Mentionsy

Wizja historii z płócien Jana Matejki to obrazy, które już na stałe wdrukowane są w świadomość każdego Polaka.

Dzisiaj tematem jest Jan Matejko i dzieje cywilizacji w Polsce.

Głównie dzieje cywilizacji w Polsce, czyli ten najważniejszy cykl 12 prac Jana Matejki.

Czym są w ogóle dzieje cywilizacji w Polsce i czy przede wszystkim sztuka Jana Madajki to jest malarstwo historyczne?

Cytuję specjalnie te tytuły, bo Matejko jest, czy był człowiekiem, który nam wszystko tłumaczył.

Czyli nie to jest ważne przy interpretacji, żeby dociec, że to jest ten biskup albo ten wojewoda, bo to nam Matejko mówi.

Bardzo wiele miejsca poświęcił Matejko na ten moment budowania podstaw edukacyjnych społeczeństwa, żeby następnie...

Jednak twórczość Jana Matejki jest ciekawa dla znawców historii, dla historyków, dla pasjonatów historii.

Hołd pruski ma w sobie coś takiego, że to jest tryumf pozorny, że już Matejko i my wszyscy dobrze wiemy, że te Prusy, czy też ten Holhenzollern, który hołduje,

Także wydaje mi się, że patrząc na tę chronologię, widać jak Matejko dojrzewa, jak myśli o pewnych rzeczach i wydaje mi się, że też to jest efekt kolejnych lektur, bo jeśli mogę jeszcze to zdanie dodać, cechą Matejki jest znakomita znajomość historii i środowiska historyków.

Przypomnę, że mamy wtedy do czynienia z tak zwaną szkołą krakowską historiografii, to znaczy ludźmi bardzo wybitnymi, takimi jak Walerian Kalinka, Józef Szuński, z którego wykładów Matejko słuchał wielokrotnie, Stanisław Smolka czy Michał Bobrzyński, ludzi, którzy uważają, iż

Można powiedzieć, że Jan Matejko był takim artystycznym, zbrojnym ramieniem szkoły krakowskiej, które to ramię pokazywało pewnego rodzaju tezy.

Wiemy w jakiej lidze grał Fryderyk Chopin, wiemy w jakiej lidze grał Henryk Sienkiewicz, a w jakiej lidze malarstwa historycznego grał Jan Matejko, jeśli chodzi o świat.

Malarstwa historycznego jest bardzo dużo generalnie i przecież Matejko nie jest pierwszym i nie jest jedynym w XIX wieku.

jeśli to była prosperity, no to Matejko robi podobnie i ci malarze XIX-wieczni w związku z sytuacją XIX-wieczną, zaborczą i tak dalej, szukają też takich wątków, więc wydaje mi się, że malarstwa historycznego znacznie przybywa.

Jak wyglądały sejmiki, kiedy o tym rozmawiali, to zawdzięczamy naszą wiedzę w dużym stopniu Janowi Piotrowi Norblinowi.

Za chwilę przyjrzymy się ciekawym wątkom z kuchni artystycznej Jana Matejki, ale teraz może po chwileczkę o temacie, który jest bardzo intrygujący, bardzo ciekawy.

Oczywiście dżentelmeni o pieniądzach nie rozmawiają, ale skoro ten Matejko był takim tuzem malarstwa historycznego, tyle tych dzieł namalował, tak duże znaczenie odgrywał i były kupowane przez...

Jaka była wartość tych zioł Jana Matejki na dzisiejsze pieniądze, jeśli chodzi o dochody, jakie zapewniały jemu i jego rodzinie?

Więc Matejko z całą pewnością mógł spokojnie żyć z malarstwa.

Wiadomo, że kazanie skargi zostało sprzedane za 10 tysięcy złotych, to też te sumy rosną razem z upływem czasu, no bo Matejko robi się coraz sławniejszy.

No sumy ogromne, ale zwracam uwagę, że Matejko nie tylko sprzedawał.

No i wreszcie jest ten przypadek z Sobieskim pod Wiedniem, kiedy Matejko postanawia ofiarować

Czyli jest to jakaś wspólnota ludzi, którzy starają się to nasze patrimonio storico, że użyję tego określenia włoskiego, wzbogacać i Matejko jest to bardzo ważnym elementem.

Jestem Matejko.

On to swoje Matejko powiedział tak, jakby był jakimś wojewodą.

Widocznie myślał, że każdy musi wiedzieć, co to jest Matejko.

Pomyślałem jednak, dobrze, że Matejko, a nie złodziej.

Matejko podobnież korzystał z rodziny i znajomych i takich właśnie dziwnych ludzi spotkanych na ulicy.

Mam na myśli pomysł Jana Matejki, który został wykreowany po to, żeby może jakiś element czarnego wizerunku przedstawić, albo kogoś wybielić niesłusznie zupełnie.

czy to był Antonio z Maceraty czy Pakoda wszystko jedno mamy scenę w której ktoś naszej królowej podaje truciznę no trudno o bardziej brzydkie intencje niż w wykonaniu tej osoby i ona rzeczywiście ma taką chytrą twarz bo Matejko co by nie powiedzieć potrafił zilustrować to co miał do powiedzenia w sposób absolutnie perfekcyjny Część trzecia Zdrajca

Ale Matejko odpowiadał, że nie był bez winy w roku 1792.

Matejko sądził, że spełnił obowiązek, misję.

Teraz porozmawiamy o innym motywie z dzieła Jana Matejki.

Kontrowersję Matejko wzbudzał za życia.

Natomiast co do samego kontekstu, to zwracam też uwagę, że Matejko malował pokłon szujskich, bądźmy już w tym dwa razy.

No a carowie, że nazwę teraz ich z kolei po matejkowsku,

To, dlaczego Matejko wraca ponownie w zupełnie innym obrazie, w sensie formalnym, do tego wątku, to nie jest dla mnie oczywiste, ale to bodajże jedyny przykład w jego twórczości, kiedy ten sam, tak samo zatytułowany obraz powstaje, tak powiem, po raz drugi.

Czy Matejko chce nam coś przez to powiedzieć innego niż właśnie popatrzcie, jacy byliśmy potężni?

No to na koniec, panie profesorze, chciałem zaskoczyć pana pytaniem, gdyby Jan Matejko pojawił się tu nagle za dotknięciem magicznej różdżki w roku 2024, to jakie dzieło z tej historii pomiędzy jego śmiercią, a naszymi współczesnymi czasami mógłby namalować z naszej historii?

Ale ja wiem, gdyby Matejko miał dalej malować, to jakiś piec martynowski też by pewnie mógł namalować, czy nową hutę z jakimś birkutem, wie pan, tak sobie zacząłem wyobrażać, podaj cegłę, ale w wykonaniu Matejki to mogłyby być przepiękne rzeczy.