Mentionsy

Upadek Janusza Palikota to alegoria końca elit III RP i schyłku liberalnej religii w Polsce.

No bo jeśli tak powszechnie skompromitowana postać jak Janusz Palikot wydaje książkę i robi z siebie ofiarę, a potem tę książkę polecają takie tuzy III RP jak Agata Bieligreb, Robson, jak Lech Wałęsa...

Jak Tadeusz Słobodzianek, czy w końcu Adam Michnik, no to wydaje mi się, że mamy tutaj załamanie pewnego systemu III RP, to znaczy lud, społeczeństwo ma totalnie gdzieś te elity, które tylko i wyłącznie się kompromitują, więc elity są liberalne, więc ten symboliczny koniec liberalizmu, wydaje mi się, że ta premiera tej książki może o tym jakoś orzekać.

Więc generalnie Janusz Palikot, dla mnie symbol III Rzeczypospolitej, z degenerowanych elit i typowej drogi dla tych elit, jest teraz w swoich oczach człowiekiem antysystemowym.

To jest taki absurd, taka groteska, że chyba nie ma lepszej metafory tego, że elity III RP, te liberalne elity III RP, ręka w rękę z tym palikotem, na oczach ludzi, społeczeństwa, powszechnie się kompromitują i wszyscy o tym wiedzą, tylko nie te elity.

Tak, to ostatnie zadanie jest chyba najbardziej przerażające, bo można by spróbować to interpretować w kategoriach wyrachowania i cynizmu ze strony Palikota, tak jak też zacząłeś pewnego rodzaju tutaj wizerunkowe czyszczenie, wizerunkowy washing, zangliszczając te wszystkie greenwashingi i inne, to tutaj byłby też coś w tym rodzaju.

Zostawmy teraz książkę, skupmy się na, krótko, na samej postaci Janusza Palikota, żeby jeszcze podbić tą główną tezę tej pierwszej części naszej rozmowy, że jest to jednak symboliczna postać dla III RP, jej drogi i właśnie tej liberalnej elity.

Nieprzypadkowo robili w Polsce biznes, więc to jest dla mnie właśnie ta pierwsza, główna teza pierwszej części naszej rozmowy, że to jest idealny symbol III RP, gdzie były elity 10-15 lat temu, a gdzie są teraz.

Dla mnie to, co najbardziej charakterystyczne jest w biografii Palikota z perspektywy pewnego symbolu trzeciej RP, to jest taka hybrydalność, czy raczej zdegenerowana hybrydalność.

Trzeci RP, jednego z najbardziej znanych, prawdopodobnie najwybitniejszych filozofów.

I to też moim zdaniem z perspektywy jakiejś historii elity III RP, to jest jakaś też symboliczna postać, która już nie ma tego właśnie etosu dawnego, pewnej solidarności, pewnej chęci, nie wiem, niesienia kaganka oświaty, no nie?

Czyli masz po prostu połączenie najgorszych cech z jakichś takich dwóch symbolicznych figur dla III RP.

Bo trzecia RP, która mnie najpierw pokochała, wybiła mnie na czele, a teraz wypluła, znowu mnie pokocha.

Że jest w tym jakaś taka podwójność, która wydaje mi się, że jest najbardziej charakterystyczna dla Palikota i też uważam, że dla części po prostu elit trzeciej RP, że one jedne rzeczy opowiadają

Jak mówimy o tej symboliczności trzeciej RP, to moim zdaniem to jest symboliczne i to się nie ogranicza tylko i wyłącznie do biografii Palikota, tylko to, że on jest najbardziej taką przerysowaną właśnie performatywną osobą i ta jego działalność najbardziej rzuca się w oczy.

Janusz Palikot jest karykaturą trzeciej RP, tą liberalną, ponieważ widzimy wszystkie te cechy...

I to jest super, bo obawialiśmy się przed odcinkiem, jak będzie wyglądało to przejście między Januszem Palikotem jako jego książką, później osobą, a później następnymi wątkami, czyli pojmowaniem tego, w czym Janusz Palikot żył i dorastał i w czym odniósł sukces, czyli trzecia RP i liberalne elity, ta hegemoniczna opowieść o Polsce.

Chcemy w tym odcinku pokazać, jak III RP była na początku krytykowana i jaki jest w ogóle mit założycielski polskiej prawicy, która

Legutko sam się broni przed tym zarzutem, że przecież nie można demokracji liberalnej w III Rzeczpospolitej, ok, instalowanej odgórnie, nie można jej porównywać do komunizmu i on się z tym zgadza, że to nie jest porównanie, ale to jest dość daleko idąca analogia i on ją tłumaczy.

Ja mu uzupełnię jeszcze jeden element, ten obraz jakiegoś takiego połączenia różnych elementów, to znaczy wspólnota światopoglądowa, czy wręcz religijna, że ci ludzie, bez względu na to, czy ktoś był profesorem uniwersytetu w XIII wieku, czy ktoś był chłopem,

czyli rozmowy z kanału Geoekonomia, gdzie Krzysiek Mazur gadał z Leszkiem Bukowskim, to któryś z nich właśnie zwrócił na to uwagę, że chyba właśnie odwołując się wprost, interpretując Jarwina, że dla niego właśnie ten element takiej wspólnoty światopoglądowo-duchowej był bardzo istotny.

Tak, nie będzie państwa, tylko jakby odpowiednikiem funkcjonalnym państwa będzie właśnie ta jakaś struktura korporacyjna.

i mają cię zaprowadzać do rzekomej tam prawdy i wolności, no to też jest mega elitarny pomysł tak naprawdę, że będzie rządziła neoarystokratyczna elita, która będzie zakładała te miasta, wyspy, które mi w ogóle przypominają, nawiązując teraz do polskiej historii, te wielkie w ramach pierwszej RP ordynacje arystokratyczne, czyli takie państwa w państwach, albo prywatne, wiesz, jak się nazywały prywatne miasta, czy prywatne dzielnice?

Znajdziemy też innych myślicieli, jeszcze bardziej powiedzmy hardkorowych, tak jak Nick Land, jego akceleracjonizm, który po prostu brzmi jak połączenie Lovecrafta, cyberpunka i właśnie przekonania, że kapitalizm należy doprowadzić do skrajności.

Szanujemy Legutkę, szanujemy Ziemkiewicza, szanujemy Krasnodębskiego jako wielkich diagnostów kryzysu III RP i liberalizmu z ich wczesnej publicystyki tych lat 90. i 2000.

i symulować trochę cywilizowany spór, to jest jakaś opcja racjonalna i jakby grana dzisiaj chyba powszechnie na prawicach, a druga jest taka, żeby jednak nie robić powtórki z trzeciej RP, tylko zrobić inny układ, który nie dawałby żadnej ze stron na tyle wielkiej przewagi, żeby było to gotowanie żaby ku następnej rewolucji i następnemu konfliktowi i następnej destabilizacji ustroju, konstytucji i tego wszystkiego, nie?

Ja bym delikatnie chyba najpierw zniuansował, bo ty powiedziałeś, że z jednej strony zmierzcha ta liberalna katedra, natomiast nie tworzy się nic jako kontrpropozycja.

To jest kontrpropozycja i to jest walka elit po prostu.

Natomiast tu rzeczywiście moim zdaniem jednocześnie jest pewne ryzyko, o którym też mówiłem w kontekście tego Jarwina i ciemnego oświecenia, jak starałem się to interpretować