Mentionsy

Na podcast zapraszają Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku, organizator drugiej edycji Forum Kultury Cyfrowej, Media Lab Gdańsk oraz Polska Spółka Gazownictwa.

które okopały się i bronią dostępu do kultury przez wielkie K. Jeśli tak, to najwyższy czas, by zmienić zdanie na ich temat, bo właśnie te miejsca pełnymi garściami czerpią z technologicznej rewolucji i co więcej, one są często w jej furpoczcie.

Faktycznie bawią się technologiami i próbują przez nie wytłumaczyć świat sztuki, świat kultury i co ważne sprawić, by stał się on naprawdę o wiele szerzej dostępny.

Zatem dziś zapraszamy w podróż dookoła świata śladami technologii w instytucjach kultury.

Ale przede wszystkim zastanowimy się, czy AI może pomóc sprowadzić kulturę do szerokich mas, czy pomoże nam odzyskać zniszczone dzieła kultury, czy algorytmy zaczną zarządzać zbiorami bibliotecznymi, czy do teatru zaczniemy chodzić w okularach do VR-u.

Zanim wybierzemy się w taką podcastową podróż po całym świecie, to chciałybyśmy Was wszystkich serdecznie zaprosić i wirtualnie, i bardzo realnie do Gdańska, gdzie już 24 i 25 października odbędzie się Festiwal Kultury Cyfrowej, nad którym TechStorie Talk FM objęły patronat.

i na którym pojawimy się osobiście ze specjalnym wystąpieniem, oczywiście o AI, oraz poprowadzimy dwa panele o technologiach, które zmieniają świat kultury.

Tak, przypominamy, Forum Kultury Cyfrowej w Gdańsku i naprawdę to się zapowiada bardzo ciekawe wydarzenie.

Oprócz linku do rejestracji na Forum Kultury Cyfrowej w opisie będzie jeszcze jeden link.

A doradzać nam będą dzisiaj Marcin Wilkowski z Laboratorium Humanistyki Cyfrowej, programista w Centrum Kompetencji Cyfrowych na Uniwersytecie Warszawskim, który naukowo zajmuje się archiwistyką webu i badaniami wczesnej sieci, a także rozwija projekt humanistyka.def.

Drugą ekspertką jest doktor Anna Pluszyńska z Instytutu Kultury Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pani doktor jest animatorką, menadżerką kultury, koordynatorką dostępności i otwartości.

współzałożycielką Instytutu Badań Organizacji Kultury IBOK oraz członkinią Humanistic Management Network.

i przedstawia różne obszary, w których sztuczna inteligencja może pomóc instytucjom kultury.

Będzie bardziej właśnie o instytucjach, czyli tym, co stoi w tle troszkę, co czasami trochę zapominamy, nie zauważamy, a dzięki czemu tak naprawdę mamy dostęp do tej kultury.

O pośrednikach kultury po prostu.

W gatekeeperach kultury.

W gatekeeperach kultury, tak, w lopach.

I na takie bardzo praktyczne, można wręcz powiedzieć przyziemne podejście instytucji kultury do wykorzystania technologii wskazuje Wilkowski, który opowiada, że to właśnie muzea, galerie, archiwa, biblioteki, etc.

Jest to zdatyzowanie, nie wiem, czy to jest ładne słowo, jakiejś treści kultury.

Obecnie Europeana, czyli biblioteka taka finansowana przez Komisję Europejską, biblioteka, która agreguje dane z kilku tysięcy podmiotów właśnie z kultury czy z muzeów, archiwów bibliotek z całej Europy.

W centrum tej dyskusji technologicznej w instytucjach kultury jest na pewno sztuczna inteligencja.

Raczej w instytucjach kultury nikt się nie zastanawia, czy sztuczna inteligencja uzyska świadomość,

Co oczywiście nie oznacza, że świat kultury nie widzi pewnych zagrożeń, o których zresztą także raport wspomina.

Tyle, że dziś używanie AI i generalnie zaawansowanych technologii w instytucjach kultury to już w ogóle nie są eksperymenty.

I bardzo ciekawe jest to, że one są stosowane również do tego, żeby odbiorcom kultury uzmysłowić i wprowadzić nas faktycznie, chciałoby się powiedzieć, w inne światy, ale żeby to odbieranie kultury było mniej płaskie.

Najpierw nakarmił go stoma tysiącami zdjęć różnych dzieł sztuki, by w ogóle algorytm mógł zrozumieć pojęcie obiektu sztuki, obrazu i kultury wizualnej.

A potrafię sobie wyobrazić taką sytuację, że przy rekonstrukcji cyfrowej istnieje pewne ryzyko, czy przypadkiem nie zostanie dzieło odpowiednio zrekonstruowane.

I właśnie to zjawisko jest dla Wilkowskiego jednym z najwspanialszych sposobów na wciągnięcie innowacji do kultury.

Jak widać też przestrzeń instytucji kultury to jest też jakieś źródło innowacji technologicznej.

No tak, ale wiesz, często jest tak rzeczywiście z wykorzystywaniem technologii do opowiadania o technologiach, właśnie w instytucjach kultury, no bo to takie pogłębione spojrzenie, głębsza taka właśnie podskórna refleksja, no to jest coś, co jest, wiesz, możliwe w książkach,

Dobra, ale bardzo dużo dzisiaj mówimy o muzeach, bardzo dużo, no bo faktycznie te muzea są niezwykle ciekawe, ale to nie jest tak, że tylko muzea są instytucjami kultury.

To jest przeciekawe, zobacz, że w tych instytucjach kultury mamy takie przeskoki od takiego normalnie science fiction na żywo

I to jest moim zdaniem super w ogóle ciekawe, bo pokazuje jak szeroko instytucje kultury w ogóle myślą o technologiach.

Co nie znaczy oczywiście, że nie ma coraz większej ilości prób budowania algorytmów pozycjonujących treści właśnie dla instytucji kultury, po to, by one pomogły analizować preferencje użytkowników, to co już dzisiaj mówiłyśmy chociażby o bibliotekach.

To jest jeszcze jeden taki aspekt, w którym algorytmy są wciągane do instytucji kultury i to jest zarządzanie odwiedzającymi, można tak powiedzieć.

No to ja właśnie cały czas wracam do tego, że jak nie uwielbiam rozwiązań innowacyjnych, technologicznych, wiesz, w tych instytucjach kultury, tak jako odbiorca, to te właśnie dotyczące gdzieś zarządzania przestrzenią, zarządzania pracą, to jest w ogóle takie troszeczkę wisienka na torcie, że to może super pozmieniać to, jaki mamy dostęp do kultury.

No oczywiście, że tak, bo to nie jest tak, że wciągnięcie wszystkich tych narzędzi do instytucji kultury automatycznie po pierwsze poprawi to, jaki mamy do niej dostęp.

Może też oznaczać takie nasze stare, dobre po prostu uzależnianie się instytucji kultury od dostawców tych narzędzi, od platform, tak?

zastępstwem stron internetowych, albo przynajmniej stron internetowych prywatnych, oczywiście należących do instytucji kultury, które instytucje kultury by faktycznie, nie wiem, traktowały w taki poważny sposób, aktualizowały, etc.

Te media społecznościowe to jest też jakby osobny kontekst działalności instytucji kultury, bo one tam starają się jakoś funkcjonować.

No i tutaj ten dostęp do danych z mediów społecznościowych dla instytucji może być kluczowy w jakiejś pracy analitycznej też dla badaczy i badaczek, które się zajmują w ogóle funkcjonowaniem instytucji kultury w współczesnym ekosystemie medialnym.

Zapominamy być może o jednej rzeczy, że duża część komunikacji instytucji nie tylko kultury, ale w ogóle instytucji publicznych ma dzisiaj miejsce w mediach społecznościowych.

animuje obecność instytucji kultury, instytucji dziedzictwa w Wikipedii i kiedyś porównywałem statystyki odsłon materiałów, jakichś skanów, które były udostępniane na Wikimedia Commons, porównywałem te statystyki ze statystykami muzeów czy archiwów cyfrowych, jakichś tam platform, które te...

No a przecież dzieła kultury mają czasem nas prowokować, no i dawać do myślenia i wytrącać nas z tej strefy takiej komfortu.

Rzeczy, o których w instytucjach kultury chyba zbyt często się nie myśli, czyli może się okazać, że po prostu tych instytucji nie stać na infrastrukturę do przetwarzania danych i nie stać ich na zainwestowanie w moce obliczeniowe.

Nie wiem do końca, czy w instytucjach kultury, ale na uczelniach.

No i wydaje mi się, że doszłaś tutaj do sedna, do matki wszystkich bolączek, do wspólnego miodownika, pod którymi się mogą podpisać wszystkie instytucje, nie tylko kultury, czyli oczywiście do braku finansowania, bo autorzy raportu wskazują chociażby, że... i to będzie cytat...

Autorzy tego raportu wskazują też, że brakuje finansowania także dla zastosowań, które byłoby bardzo łatwo wdrożyć w życie, czyli aplikacje AI oraz finansowania takich zastosowań demonstracyjnych w instytucjach kultury.

W takim wypadku pozostaje wyłącznie wzruszenie ramion, bo te ogólne modele językowe naprawdę nie są specjalnie użyteczne w takiej konkretnej pracy ze zbiorami kultury.

Instytucje kultury i w ogóle to całe środowisko dla mnie jest bardzo mocno zaangażowane technologicznie i od lat.

Ani autorzy, ani komisyjnego raportu, ani analitycy, eksperci właśnie od rynku kultury nie mają konkretnych rozwiązań.

Od lat przeglądają tysiące obiektów, aby tworzyć te właśnie nowe wystawy, prowadzić istotne badania, że to oni mogą stać się takimi przesiewcami też instytucji, znaczy kultury, o tak.

I w ofoce cyfrowej

No więc tutaj tych ról i zadań, które są przed instytucjami kultury i ludźmi, którzy w instytucjach kultury pracują, jest coraz więcej.

Ale co bardzo ciekawe, z drugiej strony, jak twierdzi Jasper Wisser, to jest taki holenderski konsultant i strateg do spraw innowacji w sektorze kultury, no to właśnie muzea, biblioteki, archiwa...

I widać też, że ile możliwości otwiera sztuczna inteligencja przed instytucjami kultury.

Będzie tam bardzo dużo praktyków z instytucji kultury, więc pewnie o nich się dowiemy jeszcze więcej.