Mentionsy
Historia BEZ KITU
24.09.2025 18:43

25 lat później. Jak „Sąsiedzi” Jana Tomasza Grossa zmienili polską pamięć? dr Krzysztof Persak

Książka Jana Tomasza Grossa „Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka” została wydana w maju 2000 r. i okazała się szokiem narracyjnym dla społeczeństwa polskiego. W dotychczasowym dyskursie bowiem negatywne zachowania Polaków wobec Zagłady Żydów skupiały się wokół takich zachowań jak: obojętność, brak pomocy, szmalcownictwo, albo donosicielstwo. Tymczasem polsko-amerykański socjolog w swojej pracy opisał udział ludności Jedwabnego w mordowaniu – z inspiracji Niemców – swoich żydowskich sąsiadów w kilkanaście dni po napaści III Rzeszy na ZSRR. Jego ustalenia potwierdziło, a następnie poszerzyło śledztwo Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Z kolei w Biurze Edukacji Publicznej tej instytucji powołano zespół historyków i prawników. Ich prace zakończyły się wydaniem dwutomowej publikacji „Wokół Jedwabnego” pod redakcją Pawła Machcewicza i Krzysztofa Persaka. Okazało się, że latem 1941 r. mieliśmy do czynienia nie z jednorazowym wydarzeniem, ale falą pogromową.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Krzysztofem Persakiem, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN oraz Muzeum Historii Żydów Polskich Polin.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Grossa IPN Instytucie Pamięci Narodowej stalinowski UB szafera Datnera Kaczyńskiego Szapera Gontarczyk Monkiewicza Laudajs Gros Żbikowski Wehrmachtu

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "Grossa"

A ta data właśnie dotyczy 25. rocznicy publikacji książki Jana Tomasza Grossa Sąsiedzi.

A paradoksalnie w wyniku publikacji książki Grossa dla IPN pierwszym i największym wyzwaniem stało się zbadanie historii mordów jedwabnych.

Książka ukazała się w maju 2000 roku i początkowo ustaleniami Grossa zainteresowali się dziennikarze.

Czyli polscy rozmówcy pana Kaczyńskiego potwierdzali ten opis, który pojawił się w opisie Grossa, w książce Grossa.

On może nie opowiadał się, nie wiem, czy Kaczyński się opowiadał w książce Grossa, po prostu pytał.

Był taki duży artykuł Jacka Rzekowskiego w Gazecie Wyborczej i jego wywiad z profesorem Tawaszem Szarotą, który krytycznie się odniósł do ustaleń Grossa.

Natomiast, jak rozumiem, ustalenia Jana Tomasza Grossa spotkały się z mieszanym przyjęciem, tak to nazwę.

Bo książka Grossa była...

I w tym czasie wybuchła debata na temat książki Grossa.

Książka Grossa, jak się ją czyta, to można zobaczyć, że ona się dzieli na dwie części.

Może się mylę, ale wydaje mi się, że w książce Grossa, jeżeli chodzi w ogóle o przypadki zbrodni na Żydach, w których zamieszani byli polscy mieszkańcy, no to pada oczywiście poza jedwabnym Radziłłów.

mieliśmy do czynienia nie z jednym, czy dwoma epizodami, czy trzema opisanymi, bądź wspomnianymi przez Grossa, ale z lokalnym zjawiskiem pogromów antyżydowskich, z udziałem ludności miejscowej.

zespołu badaczy, jak i prokuratury, potwierdziły główne ustalenia, te podstawowe ustalenia profesora Grossa.

nad książką Grossa, która zakończyła się w rocznicę zbrodni w Jedwabne w 2001 roku, kiedy odsłonięto pomnik na miejscu, zapanował w mainstreamie przynajmniej pewien konsensus akceptujący przynajmniej nasze ustalenia, jeżeli chodzi o Instytutu Pamięci Narodowej zawarte w książce roku Jedwabnego.

Mnie się wydaje to bardzo ważne i wróćmy do Grossa.

Ostatnie odcinki