Mentionsy

Bardzo się cieszę, że możemy rozmawiać, dlatego że ja trochę pana Wojciecha ścigałem, a to dlatego, że całkiem niedawno miałem okazję przeczytać Don Kichota.

Wszędzie jest Cervantes, wszędzie jest Don Quixote odmieniany.

W moim przypadku to było tak, że mnie kolega trochę podpuścił, żebym się tym zajął, bo trochę mu zawracałem głowę swoimi problemami egzystencjalnymi, co mam teraz tłumaczyć, on mi przetłumaczył Don Kichota, myślałem sobie, że wariat, ale tak znał mnie, więc mnie podpuścił, ja zacząłem to robić i najpierw porównywałem z innymi książkami, z innymi przekładami wcześniejszymi, później stwierdził, że to nie ma sensu,

Trzeba było jakąś tam bibliotekę zgromadzić książek o Don Kichocie i o Cervantesie, żeby się dowiedzieć dokładnie o czym jest ta książka.

No i tak sobie myślę, sześć lat i przyznam, że kiedy czytałem to, a to jest książka, którą określa się, że to jest pierwsze polskie krytyczne wydanie Don Kichota.

A jednocześnie miałem straszny niedosyt, kiedy to skończyłem, bo miałem porównania, takie, które cisnęły mi się do głowy z Łodzią Cervantesa, którą napisał Maciej Świerkocki, który poświęcił 7 lat na przekład Ulisesa i zastanawiałem się, czy nie miał pan pokusy, żeby napisać, skoro pan mówi, że pan to kocha, to może Polacy wreszcie doczekaliby się takiej dużej, krytyczno-literackiej książki o Cervantesie, a o Don Kichocie, chociażby.

Już jest tekst o wolności w Don Kichocie, jest tekst

No to świetnie i cieszę się, bo to przystęp, że dla mnie to jest, mogę powiedzieć jasno, to jest początek odkrywania Cervantesa i Don Quixota i bardzo się cieszę z tej pracy, którą też pan wykonał do tej książki, przygotowując bardzo szczegółową bibliografię, bo tam w Polsce tych tekstów nie ma tak dużo, natomiast tam pan, jest mnóstwo, pan pokazuje rzeczy zagranicznych, więc...

U nas Don Kichot ma przyprawioną gębę bojownika o wolność i demokrację, nie?

To jest bohater narodowy polski, romantyczny, gdzie jak mówimy o Don Kichocie, to sobie wyobrażamy to jego warstwę ideologiczną, znaczy książce Don Kichocie wyobrażamy sobie tę warstwę ideologiczną, a gdy mówimy o postaci Don Kichota, to wyobrażamy sobie, że on jest takim bohaterem niezrozumiałym, który walczy o...

I tu można odnieść Radą Kichota Sprawa Polska, tradycyjny temat.

To wynika z tego, że Don Quixote dotarł do Polski dzięki niemieckim romantykom, którzy się tą warstwą też zachwycili.

A jak poczytamy Don Quixota, to zobaczymy, że scena z wiatrakami ma półtorej strony, a tam jest stron 1300, więc tam naprawdę jest trochę więcej jeszcze rzeczy.

Jakie to nawet możemy spoilerować, dlatego że każdy ma swoje odczytanie Don Quixota i przez te 400 z górą lat Don Quixota odczytywał naprawdę na rozliczne sposoby.

I to jest całkiem okej, natomiast Don Quixote jest jedynym dziełem, gdzie on osiągnął sukces i gdzie operł się o geniusz.

Pierwszych osiem rozdziałów Don Quixota, która jest ewidentną kopią takiej historii o chłopie, który oszalał od słuchania ballad, od romans.

To jest z pierwszych osiem rozdziałów Kichota, też takich jest.

Więc Cervantes wprowadził literaturę do tej historii tego chłopa, który w tym wydaniu Don Kichotowski jest szlachcicem.

postanawia, kiedy jest opisany Don Quixote, jak on wygląda, jak żyje, co robi w życiu i jest opisany jak zwariował od czytania książek, to jest powiedziane dwa razy ekspresji z Verbis, że wymyślając konia, nazwę dla konia i wymyślając nazwę dla pani swojego serca, to są imiona znaczące i on się bardzo cieszy, że takie sobie znaczące imiona wymyślił.

Co więcej, imię Don Quixota też jest znaczące.

ale nadał sobie imię Don Kichota.

a Don Quixote opowiada takim pompatycznym tonem do tego stopnia, zaraża Sancho swoim entuzjazmem bitewnym, że Sancho chce się bić, żeby pomagać tym rycerzom, a tam Don Quixote opowiada straszne głupoty.

Na bazie tego, że... Znaczy, przepraszam, nie Cervantes to wymyślił, tylko Don Quixote wymyślił.

Bo trzeba teraz wymyślić jakąś część uzbrojenia, która będzie się zaczęła na ki albo na ke, żeby powstało z tego imię dom kichota.

Ja kiedyś się dowiedziałem, już po wydaniu tej książki, może dobrze, że po wydaniu książki się dowiedziałem, a swoją drogą postanowiłem imienia Adam Kichota nie ruszać, żeby już tam mnie w ogóle nie ukrzyżowali później na koniec, jak ta książka wyjdzie.

Więc jak on sobie wymyślił, że ma nazwisko do ochraniacza na UDO, a chodzi o przyległość do UDA, to zaczyna mieć sens, zaczynają mieć sens sceny, kiedy kichot na gościńcu się przedstawia, że jest wielkim Don Kichotem i wszyscy już rżą od razu, nie?

Tomek Pindel mówi, że powinien być Don Kaleson.

No nie, różne, Don Kutafon, różne są.

Jak mamy film Taksówkarz na przykład, który jest Don Kichotem z Robertem De Niro, taki dawny film, no to też jest facet, który chce być kimś, no to on kim chce być?

Ale nie tylko on, przecież Cervantes nie tylko bierze w tym, w Don Kichocie na warsztat powieść rycerską, ale też i Łotrzykowską na przykład, bo przecież struktura Don Kichota to jest struktura powieści łotrzykowskiej.

tego Don Quixota, która też się pojawiła, która gra z konwencją literacką całą, gra sama z sobą, gra z czytelnikiem i ta książka, jak sobie teraz pomyślałem, dlaczego tak wszyscy się nią, moim zdaniem, zachwycali ci najwięksi, to miałem wrażenie, że mniej z powodu tej części pierwszej, tylko bardziej z powodu chyba tej części drugiej, tam, gdzie widać, jak przez 10 lat

Widać, jak ta literatura zmienia Don Kichota, jak ona zmienia Sancha, jak on dorasta.

Mówi w Don Quixote jest taki fragment, że jest takim człowiekiem, który czyta wszystko, nawet papiery z ulicy.

Są takie historie przytaczane, że król francuski chyba przez okno zobaczył jakiegoś pazia, który się strasznie zaśmiewał i powiedział, że ten facet albo czyta Don Kichota, albo jest szaleńcem.

I cały czas cieszy się z tej sławy, ale uważa Kichota za coś, za coś słabszego.

Aż w pewnym momencie dociera do niego, że ktoś pisze drugą część Kichota.

w tej drugiej części, bo no Madryt małe miasto wtedy, więc wszyscy się znali, więc on prawdopodobnie nawet w drukarni, jak tam tego drukowali, tego fałszywego niby Don Kichota, to myślę, że mógł podczytywać jakieś tam fragmenty.

Już jest tylko polemiką z tym fałszywym Don Quixotem.

I słyszy, że ten Don Kichot, on w Saragosie go złapali, on jest zamknięty w Toledo w domu wariatów.

Nie zniósł, zerwał się, wskoczył do tego pomieszczenia obok, złapał tego gościa i mówi, że ja jestem prawdziwym Don Kichotem.

Nie, nie jesteśmy, widziałem Don Kichota, tamten mówi, przecież siedzi w domu wariatów.

Od słowa do słowa narasta rozmowa, mawiają w Krakowie i kończy się to tak, że przekonuje tego gościa, że on jest prawdziwym Don Kichotem, gość mówi, no dobra.

Przy czym ten gość, żeby było jasne, nazywa się tak, jak główny bohater, czy tam jeden z bohaterów z tego fałszywego Don Quixota, czyli z postacią literacką, która została zaczerpnięta do innej książki.

I idą we dwóch do notariusza, gdzie ta postać z tamtej książki notarialnie potwierdza, że ten Don Quixot jest prawdziwym Don Quixotem, a nie tamtym.

Naprawdę to przenikanie się, ten cały dialog, to jest super, to jest tak genialne, tylko trzeba znać tę historię o tym, że drugi tom Don Quixota powstał w reakcji na tego fałszywego Don Quixota, którego zresztą możemy sobie po polsku przeczytać, tego fałszywego Don Quixota Avellanedy, nie?

Ach, czyli, no nie, ja na pewno Aveyenę przeczytam sobie, bo bardzo jestem ciekaw, co można zrobić z tego, a sama historia, no to taka dla mnie metaliteracka, to metafikcyjna, to przerastanie się tych książek, też taka refleksja Don Quixota w którymś momencie, że jest niby postacią literacką, a jednak nie.

Ja myślę, że Sterna by nie był bez Kichota, ale...

Artur Matys, który jest kompletnie szalonym człowiekiem na punkcie Kichota i wydał już trzy tomy ikonografii kichotowskiej, to znaczy obrazów, grafik i rzeźb Kichota,

Siostra Don Kichota.

O, przepraszam, siostra Don Kichoty.

Ktoś tam kiedyś powiedział, że do lat sześćdziesiątych można było w Hiszpanii chodzić ścieżkami Don Quixota, a później już nie.

w pierwszej połowie XX wieku, znaleźć miejsca żywcem wyjęte z Dom Kichota.

Język był dość łatwy, także, nie wiem, ludzie urodzeni jeszcze w latach trzydziestych, powiedzmy, tego Kichota mogli czytać w miarę łatwo.

Trzeba się cieszyć, nieść tam kaganie co światy i wciskać kichota, gdzie tylko się da.

Tak, jakby pan miał powiedzieć trochę na zakończenie, dlaczego warto przeczytać Don Quixota.

Więc gdyby teraz chcieć powiedzieć, dlaczego teraz warto, szanowni państwo, wsiąść i przeczytać Don Quixota w przekładzie Wojciecha Harchadisa,

Film Terry'ego Gilliama o Don Kichocie, gdzie Don Kichot został uchwycony.

Esencja Don Kichota we współczesności, to są rosyjscy mafiozi, jeżdżą na motorach i tak dalej.

Także może jak nie chcecie państwo uwierzyć mi, ponieważ jestem wariatem, bo się tym zajmuję, to może Terry Gilliam jest wariatem nie tylko od Kichota, ale od różnych innych rzeczy.

Mimo, że tak ładnie ten koniec tu zabrzmę jako koniec podcastu, to ja bym jeszcze jedną rzecz powiedział, bo jeżeli ma pan niedosyt, że chciałby pan, żeby to jeszcze trwało, to ja polecam lekturę pierwszego polskiego przegładu Don Kichota, autorstwa Hrabiego Podoskiego.

spokrewnionego z Ignacym Krasickim, który tłumaczył z francuskiego oryginału, ale to było z tego pierwszego tłumaczenia, które w ogóle powstało z Kichota i tam tłumacz francuski stwierdził, że ta książka niestety słabo się kończy.

To będzie chabeton Don Kichota.

Mam nadzieję, że się uda coś zrobić, natomiast jakby pan rzeczywiście chciał to pierwsze tłumaczenie, to na Wikipedii, nie pamiętam czy pod hasłem Cervantes, czy pod hasłem Don Quixote, w przypisach jest link do dreźnieńskiej biblioteki, gdzie to można sobie faksymile zobaczyć.