Mentionsy

Szkoła Bardzo Wieczorowa w Radiu Katowice.

Tak, a jej twórczość myślę, że jest bardzo, bardzo współczesna i właściwie prawie każda książka jej autorstwa, którą dziś weźmiemy do ręki,

Choć może odrobinę stawiać opór, jeśli chodzi o język, myślę, że o tym trochę porozmawiamy, bo kilku języków Hannah Arendt używała, to te myśli, które zawarła, te pewne definicje, które wprowadziła do filozofii, czy twórczo przepracowała w filozofii, są dziś bardzo, bardzo aktualne.

Kiedy hitleryzm doszedł do władzy i zmarła 4 grudnia 1975 roku, czyli już bardzo blisko naszej współczesności.

To dzieciństwo byłoby bardzo szczęśliwe, gdyby nie przedwczesna śmierć ważnych dla niej mężczyzn, ojca i dziadka również.

No ale faktycznie, jeśli chodzi o Hannah Arendt, no to można było już zobaczyć pewne, no takie cechy, które nam stworzyły taką intelektualistkę naprawdę XX wieku bardzo, bardzo ważną.

Hannah Arendt, mimo że się wypowiadała o nim jako intelektualiście, filozofię zawsze bardzo dobrze, zawsze z szacunkiem, to z drugiej strony nigdy mu tego nie wybaczyła.

Myślę, że chyba tak łatwo o Hannah Arendt nie możemy powiedzieć, bo ona też w swoich pismach odnosi się do tego, o czym dzisiaj też bardzo dyskutujemy politycznie, to tu już jakby wrzucam ten współczesny wątek, czyli stworzenie dwóch państw, Izrael i Palestyna.

Ona już o tym bardzo wcześnie mówi, że inaczej się nie da, że powinny być dwa niezależne państwa.

Z drugiej strony widać też, że ona myśli po niemiecku, bo chodzi o długość zdań, o wrzucanie czasowników gdzieś na koniec, więc dla kogoś, kto chce przeczytać, to ja bardzo zachęcam, bo to jest bardzo aktualne, ale proszę się nastawić, że to jest długa i trudna lektura.

To jest bardzo odważne, jak na tamten czas.

Ameryka, ok, jakoś coś może wie o tych czasach, ale bardzo mgliście, a słowo faszyzm jest dla nich obce.

No tak myślę, jest powiedzmy bardzo niewielka część społeczeństwa, która jest aktywna.

Jest mnóstwo aktywistek, aktywistów, którzy działają, ale w skali 38 milionowego państwa to jednak jest bardzo mało.

Ale ostatecznie, kiedy przychodzi co do czego, to w wielu sytuacjach mamy takie poczucie, to jest zresztą socjologicznie oczywiście udowodnione, że kiedy bardzo dużo osób widzi jakąś sytuację, to zawsze liczy, że ktoś inny zareaguje, nie ja.

Teraz ta sytuacja, którą też media w ostatnich dniach też bardzo mocno opowiadały, bo słyszałam to naprawdę w różnych mediach, i w telewizji, i w radiu, i w portalach internetowych.

Taka bardzo blisko nas, w województwie małopolskim, potrącona kobieta starsza.

I dla niej też takie bardzo ważne rozróżnienie między tym, co prywatne, a co publiczne.

I Hanna Arendt stworzyła swoją własną kategorię, która brzmi tak jakby ona bardzo dawno istniała, bo właśnie się odnosi do tego i to jest Amormundi.

I właśnie, miłość do świata, czyli to w ogóle miał być tytuł kondycji ludzkiej początkowo, ale właśnie trochę brzmiało za bardzo teologicznie i religijnie.

I to jest to, co jest dzisiaj bardzo, bardzo współczesne i ona też jako jedna z pierwszych, choć rzeczywiście nie pierwsza, mówi o wyalienowaniu jednostek.

Ale potrzeba jakiejś wspólnoty jest czymś bardzo takim podstawowym, ludzkim, powiedziałabym.

Niektórzy jej zarzucają, że za bardzo w tą starożytność wchodziła i że trochę to idealizowała.

Dziś, proszę Państwa, w Szkole Bardzo Wieczorowej pani doktor Sylwia Góra przypomina sylwetkę i twórczość Hanny Arendt.

Szkoła Bardzo Wieczorowa w Radiu Katowice.

To wydaje mi się książka, którą teraz szczególnie powinniśmy czytać i to nie do poduszki, ale codziennie jakieś fragmenty, ponieważ tam jest bardzo dużo ciekawych rzeczy, które dotyczą nas współczesnych.

I Hannah Arendt pisząc tę książkę też wyszła trochę z takiej swojej zwyczajowości pisarskiej, bo te poprzednie książki są mocno zza biurka, intelektualne, bardzo filozoficzne.

I ta książka była też bardzo niezrozumiana przez środowisko.

Zło totalne istnieje, tak, ale istnieje, to są jednostki, ale żeby ono zaistniało, to musi być właśnie bardzo dużo tej banalności zła i właśnie też potem jeszcze opowieść o rozmywaniu odpowiedzialności, czy braniu lub nie braniu odpowiedzialności jako naród, jako społeczeństwo.

To jest bardzo też ciekawe w zestawieniu.

Nie, bardzo często właśnie populizm wchodzi wtedy, kiedy te wartości, które, jak mówię, nazywalibyśmy konserwatywnymi, znikają, a ludzie potrzebują kategorii, potrzebują jakiejś busoli.

Myślę, że wszyscy są tego bardzo ciekawi, tylko też zerkani oczywiście na tą opozycję.

Ale tam naprawdę jest bardzo trudna sytuacja.

No bardzo ładna metafora.

To są takie bardzo filozoficzne pytania.

My się bardzo koncentrujemy na tym, co złe, co nie znaczy, że tego zła nie ma, bo to zło cały czas krąży i tak jak Hanna Arendt pisała o jej banalności... Krąży nad światem.

Myśmy mówili tu o wolności słowa dobrze i źle rozumianej, ale wolność bardzo często też była traktowana jako wolność od czegoś.

Ale trochę jakby to jest taka bardzo pozytywna kategoria, czyli dawanie nowej szansy.

I to jest coś, co wydaje mi się porządkuje też jakoś te wszystkie kolejne pisma Hanny Arendt i co też jest bardzo pozytywną kategorią obok właśnie wolności do i obok amor mundi, czyli miłości do świata i pewnego zobowiązania, które w związku z tym mamy.

Dziś, proszę Państwa, w Szkole Bardzo Wieczorowej pani doktor Sylwia Góra przypomina sylwetkę, przypomina twórczość, przypomina kobietę, która nazywała się Hannah Arendt.

Szkoła Bardzo Wieczorowa w Radiu Katowice.

To jest bardzo taka kontrowersyjna część, ponieważ są feministki, które brały na sztandary Hannę Arendt, ale kiedy wczytamy się w to, co pisała Arendt i tak jak żyła Arendt, to pewnie sama o sobie nie powiedziałaby, że jest feministką, bo nawet miała trochę pretensje do ówczesnych sufrażystek, może bardziej niż feministek, że muszą się zjednoczyć i działać.

Ja bardzo polecam tę książkę, bo Kristeva napisała biografię też Hanny Arendt.

I Kristeva właśnie wspomina też tę historię z tym stanowiskiem i odmową Hanny Arendt, ale z drugiej strony Kristeva, też zresztą bardzo ciekawa filozofka, trochę upupiona mówiąc brzydko w Polsce,

I tak czyta na średnio, może na studiach moich tak troszeczkę o abiekcie, ale poza tym niewiele, a bardzo popularne swego czasu i mające wiele ciekawych rzeczy do powiedzenia.

Która żyje w bardzo podobnych czasach, jej kilka lat tylko przecież dzieli, a która całe życie ustawia sobie właśnie na walce o to, żeby być równo traktowaną.

Więc no właśnie, bardzo różne rzeczy decydują o tym, że ktoś jakąś kategorię odbiera jako swoją.

Więc to jest bardzo trudna kategoria, ale tym bardziej ciekawa i u współcześniania Hannah Arendt, bo co zrobić z taką postacią, która całym swoim życiem świadczy, że jest tą feministką, prawda?

To jest taka skomplikowana tutaj część opowieści o Hannah Arendt, ale myślę, że to bardzo ciekawe, bo to nam otwiera szeroką dyskusję, myślę, w wielu kręgach i też jeszcze sprawia, że ta Hannah Arendt jest nam jeszcze bliższa i jeszcze ciekawsza.

Bo na wszystko nie ma łatwych odpowiedzi, bardzo często nie ma jednoznacznych odpowiedzi.

To bardzo szeroko w różnych krajach europejskich i nie tylko.

No ale też trzeba, wydaje mi się powiedzieć, iż właśnie te banalność zła, o której pisała Hannah Arendt, powinniśmy mieć w sobie bardzo głęboko, że to nas też dotyczy.

No i jednak ta klisza, ta powtarzalność, to mówienie, że do tego nie doszliśmy, ale to też był taki wątek, to co czytała na przykład Hannah Arendt, która bardzo lubiła Rilkego, Prusta Brechta, Kafka na przykład.

I to, co robimy bardzo często, czyli kiedy rozmawiamy o sytuacjach tak skrajnych oczywiście jak Holokaust, ale też różnych, to najczęściej, kiedy czytamy takie rzeczy, to stawiamy siebie w roli ofiary.

Myślę, że Hannie Arendt bardzo się Solidarność podobałaby również dzisiaj i ta idea wspólnotowego wyjścia w jakiejś sprawie.

Dziś o Hannie Arendt w Szkole Bardzo Wieczorowej wykładała pani doktor Sylwia Góra.

Dla mnie odpowiedzialność za słowo, bo mówiąc o mediach, wiadomo, że ta rzeczywistość medialna bardzo się zmienia i że ta uwaga jest szalenie rozproszona.

Dziś w Szkole Bardzo Wieczorowej pani doktor Sylwia Góra wykładała o Hannie Arendt.

Szkoła Bardzo Wieczorowa w Radiu Katowice.