Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
27.10.2025 16:00

Raport o książkach – Dyptyk amerykański, cz. 2: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.


Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.


Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby’ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.


To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.


A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?


Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.


Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Maciej Świerkocki

Książka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Fitzgerald Gatsby Francisa Scotta Fitzgeralda Gatsby'ego Gadsbiego Macieju Maciej Świerkocki Nick Carraway Jamesa Joyce'a Wielki Gadbi Ameryką Donalda Trumpa Gatsby'ego Denisa Johnsona Gatsby'ego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "Gatsby'ego"

Nick Carraway, narrator Gatsby'ego, dosyć enigmatyczna, tajemnicza, ale wydaje się, że zafascynowana swoim bohaterem, więc to jakby była druga przyczyna, dla której wydało mi się, że ten zaimek wskazujący

No tak, czasy się zmieniły na Long Island, gdzie rozgrywa się akcja tego wielkiego Gatsby'ego.

O tych współczesnych tropach w odczytywaniu tego wielkiego Gatsby'ego porozmawiamy za chwilę, ale ja chciałabym jeszcze do tych początków wrócić, bo wielki Gatsby, Fitzgerald, no to są takie hasła wywoławcze, jeśli chodzi o myślenie o amerykańskiej literaturze, o amerykańskiej kulturze.

Rzeczywiście, chyba, być może, wydaje się, że to są takie zwroty, które często towarzyszą dyskusji na temat tego wielkiego Gatsby'ego i zamysłu autora, Francisa Scotta Fitzgeralda, faktycznie żadna z głównych postaci

Choćby w głośnym stwierdzeniu Gatsby'ego, który odpowiadając na pytanie, właściwie na słowa Nicka Carrawaya, że nie da się wrócić do przeszłości, mówi, jak to?

Tom jest, no nie wiem, największym rywalem chyba Gatsby'ego, no bo ożenił się z Daisy, kobietą, którą za...

Ciekawe jest też to, jak spojrzeć na przesłanie tego wielkiego Gatsby'ego w zderzeniu, czy też w porównaniu z biografią i takimi tropami biograficznymi samego Francisa Scotta Fitzgeralda.

Ten epizod na pewno jakoś zaciążył na punkcie wyjścia tego wielkiego Gatsby'ego i na pewno bardzo Fitzgeralda zranił.

Ale jeszcze i bohaterowie Gatsby'ego i sam Fitzgerald żyli w kleszczach tych konwencji, które zmuszały ich do na przykład ukrywania swoich prawdziwych zainteresowań erotycznych, że na tym poprzestanę.

na temat tej powieści, ale chciałabym wrócić do takiego opisu Gatsby'ego z samego początku powieści, kiedy narrator mówi o tym, że w Gatsby'im było coś przepięknego, jakieś wybujałe wyczulenie naniesione przez życie obietnice.

Ostatnie odcinki