Mentionsy
Radio Naukowe
23.10.2025 04:30

#272 Zwodnicze mapy – gdyby Ziemia była płaska, byłoby łatwiej | dr Paulina Rowińska

🗺️ https://radionaukowe.pl/mapomatyka  
OSTATNIE DNI PRZEDSPRZEDAŻY = najlepsze ceny tylko do 26.10 do północy 
Nasza księgarnia: https://wydawnictworn.pl/

W XVI wieku Gerard Merkator opracował odwzorowanie Ziemi na płaszczyźnie, z którego w zasadzie korzystamy do dziś. Rozciąga i powiększa obszary bliższe biegunom, co dość wygodnie (z perspektywy Europy) składa się z tym, że na półkuli północnej leży sporo bogatych i wpływowych państw. To nie był jednak cel Merkatora. Jego mapa miała służyć żeglarzom, więc świetnie oddaje potrzebne podczas żeglugi kąty. Zaburzenie wielkości kontynentów jest efektem ubocznym przyjętych założeń. – Mapy są tworzone po to, żeby były użyteczne. Każde odwzorowanie się do czegoś przydaje – mówi dr Paulina Rowińska, matematyczka i popularyzatorka nauki, autorka świetnego debiutu „Mapomatyka. Jak mapy prowadzą nas i zwodzą”, który ukazuje się właśnie w naszym Wydawnictwie RN. Na odwzorowaniu Merkatora opierają się różne mapy, na przykład to z Google Maps w naszych telefonach.

Gdybyśmy zdecydowali się zachować wielkości kontynentów, to musimy zmienić ich kształty. Tak wygląda odwzorowanie Galla–Petersa, na którym kontynenty są jednak dziwnie wydłużone. Krytycy porównywali je do wiszących kalesonów. Problem wynika oczywiście z tego, że Ziemia jest trójwymiarową sferą, a próbujemy ją odwzorować na płaskiej kartce.

Spora część naszej rozmowy dotyczy matematyki, bo mapy i matematyka są ze sobą nierozerwalnie związane (stąd tytuł!). – Ludzie matematyki się po prostu boją, mimo że nie ma czego się bać, bo matematyka jest za wszystkim – mówi dr Rowińska. Choć jest nauką abstrakcyjną, to stoi za stworzeniem domów, w których mieszkamy, technologii, z których korzystamy na co dzień. Zdaniem dr Rowińskiej, matematyka uczy innego sposobu myślenia, ale  programy szkolne niestety niezbyt to odzwierciedlają. Uczymy się rozwiązywać powtarzalne zadania, a nie dowiadujemy się, do czego to wszystko służy.

W odcinku usłyszycie też, w jaki sposób mapy mogą ratować życie, dlaczego matematycy muszą udowadniać nawet to, że 1+1=2, oraz dlaczego nie da się zmierzyć wybrzeża. A po więcej ciekawostek, świetnie opowiedzianych historii i przepiękne ilustracje zapraszamy do książki „Mapomatyka. Jak mapy prowadzą nas i zwodzą”, Wydawnictwo RN, tłumaczenie z angielskiego: Michał Rogalski.

Tranksrypcja na https://radionaukowe.pl/

Gauss John Snow RN Mercatora Marie Tarpe Mandelbrot Jon Snow Radio Naukowe Merkator Henry Beck Kopernik Mapomatyka Marii Tarb Maritarp Mary Tarp

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 19 wyników dla "RN"

Karolina Głowacka, dzień dobry, tu Radio Naukowe, podcast wokół którego zbudowaliśmy wydawnictwo RN.

Zapraszamy na wydawnictwo rn.pl.

Wydaliśmy w naszym wydawnictwie RN Mapomatyka.

I jak mówię, naprawdę się bardzo, bardzo cieszę, że ta książka jest u nas w wydawnictwie RN.

Są takie w internecie teraz dość popularne właśnie porównania, jaka jest rzeczywista powierzchnia Afryki z innymi krajami.

więc no zawsze jest opór i potrzeba czasu, potrzeba dowodów, czyli więcej osób musi się przyjrzeć i faktycznie no teraz dzisiaj fraktale no to już są przyjęte, no jakby nikt tutaj nie kwestionuje fraktali, właściwie okazuje się, że są bardzo też przydatne, to często tak z matematyką wychodzi, że jest jakaś tam abstrakcyjna teoria, wszyscy myślą, że to tylko tam matematycy marnują pieniądze podatników.

Mamy Einsteina, mamy Kopernika, którzy zmienili wszystko, bo tak nauka nie działa.

Tak, Mary Tarp, ona powinna być tak znana jak Kopernik, a nie jest.

trochę taka góra, która się tworzy i tam nanosi, że po jednym ziarnku piasku, że każdy naukowiec, czy nie tylko naukowiec, czy naukowczyni, nawet osoby, tak jak wspominałam, inżynierów, wspominałam lekarzy, w książce się pojawia też policjant, pojawia się naprawdę osoby z wielu, wielu różnych dziedzin, które sprawiły, że mamy te mapy, jakie mamy, a mamy te mapy świetne, bo...

Jeżeli mamy mapy niedokładne, to nie dojedzie tam karetka czy straż pożarna.

I wiedziałam, że nawet jak mi się nie spodoba, to nie będzie zmarnowany czas.

Pierwszego dnia października, kiedy zaczęliśmy udowadniać, że 1 plus 1 to 2 i w ogóle czym są liczby i ja tak się zaczęłam zastanawiać, o co tu w ogóle chodzi, to mają być studia, to nie miało nic wspólnego z matematyką szkolną i mnie to zafascynowało.

Bo to jest pierwsza książka w wydawnictwie RN, która jest tłumaczona.

Paczuszka dla babci i dziadka od wydawnictwa RN oczywiście zostanie wysłana z twoją książką.

Myślę, że mogę to zdradzić, bo rozmawiamy w momencie, kiedy trwa już przedsprzedaż u nas w wydawnictwie RN.

Oczywiście wydawnictwo RN i w dniu, w którym jest premiera tego odcinka jeszcze trwa przedsprzedaż, ale ona potrwa, moi drodzy, tylko do 26 października do północy.

Sprawdźcie proszę na wydawnictwo rn.pl warunki przedsprzedaży, dlatego że są to najlepsze.

No ja jestem zachwycona, bo wszystkie inne wydania są czarno-białe, więc o kolorach dużo mówię w tej książce, znaczy sporo mówię w tej książce, więc było zawsze problem, ojejku, trzeba te kolory jakoś tam cyferkami oznaczyć, a tutaj taki luksus, więc bardzo się cieszę i nie mogę się doczekać.

Zajrzyjcie proszę na wydawnictwo rn.pl i zobaczcie okładki, fragmenty, posłuchajcie próbek audiobooków.

Ostatnie odcinki