Mentionsy

Mao Powiedziane
11.11.2025 05:00

Jak chińskie kino leczyło traumę po Mao

Zapisz się na newsletter Znaku, żeby dostać zniżkę na zakup naszej książki: https://www.znak.com.pl/s/chiny-jednego-dziecka-nl

 

Kup książkę „Chiny jednego dziecka” na stronie Empik: https://www.empik.com/chiny-jednego-dziecka-sochon-piotr-truszczynska-weronika-urban-nadia,p1666533204,ksiazka-p 

Dołącz do grona Patronów tego podcastu na http://www.patronite.pl/maopowiedziane  

Posłuchaj dalszej części odcinka na kanale Mao Powiedziane Plus na Spotify: https://open.spotify.com/show/0ySk7ZCQPHXRGLeC7IaZkj?si=ciUq8dgETyi4Hw4Zmkl5Ug 

 

Po dekadzie przemocy, donosów i ideologicznego szaleństwa, które rozdarły chińskie społeczeństwo w czasie Rewolucji Kulturalnej, kraj musiał się otrząsnąć – odnaleźć nowy sens i nowy język. Jednymi z pierwszych, którzy próbowali to zrobić, byli filmowcy. W tym odcinku rozmawiamy o reżyserach tzw. Piątej Generacji – pokoleniu, które dorastało w czasach Mao, a debiutowało w epoce reform i otwarcia. Ich filmy: „Żółta Ziemia”, „Żegnaj moja konkubino”, „Czerwone Sorgo”, „Zawieście czerwone latarnie” czy „Żyć” – stały się nie tylko symbolami nowego chińskiego kina, ale też próbą rozliczenia traumatyzującego okresu historii.

 

Sklep Mao Powiedziane https://maopowiedziane.pl/ 

Jak połączyć konto na Patronite ze Spotify https://patronite.pl/post/71266/polacz-konto-na-patronite-ze-spotify 

Dołącz do naszego Discorda (dla Patronów) https://patronite.pl/post/59230/jak-dolaczyc-do-naszego-discorda 

Postaw nam kawę na http://buycoffee.to/maopowiedziane 

Instagram: http://instagram.com/maopowiedziane 

Instagram Nadii: http://instagram.com/nadia.urban 

Instagram Weroniki: http://instagram.com/wtruszczynska

Napisz do nas: [email protected] 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Zhang Yimou"

W dzisiejszym odcinku kluczowe będą dwa nazwiska, Cheng Kai Ge i Zhang Yimou.

No ale gwoli kronikarskiego obowiązku, Cheng Kai-ge i Zhang Yimou byli absolwentami pekińskiej szkoły filmowej, do której zostali przyjęci tuż po jej ponownym otwarciu, a to nastąpiło właśnie po zakończeniu rewolucji kulturowej.

Co ciekawe, Cheng Hai Ge był reżyserem tego filmu, ale ten film nigdy nie wyglądałby tak, jak wygląda, gdyby nie Zhang Yimou, kolejne ważne nazwisko, o którym będziemy jeszcze dużo dzisiaj mówić, który był autorem wizualnej koncepcji, to znaczy on był operatorem, był kamerzystą, tak?

Zhang Yimou został uznany za geniusza obrazu, ale tak naprawdę już wtedy zaczęły się pojawiać takie drobne pierwsze napięcia między nimi, no bo Chen był bardziej filozoficzny, refleksyjny, a Zhang ewidentnie był bardziej emocjonalny i zmysłowy i był bardziej zainteresowany taką emocjonalną...

Zhang Yimou, jak będziemy jeszcze mówić, on naprawdę szedł w takie prymitywne wręcz, ale silne emocje, które targają ludźmi i to wypełniało kina, po brzegi.

dla właśnie tej piątej generacji reżyserów, ale też czwartej mistrza tych obu reżyserów, o których mówimy, czyli też Wu Tianminga i te filmy zdobyły także uznanie za granicą oczywiście, ale w Chinach zdarzało się, że konserwatywni krytycy zarzucali tym twórcom, że oni zbyt mocno, to akurat się odnosi do Chen'a i do Zhang'a.

A w tym czasie filmy Zhang Yimo, takie jak właśnie to Czerwone Sorgo, Judo, czy moim zdaniem najlepszy chiński film Zawieście Czerwone Latarnie, no to one po prostu rozbijały bank, że tak powiem i zdobywały również uznanie krytyków.

I Zhang Yimou właśnie, on kiedyś powiedział ironicznie, że te jego filmy z tamtego właśnie okresu są bękartami.

To było bardzo istotne, ale oczywiście sam Zhang Yimou mówił to ironicznie i w tej całej mieszance najważniejsza jest własna kulturowa tożsamość i ścieżka, którą przeszli.

No właśnie, bo Zhang Yimou jest dwa lata starszy od Chen Kaige, oni oczywiście razem studiowali, ale Zhang Yimou zadebiutował dosyć późno w swoim życiu, bo on się zbliżał już do czterdziestki w momencie, w którym wypuścił swój pierwszy film.

Chen Kaige pomimo tego, że jest od niego o dwa lata młodszy, no to wypuszczał swoje filmy najpierw i Zhang Yimou był u niego tylko ponadto.

Zhang Yimou urodził się w mieście Xi'an, czyli w dawnej stolicy Chin, w prowincji Shanxi i tak jak właśnie Chen Kaige, jego młodość również przypadła na czasy rewolucji kulturowej.

Zhang również został wysłany na wieś, chociaż do niego los się może trochę bardziej uśmiechnął, bo on został wysłany do Xi'an, które to dzisiaj jest miastem, które praktycznie przylega do Xi'anu.

No i Zhang w tych nowych, kapitalistycznych Chinach również rozpoczął studia na Akademii Filmowej w Pekinie, ale nie było to dla niego łatwe, biorąc pod uwagę, że był już, mówiąc wprost, za stary na to, żeby tam studiować, bo przyjmowano osoby jedynie do 22 roku życia, więc Zhang musiał skorzystać ze swoich znajomości w Pekinie, w kręgu artystycznym, żeby uchylono dla niego ten limit i

No i zarówno Zhang Limou, jak i Cheng Kai-ge i inni reżyserowie piątej generacji, którzy razem z nimi kończyli te studia, bardzo szybko po tych studiach otrzymali pracę w różnych jednostkach państwowych jako asystenci.

I tak jak Nadia wspomniała wcześniej, Zhang zadebiutował w roku 1987 z filmem Czerwone Sorgo.

ale o czym jeszcze tutaj warto wspomnieć, to był również debiut aktorski bardzo uznanej chińskiej dzisiaj, już singapurskiej w sumie dzisiaj, aktorki Gong Li, z którą Zhang poznał się już wcześniej właśnie w trakcie swojej ścieżki edukacyjnej.

Tak, a filmem, w którym milczenia nie ma wcale aż tak dużo, jest pierwszy film Zhang Yimou, który nawiązuje do wydarzeń z rewolucji kulturowej i jest to film Żyć z roku 1994.

I ten film bardzo się spodobał na festiwalu w Cannes, ale Zhang pojechał na ten festiwal bez zgody władz.

I mam wrażenie, że nawet dalej niż Cheng Hai Ge, Zhang Yimou wiedział, że musi pewien ukłon w stronę władz, w stronę cenzorów zrobić, żeby ten film został dopuszczony.

No i Zhang Yimou po wypuszczeniu tego filmu dostał zakaz kręcenia na dwa lata.

Dzisiaj nie byłoby to możliwe, ale możliwe było pokazywanie w kinach kolejnego filmu Zhang Yimou, który również dzieje się w okresie rewolucji kulturalnej i opowiem wam najpierw o tym filmie, a później sobie możemy porozmawiać o tym, czym te dwa filmy się różnią, bo...

To jest też doświadczenie samego Zhang Limou, którego ojciec, jak mówiłam wcześniej, był oficerem Kuomintangu i to złe pochodzenie się za nim ciągnęło coraz dalej.

W Chinach zarobił około 50 milionów yuanów chińskich, ale tutaj, jak to Piotr wcześniej wspomniał i rzeczywiście Zhang

niedosłowności sobie radzić, miała wielką tradycję i myślę, że to jest akurat dla nas łatwiejsze do zrozumienia, ale mam ogólnie takie wrażenie, że Zhang i Mo jednak lepiej się zestarzał artystycznie.

0:00
0:00