Mentionsy
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
Co wydarzyło się w Gdańsk w 1308 roku? Czy Krzyżacy dokonali rzezi ludności? Jak w ogóle do tego doszło?
Od skromnych początków w twierdzy Vogelsang do stworzenia jednego z najpotężniejszych państw średniowiecznej Europy - tak rosła potęga zakonu krzyżackiego. Sprowadzony do Polski przez Konrada Mazowieckiego, działał z niezwykłą skutecznością. Dokonali podboju pogańskich ziem Prusów, korzystając z sieci wsparcia w całej Europie – od Niemiec po północne Włochy.
Jak Krzyżacy budowali swoją międzynarodową pozycję? Dlaczego wspierał ich cesarz Fryderyk II? Kim był mistrz zakonu Herman von Salza? Czy dokonali pogromu Prusów? Czym było rewolucyjne prawo chełmińskie? Dlaczego jego sukces był możliwy właśnie w tej części Europy?
Niezwykle doniosłym momentem w dziejach średniowiecznej Polski było zajęcie przez Krzyżaków ujścia Wisły. To wydarzenie zmieniło bieg dziejów Rzeczpospolitej.
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Maciej Dorna z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Cieszył się poparciem zarówno cesarza Fryderyka II, tak jak powiedziałem już w poprzednim odcinku, wielkiego przyjaciela i protektora krzyżaków, którego życzliwość wobec zakonu wynikała przede wszystkim z jego bliskiej relacji z ówczesnym wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego Hermanem von Salza, bo to zupełnie wyjątkowa postać.
i które są takimi punktami rekrutacyjnymi i werbunkowymi i punktami pewnej propagandy na korzyść zakonu krzyżackiego.
Czyli w tych placówkach wstępują do zakonu nowi członkowie, którzy potem są wysyłani na wschód.
No i czynnik też kluczowy, to, że ta baza zakonu, ta główna baza zakonu
Miałem pytać o to, którego z wielkich mistrzów XIII-wiecznego zakonu uznaje Pan za najwybitniejszego, ale chyba odpowiedź jest jedna.
Faktycznie był to człowiek, który wiele dla tego zakonu zdziałał.
To znaczy Akka nie była stolicą zakonu, bo ona nie była w wyładaniu samego zakonu, ale tam krzyżacy mieli ten swój dom główny.
Te władztwa krzyżowe, które powstały w wyniku I Krucjaty ostatecznie ulegają likwidacji i wtedy dopiero w tym roku 1291 te władze zakonne, wielki mistrz i wielcy dostojnicy zakonu i ta centrala, tak mówiąc współczesnym językiem, przenosi się do Wenecji.
Jaka jest prawda o ekspansji zakonu krzyżackiego na ziemiach dzisiejszej Warmii i Mazur?
Mogli tych Prusów również wprzęgnąć, że tak powiem, w swoje jarzmo i sprawić, żeby pracowali już na rzecz zakonu.
ludności pruskiej w trakcie tego podboju krzyżackiego.
w porównaniu do wszystkich innych norm prawnych i to chyba to prawo chełmińskie zadecydowało o tym, jak duża była i to dzisiaj jest widoczna dysproporcja pomiędzy powiedzmy ziemiami północnego Mazowsza, a ziemiami państwa zakonu krzyżackiego.
Mianowicie nie możemy zapominać o tym, że istotną rolę w ujarzmieniu Prus pod przewodem zakonu krzyżackiego odegrali również sami Prusowie.
Już od relatywnie wczesnego okresu spotykamy takie informacje źródłowe, które mówią o Prusach, którzy przechodzili na stronę zakonu i otrzymywali w zamian za to pewne przywileje od zakonu.
Otóż był to przywilej lokacyjny dwóch pierwszych miast w państwie zakonu krzyżackiego położonych w ziemię chełmińskiej, mianowicie Chełmna i Torunia.
Jest to dokument, w którym krzyżacy, ówczesny mistrz krajowy zakonu krzyżackiego w Prusach, Herman Balk i wielki mistrz Herman von Salza, do dzisiaj jest dyskusja, czy on tu rzeczywiście był na ziemiach polskich, czy tylko formalnie został.
Waka z Prusami była oczywiście celem zakonu krzyżackiego, natomiast kiedy nastąpi pierwszy sygnał, że z krzyżakami nie będzie żartów, także w kontekście relacji z księstwem mazowieckim.
To była ta sprawa inkorporacji zakonu Dobrzyńskiego i przejęcie ziemi Dobrzyńskiej przez krzyżaków, o czym mówiłem w poprzednim odcinku.
A po zakończeniu podboju Prus, podbój przede wszystkim Żmudzi, która była terytorium łączącym z Inflantami, w których krzyżacy od roku 1237 roku też już mieli swoje władztwo, które przejęli wraz z inkorporacją tamtejszego zakonu karolerów mieczowych.
Świętopełk w sposób naturalny dostrzegł swoich sprzymierzeńców w Prusach, w tych plemionach pruskich, które wówczas też były przecież obiektem tego podboju krzyżackiego.
Tak, bardzo ciekawa historia i rzeczywiście fakt o ogromnej doniosłości dziejowej, zarówno z punktu widzenia losów samego państwa zakonu krzyżackiego, które w wyniku tej aneksji Pomorza bardzo się terytorialnie rozrosło.
Więc do tej liczby trzeba doliczyć te żony i dzieci, ale również w tych zeznaniach konsekwentnie przewija się taka informacja, że również wiele innego ludu padło ofiarą tego krzyżackiego miecza.
Panie profesorze, bardzo dziękuję za tę niezwykle ciekawą opowieść na temat dziejów Zakonu Krzyżackiego w Polsce.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00