Mentionsy

To Bardziej Skomplikowane
To Bardziej Skomplikowane
20.05.2026 18:30

#52 - Czy proste reguły tworzą Wszechświat? Złożoność, emergencja i AI | prof. Piotr Szymczak

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Piotrem Szymczakiem o jednej z największych tajemnic naszego Wszechświata: jak to możliwe, że z banalnie prostych reguł wyłaniają się tak niesamowicie złożone zjawiska?

Co więcej, obserwujemy to właściwie wszędzie - od atomów, poprzez układy biologiczne, aż po kosmologię. W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o automatach komórkowych, chaosie, emergencji, roli obserwatora, samoorganizacji, a także o sztucznej inteligencji. ------- Piotr Szymczak to profesor fizyki pracujący na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (w Instytucie Fizyki Teoretycznej). W swojej pracy badawczej zajmuje się fizyką statystyczną, układami złożonymi oraz zjawiskiem formowania się wzorców (tzw. pattern formation). Bada mechanizmy samoorganizacji, dynamikę układów nieliniowych i procesy, w których z prostych oddziaływań wyłaniają się skomplikowane struktury - od procesów geologicznych i fizyki płynów, po zjawiska biologiczne.  Profil Wydziału Fizyki UW: https://www.fuw.edu.pl/ ------- Rozdziały:

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy. Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Rozdziały (19)

1. Wstęp i powitanie gościa
2. Czym są automaty komórkowe?
3. Reguły automatów i badania Wolframa
4. Automaty a uniwersalna maszyna Turinga
5. Problem stopu i nieprzewidywalność wszechświata
6. Redukowalność i przejście mikro-makro
7. Dwie twarze chaosu deterministycznego
8. Chaos ciągły vs dyskretne układy
9. Emergencja - nowe cechy w złożonych układach
10. Redukcjonizm a podejście emergentne
11. Wpływ i ograniczenia ludzkiego obserwatora
12. Rozwój fizyki wykraczający poza intuicję
13. Samoorganizacja materii (komórki konwekcyjne, oscylony)
14. Sprzężenia zwrotne i wzorce Turinga
15. Powstawanie życia a niska entropia
16. AI w przewidywaniu zachowań systemów złożonych
17. Problem ”czarnej skrzynki” - AI daje wynik, ale nie wyjaśnia
18. Czy sztuczna inteligencja odkryje nową fizykę?
19. Zakończenie

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 7 wyników dla "Turinga"

Oczywiście, czyli że on ma jakby te same możliwości jak coś, co nazywamy uniwersalną maszyną Turinga, czyli taki komputer, który potrafi powiedzmy wszystko wyliczyć, to są normalne komputery.

Absolutnie ma pan rację, czyli z jednej strony można byłoby na takim automacie komórkowym wszystko policzyć, z drugiej jest bardzo ciekawe twierdzenie matematyczne, tak zwany halting problem, albo problem stopu dla maszyny Turinga, który mówi, że

Będzie zawsze można zadać maszynie Turinga taki problem, co do którego nie będzie można określić, czy ona się zatrzyma, czy nie.

Tam się zwykle przywołuje Turinga, który był taką pierwszą osobą, która się zastanawiała, jak jednorodny zarodek, taki biologiczny, potem się dzieli.

Akurat w środku tego układu Turinga mogą się na przykład podnieść

Tak, no nie wiem, czy zupełnie jeden wspólny wzorzec, ale na przykład to, co jest u Turinga, czyli ta taka inhibicja lateralna, czyli że mamy wzmocnienie w środku, a po bokach mamy inhibicję, to to się bardzo często powtarza, czyli to jest mechanizm, no bo też jak tak, nie wiem, kombinujemy, no jak powinny wyglądać procesy, żeby coś było niejednorodne, no bo jak jest niejednorodne, no to ma jakąś

Tak, właśnie, nudny wzorzec, więc dobrze by było mieć też możliwość wymazywania albo tej inhibicji, no i prawdopodobnie ten układ Turinga to jest jeden z takich najprostszych układów, które takie właśnie własności ma, no.