Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
27.01.2021 09:40

Polskie Państwo Podziemne – fenomen na światową skalę?

W kolejnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie” zejdziemy do podziemia! A dokładniej do Polskiego Państwa Podziemnego. To będzie opowieść o prawdziwym fenomenie na skalę światową. Zorganizowana konspiracja w czasie II wojny światowej w Polsce liczyła ok. 400 tys. osób. Najwięcej oczywiście było żołnierzy Armii Krajowej, ale ok. 50 tys. osób zajmowało się działalnością cywilną. Jak było to możliwe w warunkach brutalnej okupacji? Czym zajmowały się struktury cywilne i po co istniały? Czego dokonały oddziały zbrojne? O tym wszystkim Łukasz Starowieyski rozmawia z Grzegorzem Rutkowskim, historykiem z Muzeum Historii Polski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 36 wyników dla "Polskie Państwo Podziemne"

Polskie państwo podziemne.

Większość członków Polskiego Państwa Podziemnego to żołnierze zrzeszeni w organizacji zwanej od 1942 roku Armią Krajową.

W konspiracji działały drukarnie, fabryki produkujące broń, podziemne nauczanie w szkołach czy na uniwersytetach objęło ponad 100 tysięcy dzieci i młodzieży.

Łukasz Starowiejski, zapraszam do konspiracji, czyli do unikalnego w skali światowej polskiego państwa podziemnego i jego armii krajowej.

czy zawieszenia broni, właśnie możliwość posiadania sił zbrojnych, odtworzenia tych sił zbrojnych da potencjał polityczny, który przełoży się na to, że polskie państwo będzie mogło osiągnąć jakieś profity polityczne.

No i też wiadomo, że front przetoczy się przez tereny polskie.

Funkcjonowanie przynajmniej wśród zbrojnych, a później w efekcie także tajnej administracji przełoży się na powstanie polskiego państwa podziemnego.

Jest potrzebna i korzystna dla sprawy polskiej w tych dramatycznych, dramatycznym momencie.

W krótkim czasie główne centra polskie, Kraków, Warszawa, Wilno

Tam bardzo szybko zadzierzgnięte są struktury konspiracyjne i co jest ważne ogólnie dla polskiej konspiracji, pomimo, że to jest ruch tak szeroki, rzeszający tyle stronnictw, ugrupowań politycznych i frakcji, jest to ruch, na ile to możliwe oczywiście, zgodny, także w przeważającej części uznający władzę na obczyźnie.

Zarazem fakt, że władze polskie na obczyźnie miały stuprocentowe poparcie kraju i właściwie jakieś decyzje podjęte przez władze na obczyźnie były w kraju realizowane.

No nie będzie jednej daty powstania Polskiego Państwa Podziemnego, bo o ile możemy powiedzieć o powstaniu, no tu mamy ten 27 września, jest ten moment jednostkowy powstania zalążków konspiracji wojskowej.

kiedy decyzją Komitetu do Spraw Kraju zadzierzynięta ma być ta cywilna odnoga Polskiego Państwa Podziemnego.

Czy to określenie polskie państwo podziemne, raczej powojenne niż tak naprawdę współczesne naszym bohaterom, o którym rozmawiamy, jest zasadne?

Wiele lat przed akcją burza polscy wojskowi analizują, jak będzie wyglądało, jak może wyglądać polskie wojsko po wojnie, aby była to organizacja skuteczna, nowoczesna, dobrze działająca.

To jeszcze krótko powiedzmy, jaka wyglądała struktura tego polskiego państwa podziemnego.

Wszystkie te struktury podziemne czy cywilne podlegały władzom emigracyjnym, dlatego jednym z najistotniejszych problemów była łączność.

Za chwilę w drugiej części porozmawiamy o tym, co owo państwo podziemne robiło.

W początku starano się tak, że polskie podziemie i władze migracyjne starały się nawiązać łączność radiową.

Co robiło polskie państwo podziemne?

Państwo polskie miało takie dążenie, żeby uzyskać ziemię zachodnią.

Tak, nazywamy odzyskanymi, ja tutaj za profesor Kersken nazwałem je uzyskanymi, więc jeżeli był taki dogmat, to delegatura rządu analizowała, jak gospodarczo można inkorporować te tereny do organizmu gospodarczego państwa polskiego.

Parat Sprawiedliwości to jest kolejna aktywność Polskiego Państwa Podziemnego.

Więc to pokazuje, jak w tym morzu okupacji Polskie Państwo Podziemne było taką wyspą wolności, która trwała, starała się trwać i pozwolić Polakom przetrwać ten ciężki czas.

To oczywiście najbardziej spektakularne działanie Polskiego Państwa Podziemnego, te różne akcje zbrojne.

Były miejscami, gdzie właśnie to, do czego przygotowały się polskie państwo podziemne, na krótki moment mogły się ziść.

Kraj, który w 1939 roku dokonał agresji na państwo polskie.

Oczywiście władze polskie do końca nie wiedziały na ile będzie możliwość współpracy z Sowietami.

No i to też jest kwestia taka, że z jednej strony tych AK-owców prześladowano, internowano, a zarazem w strukturach I i II Armii Wojska Polskiego, czyli tych tworzonych przez Polskę Lubelską, AK-owscy stanowili dość znaczną część.

Jeszcze wówczas władze w Londynie, legalne władze nadal są uznawane jako reprezentacje państwa polskiego, natomiast już mniej więcej w tym okresie wiadomo, jakie są postanowienia konferencji teherańskiej.

Dalszą swą pracę i działalność prowadźcie w duchu odzyskania pełnej niepodległości państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą.

Przewodnikami narodu i realizatorami niepodległego państwa polskiego.

W przekonaniu, że rozkaz ten spełnicie, że zostaniecie na zawsze wierni tylko Polsce oraz by Wam ułatwić dalszą pracę z upoważnienia Pana Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, zwalniam Was z przysięgi i rozwiązuję szeregi AK.

Tutaj jeszcze jako epilog mamy sytuację taką, że chwilę później Leopold Okulicki jest jednym z 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, zbawionym na pretraktację ze stroną sowiecką, potajemnie aresztowanym i sądzonym w Moskwie w pokazowym procesie za współpracę z Niemcami.

No ale los polskiego państwa podziemnego niestety był już wtedy absolutnie przesądzony i tak naprawdę zaczęła się gehenda tych, którzy zostali.

Ile osób zostało, AK-owców czy z Polskiego Państwa Podziemnego zostało skazanych na śmierć?

0:00
0:00