operacyjne u boku Armii Czerwonej i tym samym lepiej zabezpieczać interesy państwa polskiego, czyli mielibyśmy formacje polskie uznające legalne władze Rzeczypospolitej, które walczyłyby u boku zachodnich aliantów oraz także u boku Związku Sowieckiego.
Politycznie pozostanie w Związku Sowieckim oddziałów Polski stwarzało pewne korzyści natury politycznej, natomiast z punktu widzenia logistyki, pytowania ludzi i też ogromu strat sprawiałoby to, że większość tych ludzi po prostu by zginęła albo zmarła w wyniku chorób bądź w wyniku głodu.
Polska po kampanii 1939 roku, kampanii Polski 1939 roku uznaje, że jest w stanie wojny z Związkiem Sowieckim.
w odtajnionych dokumentach sowieckich znalazło się bądź na zesłaniu, przymusowym osiedleniu w Związku Sowieckim, na tak zwanej Syberii, a także w Kazachstanie, a 100 tysięcy obywateli Rzeczpospolitej trafiło do więzień i kilkadziesiąt tysięcy z nich znalazło się w łagrach.
Więc normalizując stosunki ze Związkiem Sowieckim, na mocy właśnie porozumienia Sikorski-Majski, ono jest od nazwisk ambasadora Związku Sowieckiego przy Wielkiej Brytanii oraz premiera i naczelnego wodza Władysława Sikorskiego.
Generał Władysław Ander został mianowany dowódcą Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim.
Najcięższy, jeden z najcięższych łagrów, który funkcjonował w systemie sowieckim obozów pracy przymusowej.
I tutaj było wspomniane moment, kiedy zapadła decyzja o przebazowaniu jednostek, jednostek polskich w kierunku południowo-wschodnim, czyli wizyta generała Sikorskiego w Związku Sowieckim, czyli grudzień.
42 roku, 11 marca Winston Churchill zaproponował generałowi Sikorskiemu, aby oddziały polskiej siły zbrojnej w Związku Sowieckim zostały przyewakuowane do Iranu.
żołnierz polski mógł po prostu się w wielu operacjach wykrwawiać i po prostu nie wiemy, czy z tych Polaków w Związku Sowieckim zdolnych do noszenia broni ktokolwiek by mógł przetrwać.
On miał zabrać sieroty, polskie sieroty z sierocińców w Związku Sowieckim.
w Związku Sowieckim, pomimo, że większość żołnierzy wziętych do niewoli w 1939 roku jest wypuszczana, znamy oczywiście tragiczny los oficerów zbrodni katyjskiej, ale też część żołnierzy, podoficerów, około bodaj 25 tysięcy, jest internowana i znajduje się w obozach pracy przymusowej, które mają troszeczkę inny status, jak...
I tak warunki są o niebo lepsze jak w Związku Sowieckim, ale dla nich jest to kryzys, widmo kryzysu humanitarnego.
Natomiast z punktu widzenia polskich cywilów, że polskich żołnierzy, nawet ta ciężka sytuacja w Iranie, bo nie było lepsza niż w Związku Sowieckim.
wypadków albo ciężkich warunków w samym Iranie, tylko po prostu już nie były w stanie, pomimo tej pomocy, która by została im zaoferowana, dojść do siebie, lecz także pamiętając, że z punktu widzenia warunków w Związku Sowieckim, warunki w Iranie, jakie zorganizowali Persowie oraz Brytyjczycy, także dzięki pomocy amerykańskiej,
było niebelepsze jak w Związku Sowieckim, ale one nadal z punktu widzenia właśnie tego świata zachodniego, to nie były warunki optymalne.
W Polsce to mniej więcej funkcjonuje w ten sposób, że Armia Andersa to jest taki troszeczkę monolit, że to co wyszło ze Związku Sowieckiego to tylko to zmieniało nazwę, czyli najpierw Polskie Siły Zbrojne w Związku Sowieckim, później Armia Polska na wschodzie, drugi korpus i cały czas jest to samo.
Władze polskie szacowały, że w dobie tej drugiej ewakuacji, że jeszcze powiedzmy w orbicie władz polskich w Związku Sowieckim znajduje się jeszcze kilkaset tysięcy polskich obywateli.
Może tak, w stylu takim sowieckim, nie wiem czy nazwałbym to majsterszczykiem, ale raczej to wyglądało troszeczkę jak kradzież na oczach całej społeczności międzynarodowej.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00