Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
20.11.2025 18:00

Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie

Co wydarzyło się w Gdańsk w 1308 roku? Czy Krzyżacy dokonali rzezi ludności? Jak w ogóle do tego doszło?

Od skromnych początków w twierdzy Vogelsang do stworzenia jednego z najpotężniejszych państw średniowiecznej Europy - tak rosła potęga zakonu krzyżackiego. Sprowadzony do Polski przez Konrada Mazowieckiego, działał z niezwykłą skutecznością. Dokonali podboju pogańskich ziem Prusów, korzystając z sieci wsparcia w całej Europie – od Niemiec po północne Włochy.

Jak Krzyżacy budowali swoją międzynarodową pozycję? Dlaczego wspierał ich cesarz Fryderyk II? Kim był mistrz zakonu Herman von Salza? Czy dokonali pogromu Prusów? Czym było rewolucyjne prawo chełmińskie? Dlaczego jego sukces był możliwy właśnie w tej części Europy?

Niezwykle doniosłym momentem w dziejach średniowiecznej Polski było zajęcie przez Krzyżaków ujścia Wisły. To wydarzenie zmieniło bieg dziejów Rzeczpospolitej.

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Maciej Dorna z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Muzeum Historii Polski"

Gdańsk to jedno z najważniejszych miast w naszej historii.

Ja nazywam się Cezary Kurycki, a to jest podcast Muzeum Historii Polski, seria Inne Historie Polski.

To jest podcast Muzeum Historii Polski.

Adama Mickiewicza w Poznaniu, z Wydziału Historii i będziemy rozmawiać o krzyżakach.

Tych, którzy nie słuchali naszego poprzedniego odcinka od razu odsyłam, że po przesłuchaniu tego można wrócić do poprzednich tematów, w których rozmawialiśmy o sprowadzeniu krzyżaków do Polski.

Rzecz pierwsza, sam zakon w momencie sprowadzenia go do Polski przez księcia Konrada Mazowieckiego był już potężną organizacją.

Wspominałem w poprzednim odcinku o tej wyprawie ciążąt polskich, której kulminacyjnym punktem była bitwa nad Dzierzgonią w roku 1234 bądź 1235 i takich wypraw było bardzo wiele.

jakoś był, że tak powiem, odróżnialny od żywiołu niemieckiego czy żywiołu polskiego, bo również to osadnictwo polskie tam się w pewnym momencie pojawia, czy na pewnych terenach było wcześniejsze, chociażby w ziemi chełmińskiej, która przecież właśnie była częścią ziem polskich.

Jest to dokument, w którym krzyżacy, ówczesny mistrz krajowy zakonu krzyżackiego w Prusach, Herman Balk i wielki mistrz Herman von Salza, do dzisiaj jest dyskusja, czy on tu rzeczywiście był na ziemiach polskich, czy tylko formalnie został.

Nie tylko w samych Prusach, ale również na terenach sąsiadujących z państwem krzyżackim, również na północnych ziemiach polskich.

ekspansji na pogranicznych ziemiach Polski i Prus.

Z drugiej strony, ze strony właśnie polskiej, no były argumenty, że jest to jednak ziemia, która nie jest częścią Prus i w związku z tym książęta polscy mają również pewne prawa do ekspansji na tych terytoriach.

książąt polskich, pojawiła się taka pewna tendencja również do ekspansji na te ziemie i ona się tutaj zderzała oczywiście z taką tendencją, o której mówiłem w przypadku Krzyżaków, żeby całość tych ziem pruskich opanować i z nikim się tymi ziemiami pruskimi nie dzielić.

Więc powiedziałbym, że tutaj w tym XIII wieku nie dostrzegam jakichś większych sygnałów ostrzegawczych dla Polski.

w kontekście krzyżaków jest takim jednym z ważniejszych momentów w dziejach Polski w średniowieczu tak sądzę tak sądzę naprawdę to jest naprawdę bardzo poważny moment którego troszkę na który troszkę nie zwracamy uwagi.

z księciem wielkopolskim Przemysłem II, ta słynna umowa kępińska, na mocy której no właśnie doszło do takiego zapisu, w której przyjęto zasadę, że po śmierci mściwoja to właśnie Przemysł II obejmie jego pomorską

Ale parę lat później traci to Pomorze na rzecz króla czeskiego Wacława II, który już od ładnych paru lat rządził innymi częściami Polski, ale w tym 1300 roku również rozszerzył tą swoją władzę na północ, aż na całe Pomorze Gdańskie.

No właśnie, książę Władysław Łokietek rzeczywiście zostaje uznany za władcę Pomorza, ale zasadniczo rządził tam przez swoich bratanków, Kazimierza i Przemysła, których tam osadził jako swoich reprezentantów, czy tam istników, a sam był zajęty w innych częściach Polski, głównie właśnie na południu w Małopolsce.

Ale ile jest prawdy w tej rozpowszechnionej historii, bo też wiem, że historycy polemizują z tym faktem tej straszliwej rzezi, która później się rozegrała.

składane, dochodzi do pierwszego konfliktu, do jakiegoś starcia, bo niektórzy świadkowie mówią, że ci krzyżacy wchodząc do tego grodu gdańskiego się tam jakoś w ramach tego grodu odizolowali od tej polskiej załogi.

W ramach tego grodu, że tak powiem, stworzyli coś w rodzaju jakiegoś takiego mniejszego, jakiejś mniejszej strefy, która była niedostępna dla tej załogi polskiej i ostatecznie potem wyrzucili tą załogę polską z tego grodu gdańskiego.

mniejszego grodu, który był siedzibą właśnie księcia wcześniej, a w tym momencie, czy do momentu przybycia krzyżaku był siedzibą tej polskiej załogi i z takiej większej części grodu.

Szanowni Państwo, to był podcast Muzeum Historii Polski, a naszym gościem był prof. Maciej Dorna z Uniwersytetu im.

Zapraszamy do subskrypcji kanału Muzeum Historii Polski, tak aby nie ominęły Państwa kolejne odcinki.