Mentionsy

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
02.02.2026 16:00

Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach Polskich”

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszamy na spotkanie z wybitnym reżyserem teatralnym, dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie Janem Klatą.


Opowiemy o sile dawnych, zapomnianych tekstów literackich, które niejednokrotnie bardziej rymują się z chaotyczną rzeczywistością, w której żyjemy, niż pierwsze strony gazet.

Dlaczego wstydzimy się Henryka Sienkiewicza? Kiedy zapomnieliśmy o Tadeuszu Micińskim?

Co o współczesnej Polsce i jej miejscu na mapie chwiejącego się w posadach świata mówią nam „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza i „Termopile Polskie” Tadeusza Micińskiego?


To dwa ostatnie tytuły, które reżyserował Jan Klata – „Krzyżaków” na 100-lecie Teatru Jaracza w Olsztynie, „Termopile Polskie” na 260-lecie Teatru Narodowego w Warszawie.


Praca reżysera teatralnego nie odbiega być może tak bardzo od pracy tłumacza literackiego – w obu tych przypadkach polega na zasileniu nurtu literatury nową energią, która nie pozwala dawnym tekstom zastygnąć.


Jakie znaczenie dla tego, co dzieje się na scenie, ma to, co dzieje się wokół niej? Czy pomniki, budynki i ulice mają władzę nad naszą pamięcią? Słowem, jaka jest siła przestrzeni symbolicznej w kształtowaniu wspólnoty?


A w końcu – czy teatr narodowy jest z natury teatrem politycznym?


Prowadzi: Agata Kasprolewicz


Gość: Jan Klata


Realizacja: Andrzej Bogucki i Kris Wawrzak


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 28 wyników dla "Teatru Narodowego"

W tym odcinku zapraszam na spotkanie z wybitnym reżyserem teatralnym, dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie, Janem Klatą.

Krzyżaków na stulecie Teatru Jaracza w Olsztynie, Termopile polskie na 260-lecie Teatru Narodowego w Warszawie.

Gościem Raportu o książkach jest Jan Klata, reżyser teatralny, dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie.

W tym samym wrześniu 2025 roku został pan dyrektorem Teatru Narodowego w Warszawie i pierwszym spektaklem, który wyreżyserował pan dla Teatru Narodowego w Warszawie są Termopile Polskie Tadeusza Micińskiego, których premiera odbyła się 22 listopada z okazji 260-lecia Teatru Narodowego.

I to był pomysł dyrektora Dobrowolskiego, żeby na stulecie teatru, który został zbudowany przez Niemców jako taki graniczny znak kultury niemieckiej na barbarzyńskim wschodzie i to było podziękowanie, ten teatr został zbudowany jako podziękowanie dla ludności za to, że tak gremialnie w plebiscycie opowiedziała się za

Ale jak się zacząłem w to wgłębiać i też pracowaliśmy nad tym z aktorami, z fantastycznym zespołem Teatru Olsztyńskiego, fantastyczni aktorzy, oni bardzo dużo od siebie też wnieśli, tym bardziej, że oni też tam są dumnymi mieszkańcami tych ziem i też dużo o tym opowiadali w ogóle.

Ożywiać tych autorów, którzy gdzieś tam zastygli i rozmawialiśmy o tym już trochę kiedyś, ale chciałabym to jeszcze raz może podkreślić, że to chyba jest, a może skreślam chyba, tylko to jest takie zadanie teatru.

Narodowa, narodowość bardzo pasuje do tej naszej dzisiejszej rozmowy, no bo wszystko prowadzi dzisiaj do Teatru Narodowego, którego jest pan nowym dyrektorem od 1 września 2025 roku.

Głównym tematem naszej rozmowy dzisiejszej będą Termopile Polskie, pierwszy spektakl, który wyreżyserował pan dla Teatru Narodowego.

A z drugiej strony oczywiście jest ten pomnik, taki niby niewinny pomnik Bogusławskiego, ale jak Państwo będziecie tam przechodzić gdzieś, mam nadzieję do teatru, to proszę rzucić okiem na podstawę tego pomnika i zobaczyć, jakie są rany na nim po broni.

Teatru Wielkiego.

Nazwę sceny Teatru Narodowego można sobie wykupić na jakieś dwa albo trzy lata, na przykład po wpłaceniu określonej kwoty pieniężnej.

Ta wystawa, czy ta ingerencja, jak pan ładnie powiedział, Bartłomieja Kiełbowicza, to są także takie napisy sprayem na tych pięknych, błyszczących, jasnych marmurach Teatru Narodowego.

Ale ja mam też wrażenie, że bardzo ważne jest to, w jaką relację one wchodzą no właśnie z tym wnętrzem Teatru Narodowego.

Więc mam wrażenie po tych, nie wiem, 15 chyba spektaklach, które zagraliśmy, że nie otrzymałem informacji o tym, żeby w pierwszych minutach jakoś widzowie wychodzili i myślę, że to jest kwestia kredytu zaufania, który widzowie, niezależnie jakiej są proweniencji, bo do Teatru Narodowego i to jest właśnie bardzo, bardzo piękne, że na tej bardzo dużej widowni mieści się naród.

Tylko dlatego, że oni przyszli do Teatru Narodowego i mają takie domniemanie, że tutaj będzie coś do myślenia, ale przede wszystkim, i tutaj chciałem się pokłonić moim aktorom, oni przyszli na spektakl z Dorotą Stenką, z Janem Fryczem, z Jerzym Radziwiłłowiczem, z Oskarem Hamerskim, z takimi aktorami, którzy dla nich stanowią gwarancję, że jeśli oni weszli w ten świat,

Także my wykorzystujemy też machinerię teatru narodowego, no bo po co się ma marnować.

Mimo to Poniatowski zginął jako bohater, jako wielki bohater, stał się wzorem bohaterstwa i chciałabym przytoczyć taki cytat z tekstu Michała Mizery, czyli dyrektora literackiego Teatru Narodowego w Warszawie, który znajduje się właśnie w programie Termopil Polskich.

I myślę, że to w przypadku historii Teatru Narodowego w Warszawie jest rzeczywiście bardzo obecne.

Premiera Nocy Listopadowej Wyspiańskiego w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, przywołanego zresztą przez pana byłego dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie, odbyła się 19 listopada roku 1997.

Inauguracja Teatru Narodowego i uchwalania Konstytucji.

Teatr polityczny czy związek teatru z polityką, tak na sam koniec.

Również teraz jako dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie.

Gdzieś wielką wartością teatru jest to, że on już niejedną estetyczną rewolucję przetrwał i na nowo potrafi, ma gdzieś takie proteuszowe właściwości odradzania się i powiedziałbym nawet takiej absorpcji tych kolejnych nowoczesnych środków wyrazu, prawda?

Zapraszamy więc do Teatru Narodowego w Warszawie.

Termopile Polskie będą grane, będą grane jeszcze długo, w tym miesiącu, w lutym jedenastego, dwunastego, trzynastego, czternastego, piętnastego, więc na przykład w walentynki można się wybrać do Teatru Narodowego.

Jan Klata, znakomity reżyser teatralny, dyrektor Teatru Narodowego w Warszawie, był gościem Raportu o książkach.

Bardzo dziękuję za zaproszenie i zapraszam do teatru.

0:00
0:00