Mentionsy
Czy do zamachu majowego doszło przez… przypadek?
Czy zamach majowy był od początku starannie zaplanowanym przejęciem władzy, czy wydarzeniem, które wymknęło się spod kontroli? W "Turbohistorii" wracamy do dramatycznych dni maja 1926 roku, gdy Polska znalazła się o krok od wojny domowej. O kulisach przewrotu, politycznych napięciach II Rzeczypospolitej mówił prof. Andrzej Chwalba, autor książki "Maj 1926. Zamach, którego miało nie być".
Rozdziały (11)
Krzysztof Grzybowski przedstawia profesora Andrzeja Chwalby i jego książkę o zamachu majowym.
Profesor Chwalby omawia triadę wydarzeń: zwycięstwo, napięcia wielkiego i zamach majowy 1926 roku.
Profesor Chwalby omawia tezę, że zamach majowy 1926 roku był impulsem, a nie długotrwanym planem.
Profesor Chwalby szczegółowo analizuje sytuację przed i podczas zamachu majowego 1926 roku, podkreślając brak dowodów na jego planowanie.
Profesor Chwalby omawia konflikty między oficerami Legionów a Piłsudskim, podkreślając ich roli w wydarzeniach 1926 roku.
Profesor Chwalby omawia zabójstwo prezydenta Narutowicza i jego wpływ na Piłsudskiego.
Profesor Chwalby omawia konflikt między Piłsudskim a demokracją, podkreślając role różnych partii politycznych w wyborach prezydenckich 1926 roku.
Profesor Chwalby omawia konflikty wokół pamięci o wojnie polsko-bolszewickiej i jej wpływ na politykę w II RP.
Profesor Chwalby omawia zmiany w ocenie dowódców wojny polsko-bolszewickiej i ich wpływ na politykę w II RP.
Profesor Chwalby omawia konflikty w polskiej polityce, podkreślając ich wpływ na stabilność państwa i ambicje różnych grup politycznych.
Piłsudski próbuje zastąpić Witos i zdymisjonować rząd, ale nie zastał Wojciechowskiego. Rozważa plany i liczy na presję psychologiczną z buntujących się pułków. W trakcie rozmowy na mostu Poniatowskim Wojciechowski odmawia wejścia do Warszawy i nakazuje Piłsudskiemu wycofać się.
Szukaj w treści odcinka
że minister spraw wojskowych, nazywał się generał Żeligowski, przekonał Piłsudskiego, wydał mu rozkaz, żeby zgromadził wojska podrembertowe w Warszawie, te tysięczne, tysięczne rzesze.
I jak się okazało, w momencie rozpoczęcia akcji przez Piłsudskiego, tam były tylko formacje podchorążych.
Dopiero później one przybywają na Pragę, nie tylko zresztą na Pragę, ale w pierwszej kolejności przybywają na Pragę wezwane przez nie tyle Piłsudskiego nawet, bo tu nie mają pewności kto wzywał,
Być może w porozumieniu z Piłsudskim, chyba na pewno nawet w porozumieniu z Piłsudskim, ale wzywał generał Gustaw Orlicz, dreszer ten, który ostatecznie przejmie komendę.
Decyzje, które mogły sprowokować oddziały, które uznały, że Piłsudski, marszałek, to jest coś istotniejszego niż Majestat Rzeczpospolitej.
Piłsudski zmierzał w kierunku polonizacji Legionów.
I dlatego Piłsudski o oficerach, którzy komendarowali, prowadzili legiony.
To było takie ostateczne rozczarowanie Piłsudskiego demokracją?
I ten spór między Piłsudskim a prawą stroną polskiej sceny politycznej, czyli narodową demokracją i obozem skupionym wokół niej.
Kiedy, powiedzmy symbolicznie, z jednej strony mamy Romana Dmowskiego, lidera narodowej demokracji, który stawia na aliantów, w tym na Rosji jako sojusznika, a z drugiej strony mamy Piłsudskiego, który jest antyrosyjski i stawia na Austro-Węgier i siłą rzeczy również na Niemcy, bo w końcu Niemcy są sojusznikiem Austro-Węgier.
Tym bardziej, że do tych różnic powiedzmy politycznych dojdą różnice ideowe i ten spór jest bardzo wyrazisty w roku 20, kiedy narodowa demokracja mówi nie idziemy na Kijów, Piłsudski mówi idziemy na Kijów.
W tym również w mniejszości żydowskiej, ale Piłsudski uważał, że Rzeczpospolita jest państwem dla każdego, dla wszystkich.
Ginie prezydent, którym Piłsudski bardzo dobrze współpracował.
Piłsudski go dlatego ostrzegał.
Piłsudski bardzo to przeżył, bardzo przeżył, tym bardziej, że był jego kuzynem.
W ciągu 3-4 lat opinie uczestników wojny, generałów, w tym marszałka Piłsudskiego, no bardzo się zmieniły, a również polityków.
Również polityków, którzy inaczej oceniali Piłsudskiego w roku 20, a zupełnie inaczej w roku 25-26.
A to dlatego, że Piłsudski, kiedy przestał być
Naczelnikiem państwa, kiedy władzę przekazał kolejnemu wybranemu prezydentowi, bo po Narutowiczu jest prezydent Stanisław Wojciechowski, też jego przyjaciel i to o znacznie dłuższej metryce przyjaźni, Piłsudski chciałby, żeby wojsko było kontrolowane przez niego.
Piłsudski w związku z tym chce mieć władzę, bo uważa, że
Czyli teraz pisze im Piłsudski sam czarną opowieść o tych wydarzeniach.
Marszałek Senatu, pochodzący z zaboru pruskiego i jeden z liderów narodowej demokracji, który w 1920 roku, kiedy Piłsudski dotarł do Kijowa, porównywał go w przemówieniu, czyli coś co staje się powszechną wiedzą,
No więc porównanie Piłsudskiego z Napoleonem no to musiało również tu jego i tak już silne ego mocno podbudować.
Ten Piłsudski nie ma żadnej wartości jako potencjalny dowódca.
A tak jak pan redaktor wspominał, to mówimy, że Piłsudski miał rozbudowanego.
Ostatnie odcinki
-
Od wygnanego władcy do króla Polski. Michael Mo...
19.06.2026 20:06
-
Republika młodych ludzi. Historia powojennej ut...
12.06.2026 20:06
-
Między mitem a archeologią. Prof. Jarosław Źrał...
05.06.2026 06:59
-
Zamach majowy bez mitów. Kulisy przejęcia władzy
01.06.2026 05:03
-
Czy do zamachu majowego doszło przez… przypadek?
22.05.2026 20:06
-
Grupa Wagnera i marsz Prigożyna. Bunt, prowokac...
15.05.2026 21:06
-
Ślimaki, smoki i jednorożce. Jak czytać dziwny ...
08.05.2026 20:06
-
Bez nich nie byłoby Polski - zapomniani Ojcowie...
01.05.2026 20:06
-
Królowe, które miały zniknąć. Egipt odkrywany n...
24.04.2026 20:06
-
Grupa Wagnera. Historia prywatnej armii
17.04.2026 20:06