Mentionsy
Dlaczego Czesi kłócą się o Niemców, telewizję i szczyt NATO | opowiada: Wojciech Stobba
W Czechach, podobnie jak w ubiegłym roku w sąsiedniej Słowacji, rozgorzała właśnie dyskusja o "Dekretach Beneša" - zbiorze aktów prawnych którymi tuż po wojnie czechosłowacki rząd pozbawił czeskich Niemców majątków i obywatelstwa. Z prawnego punktu widzenia kwestia ich nienaruszalności jest zamknięta od prawie 30 lat za sprawą porozumienia czeskich i niemieckich władz. A jednak - za sprawą czeskiej prawicy, temat znów pojawił się w czeskim mainstreamie, zajmuje się też nim czeski parlament. Wszystko dla tego, że nacjonalistom z nad Wełtawy nie podobają się działania na rzecz pojednania, prowadzone w Brnie przez Czechów i potomków tamtejszych Niemców.
W 125 odcinku Czechostacji o sporze, który wydawał się być od dawna martwy, moskiewskich koneksjach polityków, którzy go wywołali i o tym, jak kruche są podstawy sojuszu orędowników "Europy suwerennych narodów" rozmawiam z Wojciechem Stobbą, korespondentem Polskiego Radia w Pradze.
W rozmowie wychodzimy od wydarzeń historycznych, zasadniczo dotyczy ona jednak nie tyle nawet współczesności, co tego, co dzieje się w Czechach i czeskiej polityce w ostatnich tygodniach. A dzieje się sporo. Nie tylko za sprawą zasiadających w rządzie nacjonalistów. Ten sam rząd bowiem planuje upaństwowienie mediów publicznych. Zdaniem autorów propozycji, pozwoli ona obywatelom zaoszczędzić; obecnie telewizję i radio utrzymują widzowie, z abonamentu, rząd chciałby, by znalazła się ona na budżetowym garnuszku. Czyli, żeby też zapłacili za nią obywatele, ale w nieuświadomiony sposób. Pomysł budzi spory sprzeciw, szczególnie pozaparlamentarnej opozycji i międzynarodowych organizacji dziennikarskich, jest jednym z powodów dla których dziesiątki tysięcy Czechów wychodzą ostatnio regularnie na ulice.
Rozmowę podsumowuje temat NATO i to od razu w dwóch odsłonach. Pierwsza dotyczy sporo o kompetencje rządu i prezydenta w kontekście tego, kto ma reprezentować Czechy na szczycie sojuszu w Ankarze. Sporu, który być może, na wniosek prezydenta, będzie musiał rozstrzygnąć trybunał konstytucyjny. Druga - ile to jest dwa procent, jak je policzyć i czy szpital dla cywili, z tabliczką "wojskowy", pomoże Czechom wypełnić zobowiązania sojusznicze.
***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Michał, Ola i Tomasz
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
Rozdziały (14)
Jakub Medek przedstawia podcast Czechostacja i rozmawia z Wojtkiem Stopbą z Polskiego Radia o relacjach między Czechami a Niemcami.
Wojtek Stopa omawia z Medekiem dekret Benesza i role Niemców Sudeckich w Czechach, podkreślając konflikt z czeską prawicą.
Stopa analizuje politykę SPD w kontekście relacji z Niemcami i potencjalne motywacje za protestami.
Stopa opisuje planowaną sesję Izby Niższej i potencjalne protesty przeciwko zjazdowi Niemców Sudeckich.
Stopa omawia reakcje niemieckich władz i Babisza na zjazd Niemców Sudeckich.
Rozmowa przechodzi do kwestii finansowania czeskich mediów publicznych i zmian w systemie.
Stopa szczegółowo omawia obecny system abonamentu radiowo-telewizyjnego w Czechach i propozycje zmian.
Stopa porównuje sytuację w Czechach z Polską i krytykuje politykę rządów wobec mediów publicznych.
Rozmowa skupia się na propozycji rządu zrelatywowanej do finansowania mediów publicznych z budżetu państwa, krytyka projektu oraz potencjalne konsekwencje dla niezależności tych mediów.
Rozmowa koncentruje się na sporze między prezydentem a premierem w związku z reprezentacją Czech na szczycie NATO, analiza sytuacji i potencjalne konsekwencje tego sporu.
Wspomniany jest konflikt między Babiszem a zmotoryzowanymi, a także analizowane są ich strategie i poparcie wyborcze.
Diskutowane są wydatki na obronność Czechów, inicjatywa amunicyjna i jej szanse na dalsze finansowanie.
Przedstawiany jest wpływ Babisza na NATO i jego podejście do zobowiązań sojuszniczych Czechów.
Rozmowa o konfliktach politycznych w Czechach, w tym festiwalu Meeting Brno i protestach zwolenników Okamury.
Szukaj w treści odcinka
To partia SPD, Wolność i Demokracja bezpośrednia chyba najbardziej chce zbić na tym kapitał polityczny i tutaj mamy pewien paradoks, bo jest to ugrupowanie, które jeśli chodzi o współpracę polityczną zagraniczną, to współpracuje z ugrupowaniami, które chcą czegoś zupełnie przeciwnego niż ci Niemcy sudeccy przyjeżdżający pod koniec maja do Brna, no bo na przykład alternatywa dla Niemiec, no to raczej podważa dekrety Benesza, opowiada się za ich zniesieniem.
Działo się to wszystko na podstawie tzw. dekretów Benesza.
Przypomnijmy też, że kwestia ewentualnych roszczeń Niemców, którzy zostali wypędzeni z kraju, czy generalnie dekrety prezydenta Benesza, albo pewien resentyment wobec Niemców, to wszystko przecież jeszcze wiele lat po wojnie było wykorzystywane politycznie i jak się okazuje nadal można coś na tym ugrać.
Wielokrotnie w historii mówił, że po pierwsze sprawa dekretów Benesza jest sprawą definitywnie na poziomie prawnym czy majątkowym zamkniętą.
No wprost podważa dekrety Benesza.
Tak, podważa dekrety Benesza, opowiada się za ich zniesieniem i tak dalej.
I otwartym tekstem mówi o konieczności rewizji dekretów Benesza.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Praha - jak zwiedzać a jak nie zwiedzać stolicę...
21.07.2026 05:40
-
Kochanka Goebbelsa i wojna komików. Czeskie kin...
14.07.2026 05:40
-
Czeski luz i polski spontan. Co nas do siebie p...
07.07.2026 05:40
-
Jak Polacy zwiedzają Czechy? Dużo i szybko. Cza...
30.06.2026 05:40
-
Region ołomuniecki. Zamki, jaskinie i czarownic...
23.06.2026 05:40
-
Ołomuniec - najbardziej "polskie" z czeskich mi...
16.06.2026 05:40
-
Harry Jelínek - król oszustów i kolaborantów. C...
09.06.2026 05:40
-
Hokej - wszechobecny w Czechach sport narodowy....
02.06.2026 05:40
-
Czeski hokej. Jak rodziła się światowa potęga. ...
26.05.2026 05:40
-
Sowieci, Amerykanie, Rumuni, Polacy... długa li...
19.05.2026 05:40