Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
05.03.2025 09:00

Jak rozumieć Rosję? Polska sowietologia

Rewolucja bolszewicka zapoczątkowała istnienie państwa, które trudno było pojąć. Państwo komunistyczne? To brzmiało jako wewnętrzna sprzeczność. Co więcej, bolszewicy bardzo strzegli swoich tajemnic. Tymczasem polscy sowietolodzy z okresu II Rzeczpospolitej, z Wiktorem Sukiennickim i Stanisławem Swianiewiczem na czele, jak nikt potrafili zrozumieć na czym polega specyfika Związku Sowieckiego. Swoje badania, często z narażeniem życia, kontynuowali w czasie II wojny światowej i później.

Zapotrzebowanie na ekspertów od Związku Sowieckiego rośnie po 1945 roku, wraz z narastaniem konfliktu między Waszyngtonem a Moskwą. Przełomowe znaczenie miał tzw. telegram Kennana, dający początek "polityce powstrzymywania". Amerykanie zaczęli pilnie poszukiwać badaczy, którzy pomogą w zrozumieniu politycznego rywala. Czołowi badacze wolnego świata byli Polakami lub mieli polskie pochodzenie, by wspomnieć Zbigniewa Brzezińskiego, Richarda Pipesa czy Adama Ulama.

Dlaczego badania nad Związkiem Sowieckim były tak istotne? Jaką rolę odegrała w nich polska nauka? Do jakiego stopnia sowietolodzy wpływali na politykę Stanów Zjednoczonych w okresie zimnej wojny? I czy historia sowietologii to opowieść o sukcesie, czy mimo wszystko o porażce?

O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i prof. Sławomir Łukasiewicz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Rosją Związek Sowiecki Związku Sowieckiego Sukienicki Sukiennicki Zachód Brzezińskiego Zbigniew Brzeziński Richard Pipes Jimmy Carter Pipesa Swianiewicz Ronald Reagan Swianiewicza Stanisława Swianiewicza

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Swianiewicz"

Jaką rolę w odkrywaniu prawdy o Związku Sowieckim mieli choćby Stanisław Swianiewicz czy Wiktor Sukiennicki?

Wymieniłbym na pewno dwóch, związanych zarówno z Uniwersytetem, jak i z tym Instytutem, jak i ze Szkołą Nauk Społecznych, która tam powstała, gdzie prowadzono seminaria, a mianowicie Wiktora Sukienickiego i Stanisława Swianiewicza.

Na ile myśl Swianiewicza czy Sukiennickiego w realiach intelektualnych II Rzeczpospolitej była znana?

No dobrze, to w takim razie może ta myśl Sukiennickiego, Swianiewicza i pozostałych była znana na zachodzie.

I tutaj jest kilka śladów zresztą nawet bardzo ciekawych kontaktów chociażby Swianiewicza z Niemcami.

Zresztą Swianiewicz oprócz tej pracy o linii napisał też pracę o gospodarce hitlerowskich Niemiec.

Swianiewicz rzeczywiście był ceniony, jeśli chodzi o środowiska niemieckie i na pewno sam Instytut Wileński był znany również wśród Japończyków.

Druga sprawa, to są ludzie, którzy znaleźli się w różnych obozach w Rosji, bo to nie jest tylko właśnie Swianiewicz, ale to jest Sukienicki, to jest cała plejada jeszcze innych osób.

Wydawałoby się, że osoby takie jak Sukienicki, Swianiewicz, że oni w tym momencie powinni na Zachodzie zostać potraktowani jako najważniejsi doradcy, osoby, które są słuchane i których radzą się wszyscy politycy brytyjscy, amerykańscy, francuscy, wszyscy, którzy chcą czegoś się dowiedzieć o Związku Sowieckim.

Ostatnie odcinki