Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
10.06.2026 18:00

1. O KSIĄŻKACH // SZERSZEŃ // HERBICH // Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa

W pierwszym odcinku nowego cyklu podcastów „O książkach” Natalia Szerszeń rozmawia z dr. Tomaszem Herbichem o jego najnowszej książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”. Zwykle myślimy o nowoczesności jako dziele sprawnej państwowej administracji. A jednak polskie doświadczenie XIX wieku zdaje się podważać ten oczywisty związek. Czy nowoczesny naród może powstać bez własnego państwa? Premiera odcinka 10 czerwca 2026 o godz. 20.00!

W pierwszym odcinku podcastu „O książkach” Natalia Szerszeń i dr Tomasz Herbich rozmawiają o książce „Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Teologii Politycznej. 

Kiedy i dlaczego polscy myśliciele zaczęli poszukiwać nowoczesności poza państwem? Czy brak politycznej suwerenności musi oznaczać wykluczenie z dziejów nowoczesności? Jak polscy filozofowie rozumieli „nowoczesnego ducha” i dlaczego przypisywali kulturze oraz wyobraźni rolę zwykle zarezerwowaną dla instytucji politycznych? Co Maurycy Mochnacki wniósł do polskiej refleksji narodowej, jak Adam Mickiewicz próbował opisać przyszłość narodu pozbawionego własnej państwowości i w jaki sposób polscy filozofowie odpowiadali na wyzwanie rzucone przez Hegla?

Na wszystkie te pytania Natalia Szerszeń szukała odpowiedzi w rozmowie z Tomaszem Herbichem wokół jego najnowszej książki Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa wydanej nakładem Teologii Politycznej (Warszawa 2025).

Premiera podcastu 10 czerwca 2026 o godzinie !


Rozdziały (8)

1. Historia filozofii i nowoczesność

Natalia Szerszeń przedstawia swojego gościa, Tomasz Herbicha, autora książki Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa, i omawiają definicje nowoczesności i nowoczesnego ducha.

2. Definicja nowoczesności i nowoczesnego ducha

Tomasz Herbich omawia nowoczesność jako koncept, który wiąże się z silną centralną władzą i liberalnymi instytucjami, a także nowoczesny duch jako koncept, który powstaje w sytuacji braku państwa.

3. Nowoczesność polska i brak państwa

Tomasz Herbich omawia, jak Polacy tworzyli nowoczesność w sytuacji braku własnego państwa, a także wpływy teorii politycznej na kształtowanie się nowoczesnych tożsamości narodowych.

4. Koncepcja narodu w Nowoczesnym duchu

Tomasz Herbich omawia koncepcję Mochnackiego o narodzie jako konsekwencji filozofii Schellinga i Fichtego, a także wpływy tej koncepcji na kształtowanie się nowoczesnej polskości.

5. Teologia polityczna i koncepcja narodu

Rozmowa skupia się na koncepcji mesjanizmu jako filozoficznego pojęcia, które wpływa na rozumienie narodu polskiego jako wspólnoty teleologicznej, a nie etnicznej. Autorzy omawiają wpływ romantyzmu na kształtowanie tożsamości polskiej i role różnych filozofów, takich jak Mickiewicz, Libelt, Górowski, w tej koncepcji.

6. Solidarność i holizm w polskiej myśli

Kapitulacja skupia się na koncepcji solidarności jako pozapaństwowej i pozapolitycznej wspólnoty, a także na holizmie w polskiej myśli, szczególnie w pracy Abramowskiego. Autorzy omawiają wpływ romantyzmu na te koncepcje i ich zastosowanie w kontekście polskiej sytuacji historycznej.

7. Ciągłość polskiej kultury umysłowej

Autor omawia zagadnienie ciągłości polskiej kultury umysłowej i jej znaczenie dla tożsamości narodowej.

8. Nowoczesny duch polski

Autor analizuje konцепcję nowoczesnego ducha polskiego, jego relację z filozofią niemiecką i znaczenie wyobraźni dla polskiej kultury.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 4 wyniki dla "Libelt"

Natomiast twórcy tacy jak Mochnacki, Górowski, Mickiewicz, Libelt i tak dalej i tak dalej, oni żyją z takim przeświadczeniem, że oni muszą uzasadnić własne istnienie

U Libelta jest taki bardzo charakterystyczny fragment,

I to, co jest bardzo charakterystyczne, to jest to, że Libelt zakłada, że ojczyzna może istnieć bez tej jednej rozczłoni, którą jest państwo, jak najbardziej, ale zarazem ona wtedy nie ma w sobie jakby wewnętrznego życia, którą państwo nadaje.

I to jest bardzo charakterystyczne, w tym sensie Libelt jest tutaj bardzo dobry, żeby wytłumaczyć, dlaczego ludzie, którzy starają się pomyśleć siebie, zadziwieni tą zagadką własnego istnienia, jako wspólnotę, która jest w stanie trwać bez własnego państwa, zarazem oczywiście zwracają się, Libelt jest tego dobrym przykładem, tęsknią do odzyskania jego, do zmartwychwstania Rzeczypospolitej czy odzyskania tego państwa.