Mentionsy

No i oczywiście teraz o tym, co najważniejsze w naszej rozmowie, czyli najnowsze dzieło, narodowy komunizm po polsku, partyzanci Moczara.

Czyli środowisko wokół Mieczysława Moczara działające w latach 60.

To nie jest książka, której bohaterem jest Moczar.

Moczar oczywiście jest jednym z bohaterów.

Ale także o tych wszystkich ludziach, którym hasła głoszone przez partyzantów Moczara się podobają.

Poprzez odwoływanie się do innej retoryki niż wcześniej robili komuniści, do haseł narodowych, partyzanci Moczara są w stanie przyciągnąć do siebie, a tym samym częściowo do władzy komunistycznej, ludzi z bardzo różnych środowisk i, tak jak powiedziałem często wcześniej, bardzo odległych od komunizmu albo wręcz nastawionych opozycyjnie, niekiedy prześladowanych wcześniej, zwłaszcza w okresie stalinowskim.

Bo na pierwszych stronach nie mamy Moczara.

I cóż to ma wspólnego z Moczarem?

No bo w końcu Moczar i jego ludzie nie działali w próżni.

Bez tego nie zrozumiemy fenomenu Moczara?

Narasta i jest widoczna już przynajmniej w roku 1962-1963 i w tym momencie właśnie na scenę historii wchodzą partyzanci Moczara i myślę, że to trzeba łączyć ze sobą do pewnego stopnia przynajmniej.

Moczar jako najpierw wiceminister, a potem minister spraw wewnętrznych

Uważają, że to jest kosztem tych zwykłych ludzi i myślę, że Moczar potrafił to wykorzystać.

Jest jeszcze jedna rzecz, o której Pan pisze, bardzo mocno ją Pan zaznacza, że Moczar pojawił się też w momencie, kiedy w dorosłe życie wchodziło zupełnie nowe, powojenne pokolenie Polaków, które miało zupełnie inny punkt widzenia albo inaczej.

Ciężko jest pisać o partyzantach, ciężko jest pisać o Moczarze, ponieważ nie ma tak naprawdę dokumentów, które by to zjawisko opisywało.

Nawet ci bliscy współpracownicy Moczara, po latach od Moczara się odcinali albo bagatelizowali na przykład ten rozdział w swoim życiu, to na jakiej podstawie my dziś jesteśmy w stanie tego Moczara i jego otoczenie niejako zrekonstruować?

Komitetu Centralnego PZPR przyznawali się otwarcie, że należą do frakcji Moczara.

No i tam wszyscy mówią o istnieniu partyzantów, o tym, że Moczar jest ich przywódcą.

Na ile partyzanci, na ile ten ruch rzeczywiście od początku był ruchem Moczara?

Dopiero po jakimś czasie wśród tych nazwisk zaczyna funkcjonować Moczar, przynajmniej wśród tych nazwisk podawanych przez Radio Wolna Europa.

Moczar od początku był wymieniany jako jeden z liderów tego środowiska, ale rzeczywiście Radio Wolna Europa w tych swoich pierwszych audycjach, które zostały wyemitowane latem 1962 roku, wskazywała na Grzegorza Korczyńskiego, czyli też dawnego partyzanta.

Nie miał takiego zmysłu politycznego ani charyzmy jak Moczar.

Ja myślę, że Moczar od początku był liderem tego środowiska, tylko ono było amorficzne.

Zaczyna się ona od rozmowy z Moczarem.

I myślę, że już wtedy, czyli w 1961 roku Moczar był liderem tego środowiska.