Mentionsy

powiedział na początku maja 1926 roku Józef Piłsudski w prywatnej rozmowie ze Stanisławem Wojciechowskim.

Czy Piłsudski z premedytacją skłamą?

Od trzech lat Piłsudski po wycofaniu się z polityki mieszkał w tej podwarszawskiej miejscowości.

Gdy 10 listopada 1918 roku witał go powracającego z magdeburskiej niewoli na warszawskim dworcu w imieniu Rady Regencyjnej ks. Zdzisław Lubomirski, posiadał Piłsudski autorytet wyjątkowy.

Piłsudski w krótkim czasie przejął pełnię władzy, zostając najpierw tymczasowym naczelnikiem państwa, czyli w praktyce dyktatorem.

Choć wówczas Piłsudski był już obiektem niewybrednych ataków prasy endeckiej, za przyznaniem mu pełni władzy głosowali także posłowie prawicy.

Kiedy kolejny Sejm wybrał na prezydenta Gabriela Narutowicza, Piłsudski oficjalnie zrzekł się władzy naczelnika.

Pomimo złożenia urzędu naczelnika nadal był Piłsudski jednym z najważniejszych graczy.

Sami wrogowie Piłsudskiego.

Już 28 maja 1923 roku w dniu zaprzysiężenia rządu Witosa Piłsudski demonstracyjnie opuścił swoje służbowe mieszkanie i przeniósł się do domu w Sulejówku.

Piłsudski był bardzo często odwiedzany w Sulejówku przez przedstawicieli świata polityki, dyplomatów, wojskowych, dziennikarzy oraz niemałe grono zaufanych współpracowników.

9 czerwca Piłsudski poprosił prezydenta Wojciechowskiego o zwolnienie go z funkcji szefa sztabu.

Pewne było, że między Szeptyckim a Piłsudskim musi dojść do ostrego konfliktu.

Piłsudski ostro zaatakował ministra w związku z projektem dotyczącym organizacji najwyższych władz wojskowych.

Piłsudski zapytał, czy ścisła rada zostanie jeszcze zwołana.

Piłsudski się wściekł.

Nie przebierał w słowach Piłsudski.

Piłsudski pogardliwie odrzucił wyzwanie, stwierdzając, że nie pojedynkuje się z podwładnymi.

Niemal z dnia na dzień Piłsudski stał się osobą prywatną.

Piłsudski przybywa na kolację w szarej kurtce pochodzącej jeszcze z oddziałów strzeleckich.

Tak naprawdę, jeśli chodzi o motywy takich kluczowych decyzji marszałka Józefa Piłsudskiego, to często nie wiemy, jakie one były.

Dlatego, że Piłsudski nie zostawił takich źródeł, w których by tłumaczył swoje motywacje.

Moim zdaniem emerytura nie była rzeczywistym, długoplanowym zamiarem marszałka Piłsudskiego.

Piłsudski też w Sulejówku dalej prowadził pewną działalność, przede wszystkim pisarską, publicystyczną.

Co więcej, Piłsudski w tym

Więc tutaj też takie znaczenia symboliczne Piłsudski na pewno brał pod uwagę i na to pytanie, czy to był rzeczywisty, długotrwały plan emerytura polityczna, odpowiedziałbym jeszcze nie

Z drugiej strony patrząc, Piłsudski po tych pierwszych latach, po jednak szoku związanym z zabójstwem Narutowicza, mówię jednak dlatego, że to nie była tylko gra.

Dla jego zwolenników wycofanie się Piłsudskiego to był szok.

Piłsudski dla setek podkomendnych był kimś więcej niż tylko dowódcą czy przywódcą.

Milusin, tak nazywał się dworek ufundowany i zbudowany przez jego żołnierzy, stał się dla Piłsudskiego domem.

Piłsudski znalazł tu spokój.

Początkowo Piłsudski nie planował przewrotu czy zamachu stanu.

Nie ma pewności też, czy Piłsudski w ogóle o planie wiedział.

Piłsudskiego machinacje zmierzają do wywołania chaosu, w którym mógłby wyrosnąć na męża opatrznościowego, ale Piłsudski jest połowiczny.

Wystąpieniem Piłsudskiego uważnie przyglądał się też Rataj.

Warto pamiętać, że Piłsudski w czasie swojego odosobnienia nie zakopał się w książkach i zbieraniu sasanek.

Bez wątpienia, Piłsudski stale namawiany był do powrotu.

Pojawiło się ponad tysiąc wyższych rangom wojskowych, by złożyć hołd Piłsudskiemu z okazji siódmej rocznicy zwolnienia go z twierdzy w Magdeburgu.

Wtedy też myślano o zamachu, choć niekoniecznie przy pełnej wiedzy Piłsudskiego.

Melduje, że dnia 13 listopada był u mnie pułkownik Wieniawa-Długoszowski i twierdził, że do władzy za parę dni przyjdzie pan marszałek Piłsudski.

Pułkownik Abraham odpowiedział, pan marszałek Piłsudski jutro, pojutrze obejmie władzę.

Piłsudski, odgrażający się znienawidzonemu Sejmowi i reklamujący się powszechnie jako najwyższy autorytet moralny z tytułu utworzenia armii polskiej i zbudowania państwa, wracał do pierwotnej popularności i urastał na ten biczboży, który jedynie byłby w stanie uratować Polskę spod niedołęgów i złodziei i doprowadzić ją z powrotem do stanu, w którym wszystko było dobrze.

Piłsudski przyjmował mnóstwo gości.

Tak wspominał słowa Piłsudskiego.

Recz przeciwnie, zafalowała Piłsudskiemu tuż przed oczami.

Niech marszałek Piłsudski wyjdzie z ukrycia, niech stworzy rząd.

Jeżeli pan Piłsudski nie wyjdzie z ukrycia, nie obejmie rządów, to widocznie nie zależy mu na uporządkowaniu stosunków w państwie.

Tego samego dnia miał zostać ostrzelany Dąb Piłsudskiego w Sulejówku.

Kiedy mu nadmieniłem, że moim zdaniem największe niebezpieczeństwo stanowi Piłsudski, gdyż on knuje spiski, a nawet przygotowuje zamach, oświadczył bardzo stanowczo, nie dając mi dokończyć, że to jest nieprawda.

On może ręczyć, że Piłsudski nie byłby zdolny do takiej zbrodni.

On zaś nie ma najmniejszego powodu, by jego zapewnieniom nie wierzyć, gdyż wie, że Piłsudski danego słowa zawsze dotrzymł.

Wojciechowski z Piłsudskim znają się od kilkudziesięciu lat.

Choć z drugiej strony paradoksalnie można uznać, że nie do końca mylił się co do Piłsudskiego.

Zaufany człowiek Piłsudskiego polecił zgrupowanie niektórych oddziałów w rejonie Rembertowa w dniu 10 maja.

8 maja, tuż przed upadkiem rządu, na kierownika ćwiczeń powołał Piłsudskiego.

Po drugiej w nocy u jednego z dowódców warszawskich oddziałów pojawili się emisariusze Piłsudskiego.

Dodatkowo zwolennicy Piłsudskiego nocą obsadzają most Kierbedzia, arterię prowadzącą niemal wprost do Zamku Królewskiego.

Łącznie z samym Piłsudskim.

Gdy o 7 rano w asyście szwadronu wojska Piłsudski opuszcza Sulejówek, zapewnia na odchodnym żonę, że wróci do domu na obiad wczesnym popołudniem.

Piłsudski o tym nie wie.

Demonstracja wojskowa miała doprowadzić do wymuszenia na prezydencie ustępstw i działania zgodnie z wolą Piłsudskiego.

Nie zastawszy prezydenta, Piłsudski w te pędy wraca do Rembertowa.

Dokładnie w chwili, gdy Piłsudski jedzie do Belwederu, w trybie pilnym zbiera się rząd Witosa.

Dla uniknięcia nieporozumień wyjaśniam, że marszałek Piłsudski nie stoi w służbie czynnej i nie posiada prawa rozkazodawstwa względem żadnej części sił zbrojnych.

Już dzień wcześniej szef wojskowego resortu odwołuje rozkaz poprzednika o powierzeniu dowództwa Piłsudskiemu.

Dodatkowo wydano zakaz przemieszczania się oddziałów wojskowych bez zgody rządu oraz rozkaz zabraniający przepuszczanie oddziałów Piłsudskiego ze strony Pragi do Śródmieścia.

Tak rząd nazwał działania Piłsudskiego.

Spotkanie Wojciechowskiego i Piłsudskiego zaplanowano na 17.00.

Oddziały Piłsudskiego rozciągnięte były aż do ślimaka zjazdowego z Mostu Poniatowskiego.

Chwilę później od strony praskiej wjechały dwa samochody z Piłsudskim i jego najbliższą świtą.

Na co Piłsudski zadeklarował.

Naprawdę wierzył w to jeszcze Piłsudski?

Czy to właśnie była chwila, gdy Piłsudski zrozumiał, że nie ma wyjścia i że doprowadził do wojny domowej?

I po drugiej stronie przeciwnik jest dużo bardziej zdeterminowany niż Piłsudski zakładał.

Wprawdzie Piłsudski przeżył rodzaj zniechęcenia, może nawet załamania nerwowego, ale ciężar prowadzenia walki wzięli na swoje barki jego oficerowie.

Aresztowany został generał Wieniawa-Długoszowski, który na polecenie Piłsudskiego pozostał na moście.

Piłsudski zaś jedzie do koszar.

Piłsudski był przybity i w praktyce niezdolny do działania.

I jak w pierwszej dekadzie sierpnia 1920 roku, Piłsudski, wbrew legendzie sławiącej jego stalowe nerwy, nie wytrzymywał zbyt silnych przeciążeń psychicznych.

Wylicza się, że oddziały Piłsudskiego pierwszego dnia zamachu liczyły 3,5 tysiąca żołnierzy.

Piłsudski próbował mediacji z Ratajem Wojciechowskim nadaremnie.

Generał Rozwadowski zaręczał, że mógłby tej nocy wyprzeć Piłsudskiego na prawy brzeg Wisły, ale nie czyni tego, bo woli zmusić go do kapitulacji w Warszawie.

O 5 rano oddziały Piłsudskiego, których liczebność wzrosła do 8,5 tysiąca żołnierzy, rozpoczęły natarcie.

Ten odesłał ją do Piłsudskiego.

Zbrodniczy zamach garści szaleńców z posłem Witosem na czele został udaremniony przez naczelnego wodza marszałka Piłsudskiego.

Relacjonowała rozmowę z mężem żona Piłsudskiego Aleksandra.

Piłsudski zwyciężył.

Piłsudski nie chciał ani jednego, ani drugiego.

Wygląda na to, że nawet sam Piłsudski nie do końca wiedział.

Nowym premierem już 15 maja został nominat marszałka prof. Kazimierz Bartel, a Piłsudski oficjalnie zadowolił się teką ministra spraw wojskowych.

Piłsudski dodał jednocześnie, że nie chce wpływać na wynik wyborów.

Piłsudski wygrał już w pierwszym głosowaniu.

Trudno zrozumieć do końca działania Piłsudskiego, czego chciał po zamachu i co osiągnął.

Piłsudski na pewno zrealizował wszystkie cele w tym takim wyjściowym planie, który miał.

Wincentego Witosa, udało mu się odzyskać bezpośredni wpływ na wojsko, udało mu się odzyskać wpływ na to, jak jest prowadzona polityka zagraniczna, ale to, że właśnie przewrót skończył się kilkudniowymi walkami, a nie zakończył się jedną demonstracją siły, spowodował, że Piłsudski zgarnął dużo więcej.

W pewnym sensie stał się pewnym problemem dla Piłsudskiego, dlatego że nagle okazało się, że musi wziąć odpowiedzialność za całe państwo, za całą Rzeczpospolitą, że cały wpływ na rząd znalazł się z powrotem w jego rękach.

Nie został Piłsudski dyktatorem, prezydentem ani nawet premierem, mimo zyskania pełnej władzy.

Stanowiska państwowe obsadzane były przez osoby całkowicie podporządkowane Piłsudskiemu, a wśród urzędników zaroiło się od zawodowych oficerów wycofanych ze służby czynnej.

Polska stała się krajem rządzonym autorytarnie, a Piłsudski niemal przez równe 9 lat pozostał nieformalnym dyktatorem państwa.

Choć to Piłsudski i jego żołnierze złamali konstytucję i przysięgę wojskową, to marszałek stał się nieformalnym dyktatorem, a jego poplecznicy, zamiast stanąć przed sądem jako zdrajcy, trafili na ważne stanowiska państwowe.