Mentionsy
Senat, czyli długie trwanie polskiej demokracji
Choć może to brzmieć zaskakująco, to geneza powstania senatu nie wiąże się z parlamentem. Pełnił on początkowo inną funkcję. Jaki związek z tym ma Władysław Łokietek, Kazimierz Wielki i rozbicie dzielnicowe? Czy senat zawdzięcza swoje istnienie kłótniom o podział podatków?
W okresie II Rzeczpospolitej ścierały się różne wizje funkcjonowania senatu. Od lewicowej, przez federacyjną, aż po konserwatywną. Która zwyciężyła? Każda z nich inaczej widziała rolę parlamentu i jego znaczenia dla ustroju państwa. Czy przeprowadzony przez Józefa Piłsudskiego zamach majowy z 1926 roku pogrzebał te pomysły?
W pierwszym pytaniu sfałszowanego przez komunistów referendum z 1946 roku pytano Polaków o to, czy chcą zniesienia senatu. Skąd takie pytanie? Czy wyższa izba parlamentu ostatecznie powstała w okresie PRL?
Przypomnimy też olbrzymią rolę, jaką odegrały wybory do senatu z czerwca 1989 roku dla ustrojowych przemian. Miażdżące zwycięstwo opozycji i klęska komunistów okazała się mięć duże znaczenie dla tempa przekształceń demokratycznych z przełomu lat 80. i 90. Czy można powiedzieć, że senat zawsze wyrażał demokratyczne aspiracje Polaków?
O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr Tomasz Kucharski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Z roku, zresztą 1919, ze stycznia roku 1919, bardzo ważne, wyłoniony zostaje Sejm Ustawodawczy i to jest dla w ogóle kształtu ustrojowego II Rzeczpospolitej niezwykle istotne, bo już wiadomo, że będzie to republika, że będzie to republika demokratyczna, ta ordynacja wyborcza jest bardzo demokratyczna jak na swój czas, choćby to, że kobiety mają czynne i bierne prawo wyborcze, ale rozpatrzmy to proszę w kontekście Senatu.
Sejm ustawodawczy ma być konstytuantą, czyli ma być takim zgromadzeniem, które przygotuje konstytucję.
Do tego potrzeba elementu komponentu demokratycznego i do tego potrzeba nowej konstytucji, więc ten Sejm Ustawodawczy nie jest wyrazem jakiejś głębszej koncepcji ustrojowej, jest zgromadzeniem, które ma przygotować konstytucję.
I problem z polskim dwudziestoleciem międzywojennym, wracając do tych dylematów Sejmu Ustawodawczego, polega na tym, że mamy w Sejmie Ustawodawczym silne przedstawicielstwa wszystkich trzech przed chwilą zaprezentowanych poglądów.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Jak powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów? Uni...
16.07.2026 14:00
-
Armia polska w ZSRR? Ludowe Wojsko Polskie
09.07.2026 14:00
-
Krach na Wall Street a gospodarka II RP. Wielki...
02.07.2026 14:00
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00