Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
14.05.2021 10:00

Bezkształtna Polska. Tworzenie granic po 1918 roku

W podcaście „1000 lat. Prześwietlenie” odtworzymy Polskę wyłaniającą się po 123-letniej niewoli. Wraz z Łukaszem Starowieyskim odbędziemy podróż palcem po mapie, sunąc po kolejnych odcinkach granic powstającego państwa. Bo choć pod koniec I wojny światowej było niemal pewne, że kraj się odrodzi, to nikt nie wiedział, jaki będzie jego ostateczny kształt. Poza Królestwem Polskim z Warszawą i częścią Małopolski z Krakowem wszystkie ziemie były sporne. O swoje granice Polska przez kolejnych pięć lat stoczy sześć wojen. Niemcy nazwali ją „państwem sezonowym”. Brzmiało to jak plan − którego omal nie urzeczywistnili bolszewicy. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podcastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszego kanału. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Rozdziały (9)

1. Polska tak, ale jaka?
2. Deklaracja i cięcia. Konferencja paryska
3. Przy jednym stole
4. Metoda faktów dokonanych
5. Powstanie wielkopolskie
6. Wilno - wojna i przerwót
7. Polskie być albo nie być. Wojna bolszewicka
8. Przełom - bitwa warszawska
9. Plebiscyty, powstania, interwencja

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Piłsudski"

Gdy wieczorem 10 listopada na torach dworca wiedeńskiego w Warszawie zaturkotały koła pociągu wiozącego Józefa Piłsudskiego, a dzień później ogłoszono zawieszenie broni na frontach I wojny światowej, wiadomo już było, że Polska po 123 latach powróci na mapy świata.

Zderzały się koncepcje dwóch wybitnych liderów, Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego.

Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego.

Starania Józefa Piłsudskiego okazują się w nieowocne.

Trzeźwo to ujął Józef Piłsudski.

Zaledwie jeden dzień po przyjeździe Piłsudskiego do Warszawy, Rada Regencyjna, zarządzająca dotąd z woli zaborców Królestwem Polskim, przekazała mu dowództwo nad armią, a w kolejnych dniach całość władzy.

29 listopada Piłsudski został tymczasowym naczelnikiem państwa.

Jak to się stało, że objęcie władzy przez Piłsudskiego przeszło aż tak bezboleśnie?

Niepodległościowych socjalistów z Józefem Piłsudskim na czele oraz narodowców, którym przewodził Roman Dmowski.

Czyli można powiedzieć, że przejęcie władzy przez Józefa Piłsudskiego w listopadzie 1918 roku było kompromisem.

A Polska może mieć tylko stolicę w Warszawie, a warszawska ulica upierała Piłsudskiego, a nie na przykład bardzo silną w zachodniej Polsce narodową demokrację Romana Dmowskiego.

No i Piłsudski ciągle jeszcze był kojarzony z socjalizmem.

A więc Piłsudski był wygodny dla wielu stron, a prawdziwą władzę miały dać wybory powszechne do Sejmu Ustawodawczego.

Najważniejszym faktem było usankcjonowanie władzy Piłsudskiego przez Komitet Narodowy Polski.

Roman Dmowski początkowo przekonywał aliantów, że rząd warszawski jest nielegalny, a Piłsudski nie zasługuje na zaufanie.

Piłsudski w grudniu wysłał do Dmowskiego osobisty list.

Piłsudski rozegrał tę partię znakomicie.

Nawet jeśli Piłsudski wszystkich tych walk przewidzieć nie mógł, to i tak absolutnym priorytetem dla państwa musiało być stworzenie armii.

Gdy Piłsudski przejmował władzę od Rady Regencyjnej, wojsko liczyło zaledwie 5 tysięcy żołnierzy.

Żeby ostatecznie włączyć miasto do Polski, Piłsudski nakazał upozorować bunt.

Dla rządu Piłsudskiego, który wolał bolszewików od białych w Rosji, była to wojna o utrzymanie niepodległości.

Piłsudski uprzedził uderzenie Rosjan.

Pisał Piłsudski w instrukcji dla negocjatorów.

Piłsudski zarządził mobilizację na marzec.

Piłsudski miał dwa cele.