Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
05.03.2025 09:00

Jak rozumieć Rosję? Polska sowietologia

Rewolucja bolszewicka zapoczątkowała istnienie państwa, które trudno było pojąć. Państwo komunistyczne? To brzmiało jako wewnętrzna sprzeczność. Co więcej, bolszewicy bardzo strzegli swoich tajemnic. Tymczasem polscy sowietolodzy z okresu II Rzeczpospolitej, z Wiktorem Sukiennickim i Stanisławem Swianiewiczem na czele, jak nikt potrafili zrozumieć na czym polega specyfika Związku Sowieckiego. Swoje badania, często z narażeniem życia, kontynuowali w czasie II wojny światowej i później.

Zapotrzebowanie na ekspertów od Związku Sowieckiego rośnie po 1945 roku, wraz z narastaniem konfliktu między Waszyngtonem a Moskwą. Przełomowe znaczenie miał tzw. telegram Kennana, dający początek "polityce powstrzymywania". Amerykanie zaczęli pilnie poszukiwać badaczy, którzy pomogą w zrozumieniu politycznego rywala. Czołowi badacze wolnego świata byli Polakami lub mieli polskie pochodzenie, by wspomnieć Zbigniewa Brzezińskiego, Richarda Pipesa czy Adama Ulama.

Dlaczego badania nad Związkiem Sowieckim były tak istotne? Jaką rolę odegrała w nich polska nauka? Do jakiego stopnia sowietolodzy wpływali na politykę Stanów Zjednoczonych w okresie zimnej wojny? I czy historia sowietologii to opowieść o sukcesie, czy mimo wszystko o porażce?

O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Sławomir Łukasiewicz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 7 wyników dla "Richard Pipes"

Czy bez polskiej tradycji sowietologicznej znalibyśmy dziś takie nazwiska jak Richard Pipes czy Zbigniew Brzeziński?

takich chociażby jak Richard Pipes, Adam Ulam czy Zbigniew Brzeziński, ale też starsze pokolenie, które przed wojną może nie zaliczało się do grona sowietologów, natomiast tutaj zaczyna w tym kierunku iść jak Marian Kamil Dziewanowski czy Wiktor Weintraub.

Jimmy Carter współpracował bardzo blisko ze Zbigniewem Brzezińskim, Ronald Reagan korzystał z rad Richarda Pipesa.

Była przypisywana Richardowi Pipesowi, na co Pipes miał powiedzieć, że bardzo żałuje, ale niestety nie jest jej autorem, a bardzo by chciał.

Natomiast na pewno myślenie Pipesa szło dokładnie w tym kierunku, że Rosja jest imperium, że polityka rosyjska, że władcy Rosji zawsze są imperialni, że ekspansja to jest coś, co mają zawsze w głowie.

Więc w tym sensie Pipes dużo bardziej pasował do Regana niż na przykład Brzeziński.

Już pomijając oczywiście ich jakieś preferencje, jeśli chodzi o partie polityczne w Ameryce, to na pewno Pipes tutaj był dużo lepszy.