Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
14.08.2024 13:00

Zajął Moskwę, pojmał cara. Hetman Stanisław Żółkiewski

Przyjrzymy się postaci jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w historii Polski. Skoczymy z nim w wir działań wojennych i wielkiej polityki w bardzo ważnym dla Rzeczpospolitej okresie. Czy Stanisław Żółkiewski zasłużył na tak wysokie miejsce w panteonie polskich bohaterów narodowych?

Jak to możliwe, że zamożny szlachcic stał się drugą, po królu, osobą w państwie? Czy sprzyjały temu czasy politycznego przełomu? Dlaczego w naszej opowieści tak istotne miejsce zajmuje "magnat wszechczasów", czyli Jan Zamoyski?

Czy największym sukcesem Żółkiewskiego było zajęcie Moskwy? Jak doprowadził do tego, że bojarzy wybrali królewicza Władysława Wazę na cara? I dlaczego nie udało się to w przypadku syna polskiego władcy?

O niezwykłym hetmanie, Stanisławie Żółkiewskim w podcaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Jego gościem jest dr Przemysław Gawron z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 75 wyników dla "Hetman"

Wielu w historii mieliśmy wybitnych hetmanów, ale gdyby trzeba było to słowo połączyć z nazwiskiem, pewnie pierwszym skojarzeniem byłby Żółkiewski.

Hetman Żółkiewski.

Ja się nazywam Łukasz Starowiejski i zapraszam do wspólnej podróży szlakiem życia hetmana.

Z przyszłym Hetmanem nie mogło być inaczej.

Pisał nie byle kto, bo prawnuk Hetmana przyszły król Jan III Sobieski.

Zapamiętał dobrze te przepowiednie przyszły hetman.

Jerzy Besala w biografii Hetmana pisał o jego ojcu.

Przyszły Hetman za to pilnie uczył się języków.

Pod nieobecność Stefana Batorego dowodzi nim kanclerz i hetman koronny Zamojski.

Pierwszy raz przyszły hetman wychylano z Polski.

Przyszły hetman jest wykonawcą rozkazu kanclerza.

Przyszły hetman lojalnie staje u boku kanclerza podczas kolejnej wielkiej próby.

Padają żądania rozliczenia Zamojskiego, zabrania mu godności hetmana.

Za to kulał jako hetman.

7 listopada 1588 roku otrzymuje buławę hetmana koronnego polnego.

Hetman.

Obowiązkiem Hetmana Polnego jest dbanie o granice południowo-wschodnie, a to ziemia niespokojna.

Nim jednak ze świeżo upieczonym Hetmanem ruszymy na wschód, pozwólmy mu się ustatkować.

Pisze Hetman w testamencie.

Ta miejscowość na wieki połączy się z nazwiskiem Hetmana.

To pierwsza tak poważna wyprawa Hetmana.

Jak pisał w biografii Hetmana Jerzy Besala, dla Żółkiewskiego wyprawa była niezwykle cenna.

Nie odpoczywał Hetman Polny między wyprawami nad Dunaj.

Po kapitulacji część żołnierzy dokonała rzezi pokonanych, wbrew zakazom Hetmana.

Hetman Polny.

Wyprawa ta długo się Hetmanowi odbijała czkawką.

Żółkiewski jest hetmanem polnym koronnym.

Wobec braku hetmana wielkiego, najważniejszym dowódcą polskiego wojska.

Zasługą Hetmana jest, że nie więcej.

Obawy co do trwałości tej zmiany musiał mieć nawet sam król, który co prawda nadał Żółkiewskiemu Urząd Wojewody Ruskiego, ale buławę Hetmana Wielkiego na razie schował do składziku.

Hetman winą obarcza Jerzego Miszcha.

Awanturniczym planom nie przeszkodziła ani niezgoda Sejmu, ani odmowa uczestnictwa najwybitniejszych wodzów tamtej epoki – Żółkiewskiego i hetmana litewskiego Jana Karola Chodkiewicza.

Jak uszczypliwie podsumował Hetman.

Hetman miał już 61 lat.

Z planami królewskimi Hetman zapoznał się osobiście.

Hetman żądał... Żebyśmy się ludziom moskiewskim jak najludczej stawili.

W toku działań wojennych Żółkiewski wydaje się być człowiekiem równie humanitarnym, jak wszyscy pozostali wodzowie Rzeczypospolitej tej epoki, choć trzeba pamiętać, że na jego sumieniu ciąży masakra kozaków z 1596 roku, co prawda wydana wbrew jego rozkazom, ale też nie wydaje się, aby Hetman zrobił cokolwiek, być może nie był w stanie zrobić cokolwiek, aby tej masakrze zapobiec.

Tak na imię miał główny powód ustępstwa Hetmana.

Chciał mieć król Hetmaną swego boku, ale jego rad wysłuchiwał niechętnie.

Hetman nie stawia formy.

Gdym był na Wolmierzu z Karolusowymi wzięty, dał mi był Hetman szubę rysią.

Znał to powiedzenie zapewne, mający świetną pamięć do cytatów Hetman.

Ale Hetman nie zasypia przy szachownicy.

Hetman na pomoc zanurzonym chówcom posyłał nowe, by wyrąbać im drogę powrotną i dać szansę na kolejną szarżę.

Podsumowywał Hetman, pokazując przy okazji, że nieobce mu było i poczucie humoru.

Seria wielkich zwycięstw to zasługa wielkich wodzów, jak Hetman Żółkiewski, czy przewag samej polskiej armii?

Tryumfy Hetmana.

Rady Hetmana, by iść na Moskwę, ignoruje.

Jak pisał później Hetman, nie udziela też żadnych instrukcji.

Z drugiej strony Hetman też blefuje.

Hetman półotwarcie grozi nawet dymisją.

Ledwie dwa dni później Hetman dostaje list, który to w sobie zamykał, żeby pan Hetman nie na królewicza, ale na samego króla jego mości panowanie zaciągnął.

Tak, tak, teraz już Hetman wie oficjalnie, że Zygmunt chce, by to jego wybrano na cara.

Hetman nie chciał, by ktokolwiek zorientował się, jak szczupłą ma armię.

Pisał w biografii Hetmana Jerzy Besala.

Lecz zawarte były uszy króla jego mości, pana Hetmanowym perswazjom.

Hetman użył nawet ostatecznego argumentu, że... Bierze się do domu stąd prosto.

Konstatował smutno Hetman.

Żółkiewskiego chciał wysłać z powrotem do Moskwy, ale Hetman z gęby chole wyrobić nie zamierzał.

Za karocą sędziowego Hetmana sunęła inna, w której siedział obalony car ze swoimi braćmi.

Król oczekiwał hetmana i pobitych szujskich na zamku królewskim.

Oddał też hołd Hetmanowi.

Zwycięzca spod kłuszyna, tłumacząc się stanem zdrowia, chciał nawet zrzec się buławy Hetmana Polnego, ale król i senat się na to nie zgodzili.

Miał 71 lat Żółkiewski, gdy Zygmunt wreszcie wręczył mu buławę Hetmana Wielkiego.

Usprawiedliwiać Hetmana może nie tylko wiek, ale i stan zdrowia.

Hetman jest już zmęczony.

Chciał Hetman powtórzyć manewr Zamojskiego sprzed kilkudziesięciu lat, osadzić posłusznego hospodara na stolicy w Jascie i zawrócić, a w razie potrzeby wydać bitwę obronną.

Hetman bunt uspokoił.

Nie zostało nas tylko jedenaście człowieka, a pan Hetman Polny dwunasty z panem kanclerzem trzynastym.

Siwą głowę Hetmana dowódca turecki kazał uciąć i przesłać sułtanowi.

Hetman został złożony w krypcie kolegiaty w Żółkwie.

Hetman jednak zdawał sobie sprawę, że w tych warunkach innego traktatu zawrzeć nie może.

Tak było i z Hetmanem Żółkiewskim.

Ale bez dwóch zdań, Hetman to postać, która nadaje się na pomnik.

Dziękuję za wspólną podróż wraz z wielkim Hetmanem.