Mentionsy

Czechostacja
Czechostacja
12.05.2026 05:40

Dlaczego Czesi kłócą się o Niemców, telewizję i szczyt NATO | opowiada: Wojciech Stobba

W Czechach, podobnie jak w ubiegłym roku w sąsiedniej Słowacji, rozgorzała właśnie dyskusja o "Dekretach Beneša" - zbiorze aktów prawnych którymi tuż po wojnie czechosłowacki rząd pozbawił czeskich Niemców majątków i obywatelstwa. Z prawnego punktu widzenia kwestia ich nienaruszalności jest zamknięta od prawie 30 lat za sprawą porozumienia czeskich i niemieckich władz. A jednak - za sprawą czeskiej prawicy, temat znów pojawił się w czeskim mainstreamie, zajmuje się też nim czeski parlament. Wszystko dla tego, że nacjonalistom z nad Wełtawy nie podobają się działania na rzecz pojednania, prowadzone w Brnie przez Czechów i potomków tamtejszych Niemców.

W 125 odcinku Czechostacji o sporze, który wydawał się być od dawna martwy, moskiewskich koneksjach polityków, którzy go wywołali i o tym, jak kruche są podstawy sojuszu orędowników "Europy suwerennych narodów" rozmawiam z Wojciechem Stobbą, korespondentem Polskiego Radia w Pradze.
W rozmowie wychodzimy od wydarzeń historycznych, zasadniczo dotyczy ona jednak nie tyle nawet współczesności, co tego, co dzieje się w Czechach i czeskiej polityce w ostatnich tygodniach. A dzieje się sporo. Nie tylko za sprawą zasiadających w rządzie nacjonalistów. Ten sam rząd bowiem planuje upaństwowienie mediów publicznych. Zdaniem autorów propozycji, pozwoli ona obywatelom zaoszczędzić; obecnie telewizję i radio utrzymują widzowie, z abonamentu, rząd chciałby, by znalazła się ona na budżetowym garnuszku. Czyli, żeby też zapłacili za nią obywatele, ale w nieuświadomiony sposób. Pomysł budzi spory sprzeciw, szczególnie pozaparlamentarnej opozycji i międzynarodowych organizacji dziennikarskich, jest jednym z powodów dla których dziesiątki tysięcy Czechów wychodzą ostatnio regularnie na ulice.
Rozmowę podsumowuje temat NATO i to od razu w dwóch odsłonach. Pierwsza dotyczy sporo o kompetencje rządu i prezydenta w kontekście tego, kto ma reprezentować Czechy na szczycie sojuszu w Ankarze. Sporu, który być może, na wniosek prezydenta, będzie musiał rozstrzygnąć trybunał konstytucyjny. Druga - ile to jest dwa procent, jak je policzyć i czy szpital dla cywili, z tabliczką "wojskowy", pomoże Czechom wypełnić zobowiązania sojusznicze.


***

Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Michał, Ola i Tomasz

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i tematyka

Jakub Medek przedstawia podcast Czechostacja i rozmawia z Wojtkiem Stopbą z Polskiego Radia o relacjach między Czechami a Niemcami.

2. Landsmannschaft i dekret Benesza

Wojtek Stopa omawia z Medekiem dekret Benesza i role Niemców Sudeckich w Czechach, podkreślając konflikt z czeską prawicą.

3. SPD i polityka niemiecka

Stopa analizuje politykę SPD w kontekście relacji z Niemcami i potencjalne motywacje za protestami.

4. Sesja Izby Niższej i protesty

Stopa opisuje planowaną sesję Izby Niższej i potencjalne protesty przeciwko zjazdowi Niemców Sudeckich.

5. Rola Bawarii i Babisza

Stopa omawia reakcje niemieckich władz i Babisza na zjazd Niemców Sudeckich.

6. Mediów publicznych i kwestia finansowania

Rozmowa przechodzi do kwestii finansowania czeskich mediów publicznych i zmian w systemie.

7. Abonament radiowo-telewizyjny

Stopa szczegółowo omawia obecny system abonamentu radiowo-telewizyjnego w Czechach i propozycje zmian.

8. Porównanie z Polską i krytyka

Stopa porównuje sytuację w Czechach z Polską i krytykuje politykę rządów wobec mediów publicznych.

9. Finansowanie mediów publicznych

Rozmowa skupia się na propozycji rządu zrelatywowanej do finansowania mediów publicznych z budżetu państwa, krytyka projektu oraz potencjalne konsekwencje dla niezależności tych mediów.

10. Szczyt NATO i spor prezydenta z premierem

Rozmowa koncentruje się na sporze między prezydentem a premierem w związku z reprezentacją Czech na szczycie NATO, analiza sytuacji i potencjalne konsekwencje tego sporu.

11. Konflikt między Babiszem a zmotoryzowanymi

Wspomniany jest konflikt między Babiszem a zmotoryzowanymi, a także analizowane są ich strategie i poparcie wyborcze.

12. Czechy i NATO

Diskutowane są wydatki na obronność Czechów, inicjatywa amunicyjna i jej szanse na dalsze finansowanie.

13. Rola Babisza w NATO

Przedstawiany jest wpływ Babisza na NATO i jego podejście do zobowiązań sojuszniczych Czechów.

14. Konflikty polityczne w Czechach

Rozmowa o konfliktach politycznych w Czechach, w tym festiwalu Meeting Brno i protestach zwolenników Okamury.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "NATO"

Natomiast słuchaj, jak do całej sprawy odnoszą się władze Bawarii czy szerzej Niemiec?

Natomiast w Czechach sytuacja wygląda trochę inaczej.

Natomiast według tego projektu, który przedstawił minister kultury Otto Klempisz,

Ale to czekaj, rząd robi mniej więcej to samo, co Babiż zrobił zaraz po przejęciu władzy w kwestii tych opłat OZE doliczanych do rachunków, że zdjął je ludziom z rachunków, natomiast płaci je budżet państwa, czyli też je płacą ludzie, tyle że w podatkach.

Też mówiono o nim dokładnie to, co o wszystkich innych politykach ugrupowania kierowców, może z wyjątkiem Borysa Ściesnego, o którym akurat dzisiaj nie będziemy rozmawiali, ale o innych kierowcach jeszcze będziemy rozmawiali, że nie jest on tytanem intelektu, że jakby czas pokazał, że Otek Lempisz być może był dobrym muzykiem, był niezłym tekściarzem, niezłym frontmanem zespołu JAR, natomiast

Natomiast wracając do mojego pytania, myślisz, że jest taka możliwość, że

Natomiast z tego, co mówiliśmy wcześniej, chyba już jasno wynika, że te prace są na...

W lipcu szczyt NATO w Ankarze.

Jeśli tak się stanie, to będzie to oznaczać w zasadzie zerwanie z dotychczasową tradycją polityczną, z tradycją dyplomatyczną, bo dotychczas Czechy na szczytach NATO reprezentował prezydent.

Ale też inni politycy koalicji rządzącej zabierają głos w tej sprawie i tutaj możemy zacytować dosyć ostre słowa ministra spraw zagranicznych Petra Macinki, który niedawno w jednym z programów telewizyjnych powiedział, że przecież szczyt NATO jest spotkaniem politycznym, a nie ćwiczeniami, ja to tak sobie przełożyłem, trepów w rezerwie.

No i dlatego przez sojuszników on jest pewnie pożądany na szczycie NATO, bo to jego doświadczenie mówi samo za siebie i być może Petr Pawel do tej Ankary poleci na przykład na zaproszenie sojuszu.

W stolicy Turcji wygląda na to, że Petr Pawel niespecjalnie tego potrzebuje i po prostu jeśli będzie potrzeba to poleci komercyjnymi liniami, podjedzie taksówką nawet z lotniska na szczyt NATO albo zostanie mu podstawiony jakiś samochód przez organizatorów.

z centrali NATO.

Natomiast w tej właściwej części Czechy będzie już reprezentować wspomniana na początku delegacja rządowa.

Tylko faktem jest też to, że w sprawie Filipa Turka i w sprawie szczytu NATO, przynajmniej na razie,

No a Peter Pawel na razie nie złożył skargi w związku ze szczytem NATO, co może się jeszcze stać, to może jeszcze nastąpić, więc od tej strony formalnej to żadnego rozwiązania tego sporu, tego konfliktu jeszcze nie było.

Natomiast chodzi mi o to, czy Babisz w tej całej historii wspiera swoich ministrów, wspiera prezydenta, umywa ręce, jak to ma w obyczaju, czy co on tu robi?

Wiesz co, jego wyborcom ten na razie nie wychodzi, natomiast widać, że zmotoryzowanym to nie wychodzi na zdrowie.

Ostatnia kwestia też związana z NATO.

Wtedy okazało się, że NATO na te liczby patrzy trochę inaczej, no i Sojuszowi tam wychodziło niespełna 1,8%, czyli pod tym dwuprocentowym progiem

Ta metodyka wyliczeń stosowana przez NATO, to jakie wydatki zostały uznane, a jakie nie, to wszystko

Jeszcze w tej kwestii warto dodać, że naciska nie tylko sekretarz generalny NATO, ale od miesięcy są też naciski ze strony Waszyngtonu.

Ok, rzeczywiście SPD chce wystąpić z NATO, Unii Europejskiej i generalnie ze wszystkiego.

Natomiast zarówno zmotoryzowani jak i Andrzej Babisz, który nawet miał swoje hasło silne Czechy i czerwone czapeczki z daszkiem w kampanii.

Słuchaj, natomiast mówiłeś o tym, że Babisz tradycyjnie udało się go wziąć pod ambicje i kombinuje, że będzie lepszy od Fiali i jednak będą 2%, tylko to też jest osobliwe.