Mentionsy
Radio Naukowe
06.11.2025 05:30

#274 Meteoryty – nieprzewidywalne dary niebios | prof. Szymon Kozłowski

👉 https://patronite.pl/radionaukowe
👉 https://wydawnictworn.pl/
Czy wiecie, że na Ziemi znajduje się około tony materiału księżycowego? 300 kilogramów przywiozła ze sobą misja Apollo, ale pozostałych 700 kilogramów to znalezione już na Ziemi meteoryty księżycowe. Spadające do nas kosmiczne okruchy pochodzą nie tylko z Księżyca. Najwięcej to pozostałości po małych lub większych planetoidach, ale zdarzają się też meteoryty z Marsa. – Spadki zdarzają się tak naprawdę codziennie gdzieś na świecie – mówi prof. Szymon Kozłowski, astronom z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, który prowadzi również youtubowy kanał „W gabinecie astronoma”.

Meteoryty to pozostałości po niedużych skałach z przestrzeni kosmicznej, które spadają na powierzchnię Ziemi. Muszą się w tym celu przedostać przez atmosferę, co jest oczywiście bardzo trudne – ogromnie się w niej nagrzewają, wiele płonie doszczętnie i nie dociera już na powierzchnię naszej planety. To, co nazywa się potocznie spadającą gwiazdą, to meteory – tak rozgrzane, że aż świecące kosmiczne skały. Kawałek, który przetrwa lot przez atmosferę, najczęściej da się rozpoznać po czarnej skorupie obtopieniowej. – Jeśli ktoś chce w Polsce znaleźć meteoryt, to pod Pułtuskiem albo w Morasku to jest najłatwiejsze – poleca astronom.

Meteoryty są fantastycznymi próbkami badawczymi dla naukowców. Pomagają obliczyć, jak stara jest nasza kosmiczna okolica. – Wyznaczony wiek meteorytów wyznacza nam obecnie uznawany wiek naszego Układu Słonecznego – opowiada prof. Kozłowski. Ale to nie wszystko. W badanych meteorytach znajdowały się różnego rodzaju związki organiczne, a w niektórych również woda. To dało początek teoriom, w myśl których woda, a nawet życie na Ziemi, mogły się wziąć właśnie z meteorytów.

W odcinku usłyszycie też o wspaniałych polskich znaleziskach (meteoryty Drelów, Pułtusk, Morasko i inne), o sieci Skytinel, w której można pomóc śledzić występowanie meteorytów, oraz dowiecie się, co to jest bolid i jak odróżnić meteoryt od zwykłego kamienia.

Polskiego Towarzystwa Meteorytowego Szymona Kozłowskiego Układu Słonecznego Półtusk Astronoma Wikipedii Radia Naukowego Muzeum Geologicznym Państwowego Instytutu Geologicznego Ania Łosiak Edward Howard Karolina Głowacka Kaj Tinele Marcinem Zajenkowskim Marka Aszbika Meteory Drellowa

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 35 wyników dla "Ania Łosiak"

Jest to wspaniałe uczucie.

Miałam przyjemność taki kawałek Marsa w rękach trzymać dzięki doktor Annie Łosiak, wspólnej znajomej zresztą, impaktolożce, znakomitej geolożce planetarnej.

Meteoryty oczywiście spadały przez te tysiące lat, tak naprawdę przez miliardy lat od powstania Układu Słonecznego, meteoryty spadały na Ziemię.

Bo wiem, że jest taki system monitorowania, czy leci w naszym kierunku jakaś taka wielka asteroida, żebyśmy ewentualnie mogli tam wysłać astronautów, jak Hollywood pokazuje nas traceńczą misję, żeby nas uratowali.

Północna dzielnica Poznania dzisiaj to Morasko.

Kiedyś to była wieś Morasko, dzisiaj jest to dzielnica Poznania Morasko.

Są takie badania prowadzone w Polsce, symulacje, co się mogło wydarzyć, więc wielka bryła żelaza wpadła w ziemską atmosferę, rozpadła się na fragmenty, no i te fragmenty pospadały na Ziemię w postaci deszczu meteorytów.

Koleżanka Ania Łosiak, o której już wspomniałaś, jest jedną z promotorek budowy nowego Centrum Nauki, podobnego do tego w Warszawie, do Centrum Nauki Kopernik.

Po prostu w okolicach Poznania nie ma takiego właśnie centrum tego typu.

Meteorytów, tak, są takie badania.

W ciągu dwóch miesięcy znaleźliśmy 76 meteorytów o łącznej wadze 4 kg, a przewidywania były, że będzie 5 kg, więc jesteśmy blisko.

Nagrania są fantastyczne, meteoryty są fantastyczne, świeże, czarne.

Oczywiście zostały przeprowadzone badania, co to jest za meteoryt.

Poszukiwania trwały bardzo długo.

No oczywiście poszukiwania były na...

Te poszukiwania były fajne.

Natomiast wracając jakby do pytania, te meteoryty nie wbiły się w ziemię, bo grunt był zamarznięty.

Tak, ja takie poszukiwania organizuję.

Ciężko by było zorganizować takie poszukiwania, chodzić po rolnikach i na 20 polach zorganizować poszukiwania.

Łatwiej jest to zrobić w lesie, więc ja organizuję takie poszukiwania w lasach państwowych.

Do moich poszukiwań jeszcze można dołączyć, natomiast w tym roku jest to trochę utrudnione, dlatego że poszukiwania są zorganizowane tylko i wyłącznie dla członków Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.

Natomiast od strony mineralogicznej, czyli powstawania naszego Układu Słonecznego, no meteoryty są dla nas idealne.

Małe planetoidy, ponieważ są małe, to generalnie są niezmienione od powstania, czyli od 4,5 miliardów lat temu, jak powstały, są niezmienione.

Oczywiście później wymagane są badania różnego typu, żeby tam potwierdzić pochodzenie, ale tak, specjaliści potrafią rozpoznawać meteoryty.

Powody kolekcjonowania i powody poszukiwania są różne, tak?

Ale nie ma obowiązku przekazania go nauce na przykład?

Wspaniała strona.

Wszystkie informacje z mapkami, gdzie spadło, co spadło, ile ważyło, jakie badania.

Nie są przygotowane, nie mają takiego zakresu dobrego do szukania meteorytów kamiennych.

w geologii okresy, jakie upłynęły od powstania skał, od powstania meteorytów, od powstania skał na Ziemi.

Wspaniała przygoda całościowo.

Od właśnie posiadania własnej kolekcji meteorytów, od możliwości dotknięcia, czy trzymania, czy oglądania kawałka Księżyca, kawałka Marsa, kawałka planetoidy Vesta.

Dla mnie to jest coś wspaniałego.

Ania Łosiak, która kiedyś przyniosła na spotkanie patronów Radia Naukowego takie prywatne do Wrocławia, przyniosła swój plecaczek i zaczęła wyładowywać właśnie kawałki kosmosu.

Trochę to wyglądało, powiedziałabym, pozdrowienia Ania, ale tak wiedźmowato, że tu siedzi, rozkłada jakieś kamienie.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00