Mentionsy

Czechostacja
Czechostacja
12.05.2026 05:40

Dlaczego Czesi kłócą się o Niemców, telewizję i szczyt NATO | opowiada: Wojciech Stobba

W Czechach, podobnie jak w ubiegłym roku w sąsiedniej Słowacji, rozgorzała właśnie dyskusja o "Dekretach Beneša" - zbiorze aktów prawnych którymi tuż po wojnie czechosłowacki rząd pozbawił czeskich Niemców majątków i obywatelstwa. Z prawnego punktu widzenia kwestia ich nienaruszalności jest zamknięta od prawie 30 lat za sprawą porozumienia czeskich i niemieckich władz. A jednak - za sprawą czeskiej prawicy, temat znów pojawił się w czeskim mainstreamie, zajmuje się też nim czeski parlament. Wszystko dla tego, że nacjonalistom z nad Wełtawy nie podobają się działania na rzecz pojednania, prowadzone w Brnie przez Czechów i potomków tamtejszych Niemców.

W 125 odcinku Czechostacji o sporze, który wydawał się być od dawna martwy, moskiewskich koneksjach polityków, którzy go wywołali i o tym, jak kruche są podstawy sojuszu orędowników "Europy suwerennych narodów" rozmawiam z Wojciechem Stobbą, korespondentem Polskiego Radia w Pradze.
W rozmowie wychodzimy od wydarzeń historycznych, zasadniczo dotyczy ona jednak nie tyle nawet współczesności, co tego, co dzieje się w Czechach i czeskiej polityce w ostatnich tygodniach. A dzieje się sporo. Nie tylko za sprawą zasiadających w rządzie nacjonalistów. Ten sam rząd bowiem planuje upaństwowienie mediów publicznych. Zdaniem autorów propozycji, pozwoli ona obywatelom zaoszczędzić; obecnie telewizję i radio utrzymują widzowie, z abonamentu, rząd chciałby, by znalazła się ona na budżetowym garnuszku. Czyli, żeby też zapłacili za nią obywatele, ale w nieuświadomiony sposób. Pomysł budzi spory sprzeciw, szczególnie pozaparlamentarnej opozycji i międzynarodowych organizacji dziennikarskich, jest jednym z powodów dla których dziesiątki tysięcy Czechów wychodzą ostatnio regularnie na ulice.
Rozmowę podsumowuje temat NATO i to od razu w dwóch odsłonach. Pierwsza dotyczy sporo o kompetencje rządu i prezydenta w kontekście tego, kto ma reprezentować Czechy na szczycie sojuszu w Ankarze. Sporu, który być może, na wniosek prezydenta, będzie musiał rozstrzygnąć trybunał konstytucyjny. Druga - ile to jest dwa procent, jak je policzyć i czy szpital dla cywili, z tabliczką "wojskowy", pomoże Czechom wypełnić zobowiązania sojusznicze.


***

Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Michał, Ola i Tomasz

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i tematyka

Jakub Medek przedstawia podcast Czechostacja i rozmawia z Wojtkiem Stopbą z Polskiego Radia o relacjach między Czechami a Niemcami.

2. Landsmannschaft i dekret Benesza

Wojtek Stopa omawia z Medekiem dekret Benesza i role Niemców Sudeckich w Czechach, podkreślając konflikt z czeską prawicą.

3. SPD i polityka niemiecka

Stopa analizuje politykę SPD w kontekście relacji z Niemcami i potencjalne motywacje za protestami.

4. Sesja Izby Niższej i protesty

Stopa opisuje planowaną sesję Izby Niższej i potencjalne protesty przeciwko zjazdowi Niemców Sudeckich.

5. Rola Bawarii i Babisza

Stopa omawia reakcje niemieckich władz i Babisza na zjazd Niemców Sudeckich.

6. Mediów publicznych i kwestia finansowania

Rozmowa przechodzi do kwestii finansowania czeskich mediów publicznych i zmian w systemie.

7. Abonament radiowo-telewizyjny

Stopa szczegółowo omawia obecny system abonamentu radiowo-telewizyjnego w Czechach i propozycje zmian.

8. Porównanie z Polską i krytyka

Stopa porównuje sytuację w Czechach z Polską i krytykuje politykę rządów wobec mediów publicznych.

9. Finansowanie mediów publicznych

Rozmowa skupia się na propozycji rządu zrelatywowanej do finansowania mediów publicznych z budżetu państwa, krytyka projektu oraz potencjalne konsekwencje dla niezależności tych mediów.

10. Szczyt NATO i spor prezydenta z premierem

Rozmowa koncentruje się na sporze między prezydentem a premierem w związku z reprezentacją Czech na szczycie NATO, analiza sytuacji i potencjalne konsekwencje tego sporu.

11. Konflikt między Babiszem a zmotoryzowanymi

Wspomniany jest konflikt między Babiszem a zmotoryzowanymi, a także analizowane są ich strategie i poparcie wyborcze.

12. Czechy i NATO

Diskutowane są wydatki na obronność Czechów, inicjatywa amunicyjna i jej szanse na dalsze finansowanie.

13. Rola Babisza w NATO

Przedstawiany jest wpływ Babisza na NATO i jego podejście do zobowiązań sojuszniczych Czechów.

14. Konflikty polityczne w Czechach

Rozmowa o konfliktach politycznych w Czechach, w tym festiwalu Meeting Brno i protestach zwolenników Okamury.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "Czechy"

Jeśli tak się stanie, to będzie to oznaczać w zasadzie zerwanie z dotychczasową tradycją polityczną, z tradycją dyplomatyczną, bo dotychczas Czechy na szczytach NATO reprezentował prezydent.

I teraz mimo tego wszystkiego, co powiedziałem przed chwilą, że to przedstawiciele rządu będą reprezentować Czechy na lipcowym szczycie w Ankarze, to wszystko nie oznacza, że na szczycie nie będzie prezydenta Petra Pawla.

Mamy spór dotyczący tego kto powinien oficjalnie reprezentować Czechy w Ankarze.

Natomiast w tej właściwej części Czechy będzie już reprezentować wspomniana na początku delegacja rządowa.

Kwestia tego, jak się Czechy zamierzają wywiązywać ze swoich zobowiązań, jeżeli chodzi o wydatki na obronność.

Niedawno Czechy odwiedził Mark Rutte.

I on tego nie powiedział w tym sensie, że Andreju, mój przyjacielu, a wy się nie wywiązujecie, no ale Czechy się nie wywiązują i to nie jest żadna tajemnica.

Babisz zapewnił po tym spotkaniu z Markiem Rutte, że Czechy zrobią wszystko, żeby jeszcze w tym roku na obronność wydać co najmniej 2%.

Natomiast zarówno zmotoryzowani jak i Andrzej Babisz, który nawet miał swoje hasło silne Czechy i czerwone czapeczki z daszkiem w kampanii.

To też jeszcze po kłosie poprzednich rządów, bo to gabinet Petra Fiali dosyć zachowawczo podszedł do tych pożyczek i Czechy są jednym z państw, które najmniejsze pieniądze wyciągną z tego programu.

W tej chwili bierze w tym udział chyba 18 czy 20 państw i te państwa się zrzucają w ramach takiego mechanizmu, który Czechy koordynują.

Niemniej jednak zdaje się około 50 czy 60% amunicji, która trafia do ukraińskiej armii, amunicji do armat i haubic, to jest amunicja kupiona dzięki tej koordynowanej przez Czechy zrzutce.

Podkreślę, że tutaj mówimy właśnie o środkach unijnych, no bo Czechy mimo, że zachowały za rządu już Babisza inicjatywę amunicyjną, to zdecydowały nie wspierać własnymi pieniędzmi tych zakupów pocisków artyleryjskich.