Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
10.06.2026 18:00

1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa

W pierwszym odcinku nowego cyklu podcastów „O książkach” Natalia Szerszeń rozmawia z dr. Tomaszem Herbichem o jego najnowszej książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”. Zwykle myślimy o nowoczesności jako dziele sprawnej państwowej administracji. A jednak polskie doświadczenie XIX wieku zdaje się podważać ten oczywisty związek. Czy nowoczesny naród może powstać bez własnego państwa? Premiera odcinka 10 czerwca 2026 o godz. 20.00!

W pierwszym odcinku podcastu „O książkach” Natalia Szerszeń i dr Tomasz Herbich rozmawiają o książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Teologii Politycznej. 

Kiedy i dlaczego polscy myśliciele zaczęli poszukiwać nowoczesności poza państwem? Czy brak politycznej suwerenności musi oznaczać wykluczenie z dziejów nowoczesności? Jak polscy filozofowie rozumieli „nowoczesnego ducha” i dlaczego przypisywali kulturze oraz wyobraźni rolę zwykle zarezerwowaną dla instytucji politycznych? Co Maurycy Mochnacki wniósł do polskiej refleksji narodowej, jak Adam Mickiewicz próbował opisać przyszłość narodu pozbawionego własnej państwowości i w jaki sposób polscy filozofowie odpowiadali na wyzwanie rzucone przez Hegla?

Na wszystkie te pytania Natalia Szerszeń szukała odpowiedzi w rozmowie z Tomaszem Herbichem wokół jego najnowszej książki Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa wydanej nakładem Teologii Politycznej (Warszawa 2025).

Premiera podcastu 10 czerwca 2026 o godzinie !


Mickiewiczu Abramowskiego Brzozowskiego Mochnacki Solidarność Libelt Adamie Górowskim Tomasz Herbich Hegelem Górowski Cieszkowskiego Schellingiem Wincenty Lutosławski Żeromski Hegla

Rozdziały (8)

1. Historia filozofii i nowoczesność

Natalia Szerszeń przedstawia swojego gościa, Tomasz Herbicha, autora książki Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa, i omawiają definicje nowoczesności i nowoczesnego ducha.

2. Definicja nowoczesności i nowoczesnego ducha

Tomasz Herbich omawia nowoczesność jako koncept, który wiąże się z silną centralną władzą i liberalnymi instytucjami, a także nowoczesny duch jako koncept, który powstaje w sytuacji braku państwa.

3. Nowoczesność polska i brak państwa

Tomasz Herbich omawia, jak Polacy tworzyli nowoczesność w sytuacji braku własnego państwa, a także wpływy teorii politycznej na kształtowanie się nowoczesnych tożsamości narodowych.

4. Koncepcja narodu w Nowoczesnym duchu

Tomasz Herbich omawia koncepcję Mochnackiego o narodzie jako konsekwencji filozofii Schellinga i Fichtego, a także wpływy tej koncepcji na kształtowanie się nowoczesnej polskości.

5. Teologia polityczna i koncepcja narodu

Rozmowa skupia się na koncepcji mesjanizmu jako filozoficznego pojęcia, które wpływa na rozumienie narodu polskiego jako wspólnoty teleologicznej, a nie etnicznej. Autorzy omawiają wpływ romantyzmu na kształtowanie tożsamości polskiej i role różnych filozofów, takich jak Mickiewicz, Libelt, Górowski, w tej koncepcji.

6. Solidarność i holizm w polskiej myśli

Kapitulacja skupia się na koncepcji solidarności jako pozapaństwowej i pozapolitycznej wspólnoty, a także na holizmie w polskiej myśli, szczególnie w pracy Abramowskiego. Autorzy omawiają wpływ romantyzmu na te koncepcje i ich zastosowanie w kontekście polskiej sytuacji historycznej.

7. Ciągłość polskiej kultury umysłowej

Autor omawia zagadnienie ciągłości polskiej kultury umysłowej i jej znaczenie dla tożsamości narodowej.

8. Nowoczesny duch polski

Autor analizuje konцепcję nowoczesnego ducha polskiego, jego relację z filozofią niemiecką i znaczenie wyobraźni dla polskiej kultury.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Górowski"

My musimy, moim zdaniem, ja uwielbiam przytaczać w tym kontekście takie, taką, właściwie pierwszy akapit jednego z artykułów Andrzeja Walickiego o Adamie Górowskim, który pod tym względem jest moim zdaniem bardzo instruktywny, gdzie Walicki wskazuje na to, że myśl, nazwijmy to narodowa,

Natomiast twórcy tacy jak Mochnacki, Górowski, Mickiewicz, Libelt i tak dalej i tak dalej, oni żyją z takim przeświadczeniem, że oni muszą uzasadnić własne istnienie

Tak, tak, oczywiście o Adamie Górowskim i on jest bardzo ważnym przykładem, żeby w ogóle zrozumieć, jak istotny jest egzystencjalny właśnie wymiar tego doświadczenia.

To znaczy Adam Górowski jest tak samo jak Maurycy Mochnacki, o którym wspomnieliśmy, polskim bohaterem narodowym, który walczył w Powstaniu Listopadowym.

Dla bieżących, tak nazwijmy to, Górowskiego to jest zupełnie inna kwestia, ale tak czy inaczej on rozwija pewną argumentację filozoficzną, która jest dla nas bardzo znacząca, dlatego, że ona pokazuje, że dało się myśleć inaczej.

I w pewnym sensie to, co właściwie łączy Mickiewicza i Górowskiego przy wszystkich różnicach, to jest to przekonanie, któremu daje także wyraz Mickiewicz na przykład w ostatnim wykładzie pierwszego kursu prelekcji paryskich, gdzie on wprost mówi o tym, że polityczny pochód Europy

I ta przeciwstawność... Tylko jakby Mickiewicz w związku... Mickiewicz nie wyciąga z tej przeciwstawności takiego wniosku jak Górowski, czyli że mamy porzucić nasze ambicje.

Ostatnie odcinki