Mentionsy

Jaką rolę w odkrywaniu prawdy o Związku Sowieckim mieli choćby Stanisław Swianiewicz czy Wiktor Sukiennicki?

A ja bym chciał, żebyśmy jednak cofnęli się do XX wieku i do Związku Sowieckiego.

Czy to się wiąże właśnie z naturą samego państwa sowieckiego?

Można było tam odnaleźć pewne wskazówki, jak oni sobie wyobrażają to państwo sowieckie, ale praktyka państwa sowieckiego okazała się czymś zupełnie nieprzewidywalnym.

poddając swojej indywidualnej kontroli całe państwo, to okazało się czymś zupełnie wcześniej niefunkcjonującym, nieprzewidywalnym i w związku z tym uznano, że to wymaga zaangażowania wszelkiej wiedzy na temat właśnie Rosji, na temat komunizmu, na temat tego, czym staje się to państwo, po prostu po to, żeby to nowe zupełnie zjawisko w jakiś sposób opisać.

zaciemniały jeszcze bardziej obraz tego, co się dzieje i obraz prawdziwej polityki Związku Sowieckiego wobec Polski, łącznie z oskarżeniami, że być może był jakiś dyplomata, jeden czy drugi, który wręcz współpracował z Sowietami, czyli był literalnie agentem sowieckim i zamiast prowadzić politykę w interesie i w imieniu państwa polskiego, robił dokładnie odwrotnie.

nad problemem, jakim ekonomistą był Lenin, w jaki sposób planował swoje NEP-y, dlaczego ekonomia w ogóle Związku Sowieckiego, przez niego zaplanowana, wyglądała tak, a nie inaczej, skąd pewne koncepcje brały się w jego głowie.

I on zastanawiał się nad rzeczami typu ewolucja ustrojowa Związku Sowieckiego, czyli w jaki sposób to państwo ewoluuje w zakresie regulacji prawnych.

W przypadku Związku Sowieckiego okazało się, że jest zupełnie inaczej.

I to jest zasługa na pewno takich osób jak Sukiennicki, to jest na pewno zasługa osób jak Swieniewicz, że oni jakby zrywali tą zasłonę ze Związku Sowieckiego i pozwalali nam rzeczywiście coś sensownego o tym państwie powiedzieć.

Natomiast oni jakby nie traktowali tej Rosji jako przedmiotu badań, znaczy tego Związku Sowieckiego, tylko właśnie jako element takich studiów rosyjskich, o historii Rosji, o kulturze.

A ma niesamowitą wiedzę, nie tylko z tego okresu przedwojennego, ale jest jedną z pierwszych osób, które prowadzi w ogóle śledztwo w związku z zaginięciem polskich oficerów, bo to się tak na początku zaczyna i nazywa.

Ale co więcej, to jest też moment, kiedy formalne stosunki pomiędzy rządem Rzeczpospolitej w Londynie a rządem Związku Sowieckiego w Moskwie zostają zerwane przez Sowiety zresztą pod fałszywym, godnym pożałowania pretekstem współpracy polsko-niemieckiej.

Wydawałoby się, że osoby takie jak Sukienicki, Swianiewicz, że oni w tym momencie powinni na Zachodzie zostać potraktowani jako najważniejsi doradcy, osoby, które są słuchane i których radzą się wszyscy politycy brytyjscy, amerykańscy, francuscy, wszyscy, którzy chcą czegoś się dowiedzieć o Związku Sowieckim.

To są narodziny bardzo ważnego paradygmatu, który później ukształtował nasze myślenie o Związku Sowieckim na dekady.

Na pewno to było lepsze usystematyzowanie wiedzy o Związku Sowieckim.

On właściwie kontynuując to, co proponowała Hanna Arendt, ale rozwijając to, przede wszystkim odnosząc to do Związku Sowieckiego, pokazywał, że ten schemat jest bardziej uniwersalny.

Uważał tak, ponieważ sam czytał pisma Lenina w oryginale, w wydaniach, które potem już nie przetrwały, kolejnych czystek stalinowskich i naprawdę wiedział dużo o tym Związku Sowieckim, można powiedzieć z takiej praktyki badawczej.

Ale wracając do tego sporów rewizjonistów-totalitarystów, on rzeczywiście powodował, że powstawały ogromne ilości literatury na temat Związku Sowieckiego.

miękkie podbrzusze czy słabsze punkty Związku Sowieckiego,

Dlaczego ta sowietologia poniosła porażkę albo dlaczego wydano tak duże środki na coś, co nie potrafiło przewidzieć upadku Związku Sowieckiego?

Temu służyły też różne programy wymiany, o których nie rozmawialiśmy, nie wiem, jak IREX, czy jakieś programy stypendialne, po prostu po to, żeby można było też do Związku Sowieckiego jeździć.

Co też wpływało oczywiście na to, jak te badania wyglądało, bo żeby pojechać do Związku Sowieckiego, trzeba było uniknąć umieszczenia na liście zakazów wjazdu.

Co oznaczało zapewne, że nie można było przesadnie Związku Sowieckiego krytykować.

Jeżeli ktoś wiedział, że szedł za daleko w swojej krytyce Związku Sowieckiego, no po prostu nie ryzykował takiego wyjazdu, bo to się mogło dla niego źle skończyć.

I oni używali pewnej wiedzy, o której znowu moglibyśmy jeszcze długo, długo rozmawiać, o tym, jakie są słabe punkty Związku Sowieckiego, nie tylko geopolityczne, ale również wewnątrz, narodowości, różne napięcia, ekonomia i tak dalej.